Chấm dứt EPC giữa chừng là thời điểm rủi ro nhất của một dự án: công trình dở dang, vật tư đang trên đường về, thiết bị đặt hàng dài hạn chưa giao. Tiền bạc của cả hai phía được quyết định trong vài tuần quanh ngày chấm dứt — bởi biên bản hiện trạng và cách hợp đồng phân loại lý do chấm dứt.
Căn cứ pháp lý
- Luật Xây dựng 50/2014/QH13 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 62/2020/QH14)
- Nghị định 37/2015/NĐ-CP về hợp đồng xây dựng (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 50/2021/NĐ-CP)
- Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13
Lý do chấm dứt quyết định túi tiền của mỗi bên
Hợp đồng EPC thường có ba nhóm chấm dứt: do lỗi nhà thầu (chậm tiến độ nghiêm trọng, bỏ việc, mất năng lực) — chủ đầu tư được chấm dứt, thuê bên khác hoàn thiện và yêu cầu nhà thầu chịu chênh lệch chi phí; do lỗi chủ đầu tư (chậm thanh toán kéo dài, không bàn giao mặt bằng) — nhà thầu được chấm dứt và đòi thanh toán cùng bồi thường; và chấm dứt vì thuận tiện (nếu hợp đồng có thỏa thuận) — thanh toán theo công thức hợp đồng cho phần đã làm và các cam kết không hủy được. Mọi tranh chấp sau chấm dứt đều bắt đầu bằng câu hỏi phân loại này, cùng thủ tục cảnh báo và thời hạn khắc phục mà bên chấm dứt có tuân thủ hay không.
Thanh toán khối lượng dở dang: đo tại hiện trường, chốt bằng biên bản
Nguyên tắc thanh toán: nhà thầu được trả cho khối lượng đã thi công đạt chất lượng và được nghiệm thu tới thời điểm chấm dứt, vật tư đã tập kết tại công trường thuộc phạm vi hợp đồng, và — tùy lý do chấm dứt — chi phí demobilisation/cam kết thiết bị không hủy ngang. Việc cần làm ngay trong những ngày đầu sau thông báo chấm dứt: kiểm kê và đo đạc hiện trường chung hai bên (có tư vấn giám sát), chụp ảnh/quay phim toàn bộ hiện trạng, lập biên bản bàn giao mặt bằng, vật tư, hồ sơ thiết kế và tài liệu kỹ thuật. Thiếu biên bản hiện trạng chung, mỗi bên sẽ có một con số khối lượng khác nhau và vụ kiện kéo dài thêm nhiều năm.
Bàn giao và giai đoạn hậu chấm dứt
Bàn giao gồm: mặt bằng và công trình dở dang; toàn bộ hồ sơ thiết kế đã thực hiện (kể cả bản quyền sử dụng thiết kế cho việc hoàn thiện công trình theo thỏa thuận hợp đồng); vật tư, thiết bị đã mua cho dự án; và quyền truy cập các hợp đồng phụ liên quan nếu hợp đồng chính cho phép chuyển giao. Chủ đầu tư cần đồng thời kích hoạt bảo lãnh thực hiện hợp đồng trong thời hạn hiệu lực nếu chấm dứt do lỗi nhà thầu, và chốt phương án bảo vệ công trình dở dang (che chắn, bảo quản vật tư) để tránh thiệt hại phát sinh bị quy cho mình trong giai đoạn chuyển tiếp.
Bài viết liên quan trên flaw.vn: “Chấm dứt hợp đồng thi công giữa chừng: quyền đơn phương chấm dứt, thanh toán khối lượng dở dang” — bài này chỉ xử lý góc riêng nêu trong tiêu đề, phần khung chung xem bài liên quan.
Câu hỏi thường gặp
Được chấm dứt EPC giữa chừng khi nào?
Theo nguyên tắc: giá trị khối lượng đã thi công đạt chất lượng, được nghiệm thu tới thời điểm chấm dứt, cộng vật tư đã tập kết thuộc hợp đồng; sau đó cộng/trừ các khoản theo lý do chấm dứt (chi phí hoàn thiện bởi bên khác nếu lỗi nhà thầu; bồi thường và chi phí hủy cam kết nếu lỗi chủ đầu tư hoặc chấm dứt thuận tiện). Con số chỉ chốt được sau kiểm kê, đo đạc hiện trường chung và biên bản hiện trạng có hai bên ký.
Khối lượng dở dang thanh toán thế nào?
Ngay khi nhận thông báo: yêu cầu kiểm kê và đo đạc chung tại hiện trường với sự tham gia của giám sát, lập biên bản hiện trạng và bàn giao có ảnh/video kèm theo; niêm phong, bảo quản vật tư và hồ sơ thuộc dự án; gửi văn bản bảo lưu mọi quyền thanh toán, bồi thường theo hợp đồng. Không tự ý dỡ thiết bị khỏi công trường trước khi có biên bản — hành vi đó thường bị dùng chống lại nhà thầu.
Bàn giao hồ sơ, mặt bằng cho nhà thầu mới?
Tùy thỏa thuận trong hợp đồng EPC: thông thường chủ đầu tư được sử dụng hồ sơ thiết kế đã thanh toán để hoàn thiện chính công trình đó, còn quyền sở hữu trí tuệ và việc dùng cho dự án khác thuộc về bên thiết kế/nhà thầu nếu không có thỏa thuận chuyển nhượng rộng hơn. Cần kiểm tra điều khoản về tài liệu thiết kế và thanh toán phần thiết kế đã thực hiện trong quyết toán chấm dứt.
Bồi thường khi chấm dứt?
Nếu hợp đồng có điều khoản bảo lãnh thực hiện và việc chấm dứt thuộc trường hợp được yêu cầu bảo lãnh (lỗi nhà thầu, sau khi đã cảnh báo và hết thời hạn khắc phục theo hợp đồng), chủ đầu tư có thể yêu cầu tổ chức phát hành bảo lãnh thanh toán trong thời hạn và theo đúng điều kiện của bảo lãnh. Yêu cầu sai điều kiện hoặc quá hạn bảo lãnh là lý do ngân hàng từ chối phổ biến nhất.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
