Thủ tục phá sản rút gọn theo Luật Phục hồi, phá sản 2025

Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2026 (một số quy định theo khoản 3 Điều 38 có hiệu lực từ 01/7/2026), là văn bản pháp luật hiện hành duy nhất điều chỉnh lĩnh vực phục hồi và phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã tại Việt Nam. Một điểm mới quan trọng của luật là quy định “thủ tục rút gọn” — gồm phục hồi rút gọn (Điều 68–69) và phá sản rút gọn (Điều 70–71) — dành cho các vụ việc đơn giản, ít chủ nợ hoặc doanh nghiệp không còn tài sản.

Lưu ý thuật ngữ: luật dùng khái niệm “thủ tục rút gọn”, không phải “thủ tục đơn giản”. Bài viết này dùng đúng thuật ngữ luật định.

Tên gọi mới: “Luật Phục hồi, phá sản”

Theo khoản 1 Điều 3, luật điều chỉnh hai thủ tục độc lập: thủ tục phục hồi và thủ tục phá sản, trong đó ưu tiên áp dụng thủ tục phục hồi. Đây là thay đổi lớn so với Luật Phá sản 51/2014/QH13 — văn bản đã hết hiệu lực từ 01/3/2026 (khoản 2 Điều 87 Luật 142/2025/QH15) và chỉ còn giá trị đối chiếu lịch sử, không được trích làm căn cứ hiện hành.

Điều kiện áp dụng phá sản rút gọn (khoản 1 Điều 70)

Thẩm phán chỉ áp dụng thủ tục phá sản rút gọn khi vụ việc thuộc một trong sáu nhóm sau:

Quy mô nhỏ: doanh nghiệp có không quá 20 chủ nợ không có bảo đảm và tổng nợ gốc không quá 10 tỷ đồng;
Doanh nghiệp, hợp tác xã nhỏ và siêu nhỏ (xác định theo tiêu chí tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP);
Doanh nghiệp không còn tài sản hoặc không đủ tài sản để nộp lệ phí, tạm ứng chi phí và chi phí phá sản;
Tổ chức tín dụng — áp dụng theo cơ chế riêng tại Điều 72;
Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm bị Bộ Tài chính chấm dứt việc kiểm soát;
Trường hợp khác theo quy định của pháp luật hoặc hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Bẫy thường gặp: điều kiện nói về “chủ nợ không có bảo đảm” và “nợ gốc” — viết “tổng số chủ nợ” hay “tổng nợ” là không đúng thuật ngữ luật định.

Trình tự phá sản rút gọn (Điều 71)

10 ngày kể từ ngày thụ lý: Thẩm phán quyết định áp dụng thủ tục rút gọn đối với các trường hợp tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 70;
Thời hạn giải quyết bằng một nửa thời hạn của thủ tục phá sản thông thường — lưu ý: luật không ấn định số ngày cụ thể cho “một nửa” này, cần đối chiếu thời hạn của thủ tục thường trong từng vụ việc, không suy diễn con số cố định;
Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ được thông qua khi các chủ nợ không có bảo đảm đại diện cho ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm tán thành;
30 ngày: Thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản đối với trường hợp tại điểm c khoản 1 Điều 70 (doanh nghiệp không còn tài sản).

Trường hợp đặc biệt: tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bảo hiểm

Theo Điều 2, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bảo hiểm không được áp dụng thủ tục phục hồi rút gọn, nhưng được áp dụng thủ tục phá sản rút gọn theo cơ chế riêng quy định tại các Điều 70–72. Nhầm lẫn hai thủ tục này là lỗi phổ biến cần tránh.

Hai điểm mới khác cần biết

“Mất khả năng thanh toán” (khoản 2 Điều 5): doanh nghiệp không thanh toán được khoản nợ trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán — tăng từ 03 tháng so với luật cũ;
Thẩm quyền giải quyết: Tòa án nhân dân khu vực (Điều 6), thay cho mô hình Tòa án nhân dân cấp tỉnh mặc định của luật cũ.

Rủi ro và khuyến nghị

Không trích Luật 51/2014/QH13 làm căn cứ hiện hành: luật cũ đã hết hiệu lực từ 01/3/2026; mọi viện dẫn phải căn cứ Luật 142/2025/QH15;
Hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao: tính đến ngày 14/10/2026, chưa ghi nhận văn bản hướng dẫn thi hành các Điều 68, 70, 72 được ban hành — cách xác định chi tiết “tổng nợ gốc” vẫn cần chờ hướng dẫn, doanh nghiệp nên thận trọng khi tự đánh giá điều kiện áp dụng;
Doanh nghiệp thuộc diện rút gọn nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tài chính, danh sách chủ nợ và phân loại nợ có/không có bảo đảm ngay từ đầu, để Thẩm phán có căn cứ xem xét áp dụng thủ tục rút gọn trong thời hạn 10 ngày;
Với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm: xác định đúng cơ chế riêng tại các Điều 70–72, không áp dụng nhầm quy định về phục hồi rút gọn.

Câu hỏi thường gặp

Thủ tục phá sản rút gọn khác gì thủ tục phá sản thông thường?

Điểm khác biệt cốt lõi là thời hạn giải quyết bằng một nửa thủ tục thường, cùng các mốc thời gian rút ngắn: 10 ngày để Thẩm phán quyết định áp dụng, 30 ngày tuyên bố phá sản với doanh nghiệp không còn tài sản, và ngưỡng thông qua nghị quyết Hội nghị chủ nợ là 51% tổng nợ không có bảo đảm.

Doanh nghiệp còn tài sản có được áp dụng phá sản rút gọn không?

Có, nếu thuộc các nhóm còn lại tại khoản 1 Điều 70 (ví dụ: không quá 20 chủ nợ không có bảo đảm và tổng nợ gốc không quá 10 tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ). Nhóm “không còn tài sản” (điểm c) chỉ là một trong sáu nhóm điều kiện.

“Thời hạn bằng một nửa” cụ thể là bao nhiêu ngày?

Luật không ấn định số ngày cụ thể cho thủ tục rút gọn; thời hạn được xác định bằng một nửa thời hạn của thủ tục phá sản thông thường trong từng vụ việc. Không nên suy diễn một con số cố định khi chưa đối chiếu thời hạn của thủ tục thường.

Luật Phá sản 2014 còn áp dụng được không?

Không. Luật Phá sản 51/2014/QH13 đã hết hiệu lực từ 01/3/2026 (khoản 2 Điều 87 Luật 142/2025/QH15). Mọi thủ tục phục hồi, phá sản hiện nay đều áp dụng Luật Phục hồi, phá sản 142/2025.

Khung pháp luật áp dụng

Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 (thông qua 11/12/2025; hiệu lực 01/3/2026; một số quy định theo khoản 3 Điều 38 hiệu lực 01/7/2026) — căn cứ duy nhất; các Điều 2, 3.1, 5.2, 6, 68–72, 87.2.
Nghị định 80/2021/NĐ-CP (hiệu lực 15/10/2021) — tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Luật Phá sản 51/2014/QH13 — đã hết hiệu lực từ 01/3/2026; chỉ dùng để đối chiếu lịch sử.

Đọc thêm

Doanh nghiệp của bạn có thuộc diện phá sản rút gọn? FLAT Law Firm hỗ trợ đánh giá điều kiện áp dụng, chuẩn bị hồ sơ và đại diện trong toàn bộ thủ tục. Liên hệ với chúng tôi.

Bài viết mang tính tham khảo chung theo văn bản pháp luật tại thời điểm đăng và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Nhãn minh bạch: nội dung được rà soát chất lượng bởi AI Legal Council của FLAT (hệ thống kiểm soát chất lượng nội dung bằng AI), không phải do luật sư người thật phê duyệt; khi cần đánh giá tình huống cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.