7 lưu ý khi ký hợp đồng EPC với nhà thầu nước ngoài [2026]

Hợp đồng EPC (thiết kế – mua sắm – thi công) với nhà thầu nước ngoài là “xương sống” của các dự án công nghiệp lớn — và cũng là nơi phát sinh những tranh chấp đắt giá nhất. Từ 01/7/2026, khung pháp luật xây dựng Việt Nam thay đổi toàn diện (Luật 135/2025/QH15, Nghị định 217/2026/NĐ-CP, Nghị định 212/2026/NĐ-CP). Dưới đây là 7 lưu ý thực tiễn khi ký hợp đồng EPC với nhà thầu nước ngoài dưới khung mới — kèm bài học từ vụ TISCO 2.

Lưu ý 1: Kiểm tra giấy phép hoạt động xây dựng của nhà thầu nước ngoài

Nhà thầu nước ngoài bắt buộc phải có giấy phép hoạt động xây dựng tại Việt Nam. Theo Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15 và Nghị định 212/2026/NĐ-CP (quy định về năng lực hoạt động xây dựng), nhà thầu nước ngoài phải được cấp phép trước khi ký và thực hiện hợp đồng EPC.

Thực tiễn: yêu cầu nhà thầu xuất trình giấy phép còn hiệu lực, đối chiếu phạm vi hoạt động được phép với gói thầu EPC (thiết kế? thi công? cả hai?). Ký hợp đồng với nhà thầu chưa có giấy phép là rủi ro pháp lý ngay từ ngày đầu.

Lưu ý 2: Liên danh và thầu phụ Việt Nam

Nhà thầu nước ngoài thường phải liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc sử dụng thầu phụ Việt Nam cho một số hạng mục theo quy định. Hợp đồng EPC cần quy định rõ:

Tỷ lệ, phạm vi công việc của từng thành viên liên danh / thầu phụ;
Trách nhiệm liên đới của nhà thầu chính đối với phần việc giao thầu phụ;
Cơ chế thay thế thầu phụ khi không đáp ứng tiến độ, chất lượng.

Lưu ý 3: Mẫu FIDIC phải được điều chỉnh theo pháp luật Việt Nam

Thông lệ quốc tế hay dùng mẫu hợp đồng FIDIC (Sách Bạc cho EPC) — nhưng không được áp dụng nguyên xi. Các điều khoản FIDIC phải được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với pháp luật Việt Nam, đặc biệt:

Điều khoản giá: cơ chế điều chỉnh giá, thanh toán bằng ngoại tệ/tiền đồng, tuân thủ quy định quản lý ngoại hối;
Bất khả kháng: định nghĩa và hệ quả theo Bộ luật Dân sự Việt Nam, không chỉ copy định nghĩa FIDIC;
Bảo hành, nghiệm thu, bàn giao: khớp với quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng hiện hành.

Lưu ý 4: Thuế nhà thầu — tách hạng mục để áp đúng tỷ lệ

Nhà thầu nước ngoài chịu thuế nhà thầu tại Việt Nam. Khung mới 2026: Thông tư 20/2026/TT-BTC + Nghị định 320/2025/NĐ-CP về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhà thầu nước ngoài; Điều 30 Thông tư 89/2026/TT-BTC về thủ tục.

Mẹo thực tiễn: trong hợp đồng EPC, tách bạch hạng mục (thiết kế, cung cấp thiết bị, thi công, dịch vụ) vì mỗi hạng mục áp tỷ lệ thuế khác nhau. Gộp chung một giá “trọn gói” mà không tách hạng mục có thể khiến toàn bộ giá trị hợp đồng bị áp tỷ lệ thuế cao nhất. Đồng thời quy định rõ nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay thuế thuộc về bên nào.

Lưu ý 5: Thanh toán, bảo lãnh và ngoại hối

Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tạm ứng, bảo lãnh bảo hành: quy định giá trị, thời hạn, điều kiện phát hành/thu hồi từng loại — theo thông lệ, bảo lãnh do ngân hàng có uy tín phát hành.
Tiến độ thanh toán gắn với mốc hoàn thành có thể kiểm chứng (milestone), không thanh toán theo cảm tính.
Ngoại hối: thanh toán cho nhà thầu nước ngoài liên quan đến ngoại tệ — tuân thủ quy định quản lý ngoại hối về mở tài khoản, chuyển tiền ra nước ngoài.

Lưu ý 6: Thẩm tra thiết kế, PCCC, bảo hiểm và giấy phép lao động

Thẩm tra thiết kế bắt buộc: khoản 5 Điều 26 Luật 135/2025/QH15 — thiết kế EPC phải qua thẩm tra theo quy định trước khi thi công.
PCCC: thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy chữa cháy đối với công trình thuộc diện.
Bảo hiểm công trình: quy định rõ bên mua bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm (mọi rủi ro xây dựng, trách nhiệm bên thứ ba).
Giấy phép lao động cho chuyên gia nước ngoài của nhà thầu: theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP (hiệu lực 07/8/2025) — lưu ý quy định mới về điều kiện, thời hạn và trường hợp miễn GPLĐ.

Lưu ý 7: Điều khoản giải quyết tranh chấp — bài học TISCO 2

Vụ TISCO 2 (dự án gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2) là bài học đắt giá về hợp đồng EPC với nhà thầu nước ngoài: tranh chấp kéo dài về chấm dứt hợp đồng, thanh lý, bồi thường. (Bài viết chỉ dùng vụ việc làm minh họa bài học hợp đồng, không bình luận trách nhiệm pháp lý của các bên.)

Khuyến nghị cho điều khoản tranh chấp:

Trọng tài: lựa chọn trọng tài (ví dụ VIAC theo Quy tắc tố tụng trọng tài VIAC 2026, hiệu lực 01/7/2026) thay vì tòa án — bảo mật, có tính quốc tế, thi hành thuận lợi;
Luật áp dụng: ghi rõ luật điều chỉnh hợp đồng;
DAB (Ban xử lý tranh chấp): cân nhắc cơ chế DAB theo mẫu FIDIC để xử lý vướng mắc ngay trong quá trình thi công, tránh “vỡ trận” như các dự án EPC tai tiếng;
Điều khoản chấm dứt/thanh lý chi tiết: quy trình, thời hạn, cách tính giá trị công việc đã thực hiện — chính là điểm mù lớn nhất trong vụ TISCO 2.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nhà thầu nước ngoài có cần giấy phép hoạt động xây dựng tại Việt Nam không?

Có, bắt buộc — theo Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025 và Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Phải có giấy phép trước khi ký và thực hiện hợp đồng.

Có nên dùng nguyên mẫu FIDIC cho hợp đồng EPC tại Việt Nam?

Không nên áp nguyên xi. Mẫu FIDIC cần được điều chỉnh cho phù hợp pháp luật Việt Nam (giá, bất khả kháng, bảo hành, nghiệm thu…).

Thuế nhà thầu EPC tính như thế nào?

Theo khung mới 2026 (TT 20/2026/TT-BTC, NĐ 320/2025/NĐ-CP): tách từng hạng mục (thiết kế, thiết bị, thi công, dịch vụ) để áp đúng tỷ lệ thuế; quy định rõ bên khấu trừ, nộp thay.

Căn cứ pháp lý (tính đến 14/10/2026)

Luật Xây dựng 135/2025/QH15 — hiệu lực 01/7/2026 (thay Luật 50/2014/QH13); Điều 88 (nhà thầu nước ngoài); Điều 26 khoản 5 (thẩm tra thiết kế).
Nghị định 217/2026/NĐ-CP — quản lý hoạt động xây dựng (hiệu lực 01/7/2026).
Nghị định 212/2026/NĐ-CP — năng lực, giấy phép hoạt động xây dựng (hiệu lực 01/7/2026).
Thông tư 20/2026/TT-BTC + Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Điều 30 Thông tư 89/2026/TT-BTC — thuế nhà thầu.
Nghị định 219/2025/NĐ-CP (hiệu lực 07/8/2025) — giấy phép lao động cho người nước ngoài.
Quy tắc tố tụng trọng tài VIAC 2026 — hiệu lực 01/7/2026.

Lưu ý: không trích Luật Xây dựng 50/2014, Nghị định 15/2021/NĐ-CP, Nghị định 175/2024/NĐ-CP hay Thông tư 103/2014/TT-BTC làm căn cứ hiện hành.

Liên hệ tư vấn

FLAT Law Firm tư vấn đàm phán, soạn thảo hợp đồng EPC/FIDIC với nhà thầu nước ngoài, rà soát điều khoản thuế, bảo lãnh và giải quyết tranh chấp công trình. Liên hệ qua trang liên hệ.

Nhãn minh bạch — FLAW AI Legal Council: Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn, chưa được luật sư người thật rà soát. Nội dung mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng dự án cụ thể.

Bài viết đã được Hội đồng QA rà soát.