Ngày 06/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 382/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng — và văn bản có hiệu lực ngay từ ngày ký, không có thời gian chuyển tiếp. Trọng tâm của lần sửa đổi này: nới điều kiện nhân sự, cắt giảm hồ sơ và chuyển gánh nặng chứng minh từ doanh nghiệp sang cơ quan quản lý thông qua khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia.
1. Căn cứ pháp lý
- Nghị định 382/2026/NĐ-CP — ký ban hành và có hiệu lực từ 06/10/2026; sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 94/2025/NĐ-CP về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng.
- Cơ quan quản lý: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Lưu ý: doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ cần đối chiếu lại ngay bộ giấy tờ của mình vì không có thời gian chuyển tiếp.
2. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là gì?
Đây là khung pháp lý cho phép công ty công nghệ tài chính (fintech) thử nghiệm giải pháp mới trong môi trường được kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước trước khi triển khai rộng rãi. Công ty fintech được xem xét cấp Giấy chứng nhận tham gia khi giải pháp đáp ứng các tiêu chí tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 94/2025/NĐ-CP và các điều kiện về tư cách pháp nhân, nhân sự.
3. Nới điều kiện đối với người đứng đầu công ty fintech
Điểm b khoản 2 Điều 8 được sửa đổi theo hướng thay “và” bằng “hoặc”:
- Trước đây: người đại diện theo pháp luật, Tổng giám đốc (Giám đốc) phải đồng thời có bằng đại học trở lên thuộc các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, luật, công nghệ thông tin và có ít nhất 02 năm kinh nghiệm quản lý, điều hành trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
- Từ 06/10/2026: chỉ cần một trong hai — (a) bằng đại học trở lên thuộc các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, luật, công nghệ thông tin, tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán; hoặc (b) ít nhất 02 năm kinh nghiệm quản lý, điều hành trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, trung gian thanh toán, công nghệ thông tin; và không thuộc đối tượng bị cấm theo quy định.
Như vậy, nhà sáng lập trẻ có bằng cấp chuyên môn phù hợp nhưng chưa đủ 02 năm kinh nghiệm quản lý nay đã có thể đứng tên tham gia sandbox.
4. Cắt giảm hồ sơ đăng ký
- Bãi bỏ khoản 3 Điều 9: công ty fintech không còn phải nộp nghị quyết của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Đại hội đồng cổ đông hoặc văn bản của chủ sở hữu về việc thông qua đề án giải pháp fintech.
- Sửa khoản 4 Điều 9: đề án mô tả giải pháp fintech phải thể hiện mô hình mô phỏng hoặc bản trình diễn thử (demo), nhóm khách hàng tiềm năng, thuyết minh kỹ thuật về hệ thống thông tin đáp ứng yêu cầu an toàn theo cấp độ, và đáp ứng các tiêu chí tại Phụ lục II.
- Hồ sơ nhân sự (khoản 6 Điều 9): chỉ cần bản khai lý lịch (lập không quá 06 tháng) cùng tài liệu chứng minh trình độ hoặc xác nhận chức vụ, thời gian công tác của lãnh đạo.
5. Ngân hàng Nhà nước tự khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia
Điểm cải cách thể chế đáng chú ý nhất: Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm chủ động khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khi giấy tờ đã được tích hợp — bao gồm lý lịch tư pháp, văn bằng, chứng chỉ, đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư. Doanh nghiệp không phải cung cấp lại những giấy tờ cơ quan quản lý đã tra cứu được; chỉ phải bổ sung khi không khai thác được hoặc thông tin chưa đầy đủ, chính xác.
6. Mở rộng phương thức nộp hồ sơ
Hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh giải pháp, dừng hoặc gia hạn thử nghiệm, đề nghị cấp Giấy chứng nhận hoàn thành thử nghiệm được nộp qua: dịch vụ bưu chính công ích; thuê dịch vụ của doanh nghiệp, cá nhân hoặc ủy quyền; nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa Ngân hàng Nhà nước; hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Công ty fintech mới thành lập, giám đốc chưa có kinh nghiệm quản lý có tham gia sandbox được không?
Đáp: Được, nếu giám đốc có bằng đại học trở lên thuộc một trong các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, luật, công nghệ thông tin, tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán và không thuộc đối tượng bị cấm.
Hỏi: Hồ sơ đã nộp trước 06/10/2026 thì xử lý thế nào?
Đáp: Nghị định 382 có hiệu lực ngay từ ngày ký và không quy định thời gian chuyển tiếp; doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ nên đối chiếu lại theo bộ giấy tờ mới đã cắt giảm.
Hỏi: Có phải nộp bản sao văn bằng, giấy phép thành lập nữa không?
Đáp: Không, nếu Ngân hàng Nhà nước đã khai thác được từ cơ sở dữ liệu quốc gia/chuyên ngành. Chỉ nộp bổ sung khi cơ quan quản lý không tra cứu được hoặc thông tin chưa chính xác.
Nguồn trích dẫn
- Nghị định 382/2026/NĐ-CP (hiệu lực 06/10/2026) — sửa đổi Nghị định 94/2025/NĐ-CP
- Nghị định 94/2025/NĐ-CP (Điều 7, Điều 8, Điều 9; Phụ lục II) — Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng
Nhãn minh bạch: Bài viết được biên soạn và rà soát bởi FLAW AI Legal Council (hội đồng trí tuệ nhân tạo), không phải do luật sư người thật duyệt. Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Bài viết đang chờ Hội đồng QA rà soát.