Mở trung tâm ngoại ngữ tư nhân là mô hình kinh doanh giáo dục phổ biến, nhưng nhiều nhà đầu tư vướng ngay từ khâu nhân sự: giám đốc trung tâm phải đáp ứng tiêu chuẩn gì, giáo viên cần bằng cấp nào, chương trình đào tạo phải xây dựng ra sao? Bài viết hệ thống hóa điều kiện pháp lý theo Nghị định 125/2024/NĐ-CP và Thông tư 21/2018/TT-BGDĐT.
1. Trung tâm ngoại ngữ là loại hình cơ sở giáo dục nào?
Theo Điều 42 Nghị định 125/2024/NĐ-CP (hiệu lực 20/11/2024, thay thế Nghị định 46/2017/NĐ-CP), trung tâm ngoại ngữ thuộc nhóm “trung tâm khác thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên” — cùng nhóm với trung tâm tin học, trung tâm ngôn ngữ và văn hóa, trung tâm giáo dục kỹ năng sống.
Điều này có nghĩa: điều kiện thành lập trung tâm ngoại ngữ được quy định thống nhất tại Điều 43 Nghị định 125/2024/NĐ-CP, còn tiêu chuẩn chi tiết về tổ chức, hoạt động tiếp tục áp dụng Thông tư 21/2018/TT-BGDĐT (Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm ngoại ngữ, tin học).
2. Bốn điều kiện cho phép thành lập (Điều 43, Nghị định 125/2024/NĐ-CP)
- Cơ sở vật chất: có địa điểm, cơ sở vật chất, phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu của các chương trình giáo dục thường xuyên thực hiện tại trung tâm;
- Chương trình: có chương trình giáo dục, tài liệu giảng dạy và học tập đáp ứng yêu cầu của các chương trình giáo dục thường xuyên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- Đội ngũ: có cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và người lao động đủ về số lượng và đạt tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu của từng chương trình;
- Quy chế: có dự thảo quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm.
Thẩm quyền: Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo quyết định cho phép thành lập trung tâm ngoại ngữ tư thục theo đề nghị của tổ chức, cá nhân.
3. Tiêu chuẩn giám đốc trung tâm (Thông tư 21/2018/TT-BGDĐT)
Giám đốc trung tâm ngoại ngữ phải đáp ứng đồng thời:
- Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; có năng lực quản lý;
- Tốt nghiệp đại học ngoại ngữ, hoặc tốt nghiệp đại học và có chứng chỉ ngoại ngữ tối thiểu bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (hoặc tương đương);
- Có kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo.
Thực tiễn lưu ý: cơ quan quản lý thường yêu cầu kinh nghiệm quản lý giáo dục thể hiện qua quá trình công tác — nhà đầu tư nên chuẩn bị hồ sơ chứng minh kinh nghiệm của người dự kiến làm giám đốc ngay từ đầu.
4. Tiêu chuẩn giáo viên (Điều 18, Thông tư 21/2018/TT-BGDĐT)
Giáo viên là người Việt Nam được dạy ngoại ngữ khi đạt một trong các tiêu chuẩn:
- Có bằng cao đẳng sư phạm ngoại ngữ trở lên; hoặc
- Có bằng cao đẳng ngoại ngữ trở lên và chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm.
Ngoài ra trung tâm được sử dụng giáo viên là người bản ngữ (đối với từng ngoại ngữ cụ thể) và người nước ngoài — nhóm này phải đáp ứng điều kiện về giấy phép lao động và tiêu chuẩn chuyên môn theo pháp luật lao động (xem thêm quy định về giấy phép lao động cho người nước ngoài).
5. Chương trình đào tạo: không thể “dạy gì cũng được”
Chương trình giảng dạy phải phù hợp với khung chương trình về ngoại ngữ, được đề án hóa rõ ràng: mục tiêu đào tạo, đối tượng học viên, thời lượng, nội dung từng cấp độ, phương pháp giảng dạy và hình thức đánh giá kết quả học tập. Chương trình là một phần của hồ sơ xin phép — xây dựng sơ sài là lý do phổ biến khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung.
6. Sau khi được cho phép thành lập: đừng quên bước “cho phép hoạt động”
Tương tự trường học, trung tâm ngoại ngữ sau khi được cho phép thành lập còn phải thực hiện thủ tục cho phép hoạt động giáo dục trước khi tuyển sinh, khai giảng. Tuyển sinh khi chưa được phép hoạt động là vi phạm hành chính.
7. Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Cá nhân không có bằng ngoại ngữ có mở được trung tâm ngoại ngữ không?
Đáp: Được — pháp luật không yêu cầu chủ đầu tư phải có bằng ngoại ngữ. Yêu cầu về trình độ đặt ra đối với giám đốc trung tâm và giáo viên. Chủ đầu tư có thể thuê người đủ tiêu chuẩn làm giám đốc.
Hỏi: Trung tâm ngoại ngữ có phải đăng ký doanh nghiệp trước không?
Đáp: Tổ chức, cá nhân đề nghị cho phép thành lập trung tâm cần có tư cách pháp lý rõ ràng; trên thực tế hồ sơ thường gắn với doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh đã đăng ký. Nên hoàn tất đăng ký kinh doanh trước khi nộp hồ sơ xin phép thành lập trung tâm.
Hỏi: Dạy tiếng Anh online có phải xin phép mở trung tâm không?
Đáp: Hoạt động dạy học trực tuyến có thu phí, có tổ chức (lớp học, chương trình, học viên) về nguyên tắc vẫn thuộc phạm vi quản lý giáo dục; tùy mô hình cụ thể mà xác định nghĩa vụ xin phép. Nên xin tư vấn trước khi triển khai để tránh vi phạm.
Đang chuẩn bị mở trung tâm ngoại ngữ và cần rà soát điều kiện nhân sự, chương trình? Liên hệ với chúng tôi.
Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn. Nội dung đang chờ Hội đồng QA rà soát trước khi trình phê duyệt; thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý vị.