Người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua nhà tại Việt Nam: điều kiện mới nhất
Luật Nhà ở 2023 (hiệu lực từ 01/8/2024) đã mở rộng đáng kể quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài: chỉ cần được phép nhập cảnh vào Việt Nam là được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở — không giới hạn số lượng như đối với người nước ngoài.
Bài viết hệ thống hóa điều kiện, giấy tờ cần chuẩn bị và các quyền của Việt kiều khi mua nhà tại Việt Nam.
1. Ai được coi là “người Việt Nam định cư ở nước ngoài”
Theo Điều 8 Luật Nhà ở 2023, đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về quốc tịch — bao gồm cả công dân Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài và người gốc Việt Nam đã thôi quốc tịch Việt Nam (có giấy tờ chứng minh).
Điều kiện duy nhất về tư cách: được phép nhập cảnh vào Việt Nam. Khi đáp ứng điều kiện này, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai.
2. Giấy tờ chứng minh điều kiện khi giao dịch
Khi ký kết giao dịch về nhà ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoài cần xuất trình:
- Là công dân Việt Nam: hộ chiếu Việt Nam còn giá trị, có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm tạo lập nhà ở;
- Người gốc Việt Nam (không còn quốc tịch Việt Nam): hộ chiếu nước ngoài còn giá trị hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế, có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm ký kết giao dịch, kèm giấy tờ chứng minh là người gốc Việt Nam (nếu cơ quan có thẩm quyền yêu cầu).
3. Các quyền đầy đủ như công dân trong nước
Theo Điều 10 Luật Nhà ở 2023, chủ sở hữu nhà ở là người Việt Nam định cư ở nước ngoài có các quyền:
- Sử dụng nhà ở vào mục đích để ở và mục đích khác mà pháp luật không cấm;
- Được cấp Giấy chứng nhận (sổ hồng) đối với nhà ở thuộc quyền sở hữu hợp pháp;
- Bán, cho thuê, tặng cho, để thừa kế, thế chấp, góp vốn bằng nhà ở; chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở;
- Sở hữu chung, sử dụng chung phần sở hữu chung của nhà chung cư (khi mua căn hộ chung cư);
- Bảo trì, cải tạo, xây dựng lại nhà ở; khiếu nại, khởi kiện bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp.
4. Phân biệt với người nước ngoài (không phải gốc Việt)
Chế độ của người Việt Nam định cư ở nước ngoài thoáng hơn hẳn so với tổ chức, cá nhân nước ngoài (Điều 17–19 Luật Nhà ở 2023):
- Người nước ngoài chỉ được sở hữu nhà ở thương mại trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở (không bao gồm nhà ở riêng lẻ ngoài dự án), với giới hạn số lượng (tối đa 30% số căn hộ trong một tòa chung cư, 250 căn nhà riêng lẻ trong một khu vực) và thời hạn sở hữu tối đa 50 năm;
- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định lâu dài, không bị giới hạn số lượng và thời hạn như trên.
5. Lưu ý khi mua nhà ở hình thành trong tương lai
Việt kiều mua căn hộ từ chủ đầu tư cần kiểm tra các điều kiện mở bán theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023: thông báo đủ điều kiện bán của cơ quan quản lý cấp tỉnh, văn bản cam kết bảo lãnh của ngân hàng, và chỉ đặt cọc tối đa 5% giá bán khi dự án đã đủ điều kiện.
6. Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Việt kiều đã thôi quốc tịch Việt Nam có được mua đất nền không?
Đáp: Được mua nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở (bao gồm nhà ở riêng lẻ có đất) nếu được phép nhập cảnh vào Việt Nam và chứng minh là người gốc Việt Nam. Quyền sử dụng đất ở được xác lập gắn với quyền sở hữu nhà ở.
Hỏi: Có giới hạn số lượng nhà được sở hữu không?
Đáp: Không — Luật Nhà ở 2023 không giới hạn số lượng nhà ở đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Giới hạn số lượng chỉ áp dụng cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Hỏi: Mua nhà rồi cho thuê có được không?
Đáp: Được — chủ sở hữu có quyền sử dụng nhà ở vào mục đích để ở và mục đích khác mà pháp luật không cấm, bao gồm cho thuê.
Người Việt Nam ở nước ngoài cần tư vấn mua nhà, kiểm tra pháp lý dự án tại Việt Nam? Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn. Nội dung đang chờ Hội đồng QA rà soát trước khi trình phê duyệt; thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý vị.