Thành lập một trường đại học tư thục là dự án đầu tư giáo dục ở quy mô lớn nhất — với “vé vào cửa” là vốn đầu tư tối thiểu 1.000 tỷ đồng và thủ tục phải đi qua Thủ tướng Chính phủ. Từ ngày 20/11/2024, điều kiện thành lập trường đại học được điều chỉnh thống nhất bởi Nghị định 125/2024/NĐ-CP (thay thế Nghị định 46/2017/NĐ-CP và Nghị định 135/2018/NĐ-CP), trên nền Luật Giáo dục đại học 2025 (125/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026; thay thế Luật Giáo dục đại học 2012).
Bài viết này phân tích điều kiện vốn đầu tư, điều kiện đất đai và trình tự thủ tục thành lập trường đại học tư thục theo pháp luật hiện hành.
1. Bốn điều kiện thành lập trường đại học (Điều 94, Nghị định 125/2024/NĐ-CP)
Điều kiện 1 — Phù hợp quy hoạch: có dự án thành lập trường đại học phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm đã được phê duyệt. Đề án trái quy hoạch sẽ bị loại ngay từ bước thẩm định chủ trương — đây là “bài kiểm tra” đầu tiên mà nhiều dự án không vượt qua.
Điều kiện 2 — Chấp thuận của địa phương: có văn bản chấp thuận về việc thành lập trường trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi trường đặt trụ sở chính, kèm xác nhận về quyền sử dụng đất.
Điều kiện 3 — Đất đai: diện tích đất xây dựng trường tại trụ sở chính tối thiểu 05 ha; địa điểm phải bảo đảm môi trường giáo dục, an toàn cho người học và nhà giáo; không đặt gần cơ sở gây ô nhiễm môi trường, độc hại, có nguy cơ cháy nổ, và không nằm trong vùng cảnh báo nguy hiểm.
Điều kiện 4 — Vốn đầu tư (riêng trường tư thục): vốn đầu tư tối thiểu 1.000 tỷ đồng, không bao gồm giá trị đất xây dựng trường. Vốn được xác định bằng tiền mặt và tài sản đã chuẩn bị để đầu tư, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận bằng văn bản. Đặc biệt: đến thời điểm thẩm định cho phép thành lập, giá trị đầu tư phải thực hiện được trên 500 tỷ đồng — tức nhà đầu tư phải chứng minh đã giải ngân thực tế hơn một nửa.
2. Hiểu đúng về “vốn 1.000 tỷ đồng”
- Đây là vốn đầu tư của dự án thành lập trường, không phải vốn điều lệ của một công ty — không được lẫn với khái niệm vốn điều lệ doanh nghiệp;
- Giá trị đất không được tính vào 1.000 tỷ đồng, dù nhà đầu tư sở hữu khu đất trị giá hàng nghìn tỷ;
- Yêu cầu “thực hiện được trên 500 tỷ đồng” tại thời điểm thẩm định có nghĩa là cam kết trên giấy là chưa đủ — phải có giải ngân, tài sản đã hình thành thực tế.
3. Trình tự thủ tục ba nấc
Nấc 1 — Chủ trương và địa điểm: nhà đầu tư lập đề án thành lập trường, làm việc với UBND cấp tỉnh để được chấp thuận về địa điểm và xác nhận quyền sử dụng đất, bảo đảm phù hợp quy hoạch mạng lưới.
Nấc 2 — Cho phép thành lập: theo khoản 4 Điều 11 Luật Giáo dục đại học 2025 (dẫn chiếu Luật Giáo dục 2019 — điểm e khoản 1 Điều 52), Thủ tướng Chính phủ quyết định cho phép thành lập trường đại học tư thục, trên cơ sở thẩm định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về điều kiện (trong đó có thẩm định vốn đầu tư).
Nấc 3 — Cho phép hoạt động đào tạo: sau khi được cho phép thành lập và hoàn thiện cơ sở vật chất, đội ngũ, chương trình, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định cho phép hoạt động đào tạo. Trường chỉ được tuyển sinh sau khi có quyết định này.
Ba nấc là ba quyết định độc lập — có quyết định cho phép thành lập nhưng chưa được cho phép hoạt động đào tạo thì vẫn chưa được tuyển sinh.
4. Sai lầm thường gặp của nhà đầu tư
- Tính cả giá trị đất vào vốn 1.000 tỷ — pháp luật loại trừ, khiến hồ sơ thiếu vốn thực;
- Lẫn “cho phép thành lập” với “cho phép hoạt động đào tạo” — tuyển sinh khi chưa có quyết định của Bộ trưởng BGDĐT là vi phạm;
- Trích dẫn Nghị định 46/2017/NĐ-CP làm căn cứ hiện hành — văn bản này đã hết hiệu lực từ 20/11/2024;
- Bỏ qua điều kiện quy hoạch mạng lưới — lập đề án ngành đào tạo không có trong quy hoạch được phê duyệt.
5. Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Tổ chức, cá nhân nước ngoài có được thành lập trường đại học tại Việt Nam không?
Đáp: Pháp luật cho phép thành lập cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài; thẩm quyền cho phép thành lập cũng thuộc Thủ tướng Chính phủ, với điều kiện đầu tư theo pháp luật về đầu tư và giáo dục.
Hỏi: Sau khi được cho phép thành lập, bao lâu phải xin phép hoạt động đào tạo?
Đáp: Pháp luật không ấn định thời hạn cứng, nhưng trường chỉ được tuyển sinh sau khi có quyết định cho phép hoạt động đào tạo. Nhà đầu tư cần hoàn thiện cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên (đạt chuẩn theo Luật Giáo dục đại học 2025) và chương trình đào tạo để được kiểm tra, công nhận.
Hỏi: Trường đại học tư thục có được tự quyết học phí không?
Đáp: Có. Tương tự trường phổ thông tư thục, trường đại học tư thục chủ động xây dựng mức thu học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, với lộ trình tăng hằng năm không quá 15% và nghĩa vụ công khai, giải trình.
Quý vị đang chuẩn bị dự án thành lập trường đại học và cần thẩm định pháp lý đề án? Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Bài viết được chuẩn bị bởi FLAW AI Legal Council. Bài viết đang chờ Hội đồng QA rà soát, trình chủ sở hữu phê duyệt trước khi công bố. Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý khách.