Tình huống: bạn Thảo làm affiliate cho một sàn TMĐT: gắn link sản phẩm trong các video review, mỗi đơn hàng thành công qua link được hưởng 10% hoa hồng, thu nhập 80 triệu đồng/tháng. Sàn trả hoa hồng nhưng không khấu trừ thuế, cũng không ký hợp đồng rõ ràng. Cuối năm, cơ quan thuế gửi thông báo yêu cầu giải trình thu nhập. Thảo phải xử lý thế nào?
Affiliate marketing được pháp luật điều chỉnh như hoạt động quảng cáo
Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026) lần đầu tiên đưa tiếp thị liên kết (affiliate marketing) vào diện điều chỉnh trực tiếp: người làm tiếp thị liên kết có nghĩa vụ minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng tương tự người bán trong phạm vi hoạt động của mình. Đồng thời, Luật 75/2025/QH15 sửa đổi Luật Quảng cáo (hiệu lực 01/01/2026) xác định người làm affiliate là “người chuyển tải quảng cáo”: nội dung chứa link affiliate (có hưởng hoa hồng) là nội dung có yếu tố tài trợ, phải được gắn nhãn “quảng cáo”. Review “khách quan” nhưng giấu link kiếm hoa hồng vừa vi phạm nghĩa vụ minh bạch, vừa có thể bị coi là quảng cáo trá hình gây nhầm lẫn.
Hợp đồng chia sẻ hoa hồng cần quy định gì?
Quan hệ giữa sàn/nhãn hàng và affiliate là hợp đồng dịch vụ tiếp thị (Bộ luật Dân sự 2015). Hợp đồng cần làm rõ: cách tính hoa hồng (tỷ lệ, đơn hàng hợp lệ — đã thanh toán, không hoàn trả — thời gian ghi nhận cookie/attribution); thời hạn đối soát, thanh toán; nghĩa vụ minh bạch của affiliate (gắn nhãn quảng cáo, không thổi phồng công dụng); quyền của sàn trong việc từ chối trả hoa hồng cho đơn hàng gian lận (tự đặt đơn qua link của mình, buff đơn); điều khoản chấm dứt và xử lý khi affiliate vi phạm (quảng cáo sai sự thật, spam link); và trách nhiệm thuế của mỗi bên — ai khấu trừ, ai kê khai. Nhiều tranh chấp affiliate xuất phát từ điều khoản tính hoa hồng mơ hồ (“đơn hàng thành công” không được định nghĩa) — đây là điểm cần đàm phán kỹ nhất.
Thuế với thu nhập hoa hồng affiliate
Hoa hồng affiliate là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026). Nếu sàn/nhãn hàng chi trả cho cá nhân không phải nhân viên, bên chi trả có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi trả (thuế suất khấu trừ đối với thu nhập từ tiền hoa hồng, tiền công theo quy định — thực tiễn áp dụng mức khấu trừ 10% cho thu nhập từ 3 triệu đồng/lần trở lên theo khung mới). Trường hợp bên chi trả không khấu trừ (như tình huống của Thảo), cá nhân vẫn phải tự kê khai, nộp thuế; cơ quan thuế có dữ liệu từ sàn và dòng tiền ngân hàng để đối chiếu. Cá nhân làm affiliate thường xuyên với thu nhập lớn nên đăng ký hộ kinh doanh để kê khai theo phương pháp phù hợp và được tính chi phí hợp lệ (thiết bị quay, chi phí quảng cáo kênh).
Câu hỏi thường gặp
Làm affiliate cho sàn nước ngoài (Amazon, Shopee Singapore) có phải nộp thuế tại Việt Nam?
Có, nếu bạn là cá nhân cư trú tại Việt Nam. Thu nhập từ hoa hồng — dù chi trả từ nước ngoài — là thu nhập chịu thuế TNCN tại Việt Nam. Việc sàn nước ngoài không khấu trừ không miễn nghĩa vụ tự kê khai của bạn.
Tự đặt hàng qua link affiliate của mình để hưởng hoa hồng có vi phạm?
Hầu hết chương trình affiliate cấm hành vi này trong điều khoản (self-referral) và có quyền từ chối trả hoa hồng, khóa tài khoản. Ở quy mô gian lận lớn, hành vi còn có thể bị xem xét trách nhiệm về lừa đảo.
Affiliate có phải chịu trách nhiệm khi sản phẩm mình quảng bá là hàng giả?
Có thể, trong phạm vi lỗi của mình. Người làm affiliate có nghĩa vụ kiểm chứng cơ bản về sản phẩm mình quảng bá; quảng bá hàng giả, hàng cấm mà biết hoặc buộc phải biết có thể dẫn đến trách nhiệm liên đới. Vì vậy chỉ nên làm affiliate cho thương hiệu, sản phẩm đã kiểm chứng.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.