Trước hết, một đính chính thuật ngữ quan trọng: pháp luật sở hữu công nghiệp không gọi việc này là “hủy bỏ”. Theo Điều 95 văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH (Luật Sở hữu trí tuệ), hành vi chủ văn bằng bỏ không dùng nhãn hiệu suốt 5 năm dẫn tới “chấm dứt hiệu lực” văn bằng — hoàn toàn khác với “hủy bỏ hiệu lực” tại Điều 96 (vốn có hiệu lực hồi tố). Dùng sai thuật ngữ có thể khiến đơn yêu cầu của bạn bị đánh giá sai ngay từ đầu.
1. Căn cứ pháp lý: Điều 95.1(d) và 95.4
Điều 95.1(d) quy định văn bằng bảo hộ nhãn hiệu bị chấm dứt hiệu lực khi nhãn hiệu không được chủ sở hữu hoặc người được chủ sở hữu cho phép sử dụng trong thời hạn 5 năm liên tục trước ngày có yêu cầu chấm dứt hiệu lực, mà không có lý do chính đáng. Việc chấm dứt có thể là toàn bộ hoặc một phần (đối với phần hàng hóa, dịch vụ không được sử dụng).
Tuy nhiên, Điều 95.4 đặt ra ngoại lệ bảo vệ chủ văn bằng: nếu việc sử dụng (hoặc sử dụng trở lại) nhãn hiệu bắt đầu ít nhất 3 tháng trước ngày có yêu cầu chấm dứt hiệu lực, thì không bị coi là bỏ không dùng. Nói cách khác, “đánh thức” nhãn hiệu trước khi bị yêu cầu chấm dứt có thể giữ lại văn bằng — nhưng phải là sử dụng thật, không phải sử dụng hình thức (xem mục 2).
2. Thế nào là “không sử dụng”? Điểm mới của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN
Thông tư 10/2026/TT-BKHCN (Bộ Khoa học và Công nghệ) làm rõ một điểm mới quan trọng: “sử dụng hình thức” — ví dụ chỉ treo logo trên website, chạy quảng cáo mà không gắn nhãn hiệu vào hàng hóa đưa ra thị trường — không được coi là sử dụng nhãn hiệu theo nghĩa của Điều 95. Bên yêu cầu chấm dứt hiệu lực cần thu thập bằng chứng cho thấy trong 5 năm liên tục, nhãn hiệu không xuất hiện thực chất trên hàng hóa/dịch vụ đã đăng ký (hóa đơn, hợp đồng, bao bì, ảnh sản phẩm lưu hành…).
3. Hồ sơ và thủ tục yêu cầu
Ai có quyền yêu cầu? Bất kỳ tổ chức, cá nhân nào cũng có quyền nộp đơn yêu cầu chấm dứt hiệu lực văn bằng nhãn hiệu, với điều kiện nộp đầy đủ phí, lệ phí theo quy định — không yêu cầu người yêu cầu phải là đối thủ cạnh tranh hay có quyền lợi trực tiếp.
- Nguyên tắc một đơn — một văn bằng: mỗi đơn yêu cầu chỉ áp dụng cho một văn bằng bảo hộ.
- Tờ khai: Mẫu số 04 tại Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 10/2026/TT-BKHCN.
- Tài liệu kèm theo: bằng chứng chứng minh nhãn hiệu không được sử dụng liên tục 5 năm (kết quả tra cứu thị trường, văn bản xác nhận, tài liệu đối chiếu…).
- Nơi nộp: Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).
Sau khi tiếp nhận, Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định hồ sơ, thông báo cho chủ văn bằng để có ý kiến phản hồi trong thời hạn quy định, rồi ra quyết định chấm dứt hoặc từ chối chấm dứt hiệu lực.
4. Hiệu lực của quyết định chấm dứt
Quyết định chấm dứt hiệu lực văn bằng nhãn hiệu có hiệu lực kể từ ngày ra quyết định, không có hiệu lực hồi tố. Đây là điểm khác biệt cốt lõi với “hủy bỏ hiệu lực” theo Điều 96 — quyết định hủy bỏ làm cho văn bằng coi như chưa từng có hiệu lực ngay từ đầu. Vì vậy, các giao dịch, hợp đồng li-xăng đã thực hiện hợp pháp trước ngày quyết định chấm dứt vẫn giữ nguyên giá trị.
5. Câu hỏi thường gặp
Chủ văn bằng có “lý do chính đáng” thì sao?
Nếu chủ văn bằng chứng minh được lý do chính đáng cho việc không sử dụng (ví dụ trở ngại khách quan được pháp luật thừa nhận), yêu cầu chấm dứt hiệu lực sẽ bị từ chối.
Chỉ không dùng một phần hàng hóa đã đăng ký thì sao?
Văn bằng chỉ bị chấm dứt hiệu lực đối với phần hàng hóa, dịch vụ không được sử dụng; phần còn lại vẫn được bảo hộ.
Quyết định chấm dứt có thể khiếu nại không?
Có. Chủ văn bằng có quyền khiếu nại quyết định của Cục Sở hữu trí tuệ theo thủ tục khiếu nại hành chính, hoặc khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền.
Lưu ý pháp lý: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không phải ý kiến tư vấn pháp luật cho vụ việc cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi; hãy tra cứu văn bản hiện hành hoặc tham vấn luật sư trước khi hành động.
Minh bạch: Nội dung được biên soạn và kiểm duyệt chất lượng bởi AI Legal Council của FLAT Law Firm theo quy trình nội bộ; nội dung chưa được luật sư người thật duyệt.