FLAT LAW FIRM

Thuế

Điều khoản chống lạm dụng hiệp định (PPT): doanh nghiệp FDI cần biết

Multinational business meeting with agreement signing, featuring diverse professionals and flags

Điều khoản kiểm tra mục đích chính (PPT) đã thay đổi giả định nền của việc hoạch định hiệp định thuế: một cấu trúc khớp với câu chữ hiệp định về hình thức là chưa đủ. Nếu đạt được ưu đãi hiệp định là một trong những mục đích chính của sắp xếp đó, ưu đãi có thể bị từ chối — và các cấu trúc nắm giữ đi qua nước thứ ba vào Việt Nam nằm đúng trong tầm ngắm của nó.

PPT là gì và từ đâu ra?

PPT là quy tắc chống lạm dụng thuộc chuẩn tối thiểu của Công cụ đa phương (MLI) của OECD, mà Việt Nam đã ký và áp dụng cho các hiệp định thuế thuộc phạm vi. Về nội dung: ưu đãi hiệp định không được cho hưởng đối với một khoản thu nhập nếu có cơ sở hợp lý để kết luận rằng việc đạt được ưu đãi đó là một trong những mục đích chính của một sắp xếp hoặc giao dịch tạo ra khoản thu nhập — trừ khi việc cho hưởng phù hợp với đối tượng và mục đích của hiệp định. Hai đặc điểm quan trọng trong thực tiễn: phép thử nhìn vào mục đích (một quá trình xét sự kiện và lý do), và cán cân chứng minh nghiêng về cơ quan thuế một khi cấu trúc ít thực chất nhìn thấy được. Các quy tắc chống tránh thuế và nguyên tắc bản chất hơn hình thức trong Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 của Việt Nam củng cố cùng hướng tại điểm chi trả.

Thực chất kinh tế thật trông như thế nào?

Thực chất là một tập hợp sự kiện, không phải một tờ giấy chứng nhận: người ra quyết định là người thật, cư trú tại nơi công ty đặt trụ sở, và thực sự quyết định; văn phòng và chi phí vận hành tương xứng với chức năng nắm giữ; hoạt động ngân hàng và kế toán của chính mình; lý do thương mại được ghi lại cho việc chọn quốc gia đó (quản trị khu vực, trung tâm tài chính, yêu cầu niêm yết hoặc nhà đầu tư) có trước câu hỏi về thuế; và thời gian nắm giữ cùng hành vi nhất quán với một nhà đầu tư thật. Hồ sơ yếu nhất là hồ sơ mà mọi yếu tố được lắp ghép trong đúng tháng cấu trúc bị chất vấn. Tập đoàn cũng nên để phân tích hiệp định khớp với chuyển giá: một công ty nắm giữ đòi ưu đãi lớn trong khi không thực hiện chức năng gì sẽ bị tấn công từ cả hai hướng cùng lúc.

Hệ quả thực tiễn tại điểm chi trả ở Việt Nam

PPT được áp dụng tại nơi tiền rời Việt Nam: ưu đãi khấu trừ đối với cổ tức trong các quy định áp dụng, lãi vay và phí bản quyền theo hiệp định có thể bị từ chối nếu cấu trúc bên nhận không qua được phép thử — biến mức 0% hoặc mức giảm kỳ vọng thành thuế nhà thầu nội địa đầy đủ, và bên chi trả tại Việt Nam chịu rủi ro vì khấu trừ thiếu. Vì vậy hệ quả còn được đàm phán ở cấp hợp đồng mua bán và hồ sơ vay: điều khoản bồi hoàn thuế và gross-up nên dự liệu tình huống bị PPT từ chối. Trước khi tái cấu trúc sang một quốc gia nắm giữ mới, tập đoàn nên mô hình hóa lợi ích trong kịch bản bị từ chối PPT; nếu thương vụ chỉ đứng vững nhờ ưu đãi hiệp định, thì chính cấu trúc là rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

Điều khoản chống lạm dụng hiệp định (PPT) là gì?

PPT (kiểm tra mục đích chính) là quy tắc chống lạm dụng của Công cụ đa phương (MLI): ưu đãi hiệp định bị từ chối nếu việc đạt được ưu đãi đó là một trong những mục đích chính của một sắp xếp, trừ khi việc cho hưởng phù hợp với đối tượng và mục đích của hiệp định. Việt Nam áp dụng MLI cho các hiệp định thuộc phạm vi của nó.

Doanh nghiệp FDI cần làm gì để không bị coi là lạm dụng?

Xây dựng thực chất kinh tế thật trong cấu trúc nắm giữ: con người và quyết định thật, văn phòng và chi phí của chính mình, lý do thương mại được ghi lại cho cấu trúc ngoài yếu tố thuế, và lịch sử nắm giữ nhất quán với khoản đầu tư. Thực chất bằng giấy tờ lắp ghép sau này hiếm khi qua được rà soát.

Cấu trúc qua nước thứ ba có bị ảnh hưởng không?

Có — cấu trúc nắm giữ qua nước thứ ba chính là đối tượng PPT nhắm tới. Công ty nắm giữ càng giống một ống dẫn (tiền và quyết định chỉ đi qua) thì rủi ro bị từ chối ưu đãi hiệp định đối với cổ tức, lãi vay và phí bản quyền ngay tại điểm chi trả ở Việt Nam càng cao.


Bài viết liên quan

Kiểm duyệt chuyên môn: Hội đồng Luật sư – Công ty Luật TNHH FLAT (FLAT LAW FIRM)

Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.