Tình huống: công ty sản xuất nước mắm truyền thống của gia đình ông Bảy có 30 năm bán qua đại lý. Con trai ông quyết định đưa sản phẩm lên sàn TMĐT. Ba tháng sau, công ty nhận cùng lúc: thông báo phạt vì không xuất hóa đơn điện tử, khiếu nại nhãn hiệu từ một công ty khác, và yêu cầu giải trình thuế. Lộ trình pháp lý nào giúp doanh nghiệp truyền thống tránh “vỡ trận” khi lên sàn?
Bước 1: Chuẩn hóa pháp lý nền tảng trước khi bán
Nhiều doanh nghiệp truyền thống mở gian hàng trước, lo pháp lý sau — đó là nguồn gốc của hầu hết rắc rối. Trước khi bán đơn đầu tiên, cần hoàn tất: đăng ký kinh doanh phù hợp (bổ sung ngành nghề bán lẻ qua mạng nếu cần); đăng ký nhãn hiệu cho thương hiệu sản phẩm (nhiều doanh nghiệp truyền thống kinh doanh hàng chục năm mà chưa đăng ký nhãn hiệu — lên sàn là lúc bị “cướp” thương hiệu dễ nhất); kiểm tra điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề có điều kiện (thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm); và xây dựng hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử đáp ứng Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hiệu lực 01/6/2025).
Bước 2: Tuân thủ khi vận hành gian hàng
Khi gian hàng đi vào hoạt động, doanh nghiệp phải đáp ứng nghĩa vụ của “người bán” theo Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026): xác thực danh tính qua VNeID, công khai thông tin doanh nghiệp và sản phẩm, công bố chính sách đổi trả, bảo hành, và chỉ sử dụng tài khoản thanh toán của chính mình. Về thuế: kê khai đầy đủ doanh thu bán online (cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu từ sàn theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15); xuất hóa đơn điện tử đúng thời điểm (khi giao hàng, theo Nghị định 70/2025). Về dữ liệu: tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP khi thu thập, sử dụng thông tin khách hàng cho marketing. Về quảng cáo: mọi nội dung quảng bá trên gian hàng, livestream phải tuân thủ Luật Quảng cáo (sửa đổi bởi Luật 75/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026) — đặc biệt với thực phẩm, không được quảng cáo sai công dụng.
Bước 3: Quản trị rủi ro và mở rộng
Khi doanh số online tăng trưởng, doanh nghiệp cần nâng cấp quản trị: hợp đồng rõ ràng với đơn vị vận hành gian hàng thuê ngoài (agency), đơn vị vận chuyển, KOL (trách nhiệm khi quảng cáo sai theo Luật 75/2025/QH15); cơ chế giải quyết khiếu nại của khách hàng; theo dõi và xử lý xâm phạm nhãn hiệu trên sàn; và đánh giá định kỳ việc tuân thủ (thuế, hóa đơn, dữ liệu). Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp đi trước: phân công một người phụ trách tuân thủ TMĐT (dù kiêm nhiệm), thay vì để mỗi bộ phận tự xử lý rời rạc — hầu hết vi phạm xuất phát từ sự thiếu phối hợp, không phải cố ý vi phạm.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp chỉ bán qua đại lý, nay bán thêm online có phải đăng ký lại kinh doanh?
Không nhất thiết đăng ký lại, nhưng phải bổ sung ngành nghề kinh doanh (bán lẻ qua internet) nếu giấy phép hiện tại chưa bao gồm. Đồng thời cập nhật phương pháp kê khai thuế, hóa đơn cho kênh bán mới.
Thuê agency vận hành gian hàng thì trách nhiệm pháp lý thuộc về ai?
Doanh nghiệp (chủ gian hàng, chủ thương hiệu) vẫn là người bán và chịu trách nhiệm trước pháp luật, khách hàng. Agency chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi hợp đồng dịch vụ với doanh nghiệp. Vì vậy hợp đồng agency phải quy định rõ trách nhiệm khi agency vi phạm (đăng nội dung sai, buff đơn).
Có chính sách hỗ trợ nào cho doanh nghiệp truyền thống chuyển đổi số?
Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 (Điều 9) quy định Nhà nước có cơ chế, chính sách phát triển thị trường TMĐT, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh — bao gồm đào tạo nguồn nhân lực TMĐT và bố trí nguồn lực hỗ trợ các chương trình phát triển TMĐT. Doanh nghiệp nên theo dõi các chương trình hỗ trợ của Bộ Công Thương và địa phương.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.