FLAT LAW FIRM

Thuế

Chuyển giá giữa holding và công ty Việt Nam: lập hồ sơ master file, local file

A dollar bill is exchanged between two diverse hands on a neutral background.

Phí quản lý gửi xuống từ holding ở Singapore, lãi vay nội bộ tập đoàn, tiền bản quyền thương hiệu tính vào giá thành: mỗi dòng chi phí chảy giữa công ty Việt Nam và công ty mẹ đều là một giao dịch liên kết. Câu hỏi không phải là các khoản này có hợp lý về kinh doanh hay không, mà là công ty có bộ hồ sơ nào để chứng minh mức giá đó tương đương giá thị trường khi đoàn kiểm tra chuyển giá gõ cửa hay không.

Ba tầng hồ sơ và vị trí của công ty Việt Nam trong từng tầng

Khung hiện hành là Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và áp dụng từ kỳ thuế thu nhập doanh nghiệp 2026, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Hệ thống hồ sơ gồm ba tầng quen thuộc của chuẩn BEPS: hồ sơ toàn cầu (master file) mô tả cấu trúc tập đoàn và chính sách định giá chung, do công ty mẹ tối cao lập; hồ sơ quốc gia (local file) phân tích từng giao dịch liên kết của riêng công ty Việt Nam kèm phân tích so sánh độc lập; và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) chỉ phát sinh khi doanh thu hợp nhất toàn cầu của tập đoàn chạm ngưỡng 750 triệu EUR. Công ty Việt Nam không tự viết master file, nhưng phải thu thập bản master file của tập đoàn, bản địa hóa những phần liên quan và bảo đảm nội dung của nó không mâu thuẫn với local file của mình.

Thời điểm là điểm hay trượt nhất. Hồ sơ phải được lập xong trước thời hạn quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của năm tài chính, nhưng không nộp kèm tờ khai; doanh nghiệp chỉ xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu, trong thời hạn 30 ngày làm việc và được gia hạn một lần 15 ngày với lý do chính đáng. Tờ khai giao dịch liên kết tại các phụ lục kèm quyết toán mới là phần phải nộp đúng hạn hằng năm, và Nghị định 255/2026 đã bổ sung chính trường hợp kê khai sai thông tin tại phụ lục này vào diện có thể bị ấn định giá.

Ngưỡng được miễn lập hồ sơ theo khung mới: rộng hơn nhưng có điều kiện kép

Nghị định 255/2026 nới một ngưỡng mà nhiều công ty con quy mô vừa rất quan tâm: diện miễn lập hồ sơ xác định giá được nâng từ doanh thu dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng. Nhưng đây là miễn có điều kiện kép chứ không phải miễn theo mỗi quy mô. Doanh nghiệp vẫn phải đồng thời không phát sinh doanh thu, chi phí từ khai thác hoặc sử dụng tài sản vô hình, và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu theo lĩnh vực: 5% với phân phối, 10% với sản xuất, 15% với gia công. Một nhà máy gia công doanh thu 400 tỷ đồng nhưng biên lợi nhuận thuần chỉ 12% vẫn phải lập local file đầy đủ, dù tổng doanh thu nằm dưới ngưỡng.

Ngoài diện miễn trên còn có diện giao dịch thuần nội địa cùng thuế suất và không bên nào hưởng ưu đãi thuế, được miễn cả kê khai lẫn lập hồ sơ. Giao dịch với holding nước ngoài hiển nhiên nằm ngoài diện này, vì một bên không nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam. Kết luận thực hành cho cấu trúc holding: phí quản lý, lãi vay và bản quyền là ba dòng giao dịch luôn phải sẵn sàng hồ sơ, bất kể doanh thu của công ty Việt Nam đang ở mức nào.

Khi không có hồ sơ: ấn định giá là rủi ro chính, tiền phạt chỉ là phần nổi

Không lập hồ sơ không làm phát sinh một khoản phạt lớn ngay lập tức; khoản phạt hành chính cho hành vi chậm hoặc không xuất trình hồ sơ theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP chỉ ở mức khiêm tốn so với hệ quả thật. Hệ quả thật là cơ quan thuế được quyền ấn định mức giá, tỷ suất lợi nhuận hoặc mức phân bổ lợi nhuận theo dữ liệu so sánh của chính cơ quan thuế, và doanh nghiệp mất vị thế chủ động chứng minh. Khoản truy thu sau ấn định còn kéo theo tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày tính từ hạn nộp gốc, nên một kỳ kiểm tra phủ bốn năm tài chính có thể biến khoản chênh lệch giá thành khoản phải nộp lớn hơn nhiều lần chi phí lập hồ sơ hằng năm cộng lại.

Câu hỏi thường gặp

Giao dịch với holding có phải lập hồ sơ chuyển giá không?

Có, nếu công ty Việt Nam không thuộc diện được miễn theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Holding là bên liên kết theo định nghĩa sở hữu và kiểm soát, nên phí quản lý, lãi vay nội bộ, tiền bản quyền và giá mua bán hàng hóa với holding đều là giao dịch liên kết phải kê khai tại phụ lục kèm tờ khai quyết toán và phải có hồ sơ xác định giá. Diện miễn chỉ áp dụng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện về doanh thu dưới 500 tỷ đồng, không có giao dịch tài sản vô hình và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu theo lĩnh vực.

Master file của tập đoàn dùng chung được không?

Dùng chung là đúng thiết kế của hệ thống ba tầng: master file do công ty mẹ tối cao lập một bản cho cả tập đoàn và công ty Việt Nam sử dụng bản đó khi cơ quan thuế yêu cầu xuất trình. Điều kiện là nội dung master file phải nhất quán với local file của công ty Việt Nam về mô tả chức năng, tài sản và rủi ro, và doanh nghiệp phải chủ động thu thập, lưu trữ bản cập nhật theo năm tài chính chứ không chờ đến khi có yêu cầu mới đi xin công ty mẹ, vì thời hạn xuất trình chỉ có 30 ngày làm việc.

Ngưỡng doanh thu phải lập local file là bao nhiêu?

Không có một ngưỡng doanh thu duy nhất trả lời cho mọi trường hợp, vì diện miễn theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP là điều kiện kép. Doanh thu dưới 500 tỷ đồng chỉ là một vế; doanh nghiệp còn phải không phát sinh doanh thu, chi phí từ tài sản vô hình và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu 5% với phân phối, 10% với sản xuất hoặc 15% với gia công. Chỉ cần trượt một vế, chẳng hạn trả tiền bản quyền cho holding hoặc biên lợi nhuận dưới chuẩn, local file vẫn bắt buộc dù doanh thu chỉ vài chục tỷ đồng.

Không lập hồ sơ chuyển giá thì bị phạt thế nào?

Hai lớp hệ quả. Lớp thủ tục: phạt tiền theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP đối với hành vi không lập, không lưu trữ hoặc không xuất trình hồ sơ khi được yêu cầu. Lớp thực chất nặng hơn nhiều: cơ quan thuế ấn định giá giao dịch liên kết theo cơ sở dữ liệu của mình, truy thu phần thuế chênh lệch cho các năm trong tầm kiểm tra và tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày. Với doanh nghiệp có phí quản lý và lãi vay nội bộ lớn, khoản truy thu sau ấn định thường vượt xa tiền phạt thủ tục hàng chục lần.

Bài viết liên quan

Kiểm duyệt chuyên môn: Hội đồng Luật sư – Công ty Luật TNHH FLAT (FLAT LAW FIRM)

Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.