Một trong những quyền lợi cốt lõi của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam là được chuyển lợi nhuận ra nước ngoài sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, thủ tục này có những yêu cầu chặt chẽ về hồ sơ ngân hàng và thông báo cơ quan thuế — sai sót ở khâu nào cũng khiến dòng tiền bị ách tắc. Bài viết hướng dẫn chi tiết theo quy định hiện hành.
1. Căn cứ pháp lý
- Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15, hiệu lực 01/3/2026): Điều 11 — “Bảo đảm quyền chuyển tài sản của nhà đầu tư ra nước ngoài”: sau khi hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài: (1) vốn đầu tư, các khoản thanh lý đầu tư; (2) thu nhập từ hoạt động đầu tư kinh doanh; (3) tiền và tài sản khác thuộc sở hữu hợp pháp.
- Thông tư 186/2010/TT-BTC (hiệu lực 02/01/2011, còn hiệu lực): hướng dẫn chuyển lợi nhuận ra nước ngoài của tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư trực tiếp tại Việt Nam. Điều 5: thông báo cho cơ quan thuế trước ít nhất 07 ngày làm việc.
- Thông tư 06/2019/TT-NHNN (Điều 5): tài khoản vốn đầu tư trực tiếp — kênh bắt buộc để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
2. Hai thời điểm được chuyển lợi nhuận
- Hình thức 1 — Chuyển hàng năm: khi kết thúc năm tài chính, sau khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, đã nộp báo cáo tài chính được kiểm toán và tờ khai quyết toán thuế TNDN năm tài chính cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý;
- Hình thức 2 — Chuyển khi kết thúc hoạt động đầu tư: khi chấm dứt hoạt động đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo Luật Quản lý thuế.
Cả hai hình thức đều yêu cầu không còn lỗ lũy kế sau khi đã chuyển lỗ theo quy định (thực hành áp dụng).
3. Xác định số lợi nhuận được chuyển
Lợi nhuận được chuyển = Lợi nhuận thu được các năm tài chính đến thời điểm chuyển − các khoản đã tái đầu tư, đã chuyển ra nước ngoài và đã chi tiêu khác tại Việt Nam
Số liệu xác định theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán và tờ khai quyết toán thuế TNDN của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
4. Hồ sơ ngân hàng
Để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, nhà đầu tư/doanh nghiệp cần chuẩn bị:
- Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp bằng ngoại tệ tại 01 ngân hàng được phép (theo Thông tư 06/2019/TT-NHNN) — mọi khoản chuyển lợi nhuận ra nước ngoài phải đi qua tài khoản này;
- Quyết định chia lợi nhuận: công ty TNHH → quyết định của công ty; công ty cổ phần → nghị quyết Đại hội đồng cổ đông về chi trả cổ tức;
- Thông báo chuyển lợi nhuận ra nước ngoài theo mẫu ban hành kèm Thông tư 186/2010/TT-BTC;
- Giấy ủy quyền của nhà đầu tư nước ngoài cho doanh nghiệp được đầu tư (nếu doanh nghiệp nộp hồ sơ thay);
- Các tài liệu chứng minh số lợi nhuận: BCTC kiểm toán, tờ khai quyết toán thuế TNDN, biên bản họp/quyết định chia lợi nhuận.
Lưu ý thực hành: trường hợp chuyển lợi nhuận tích lũy của nhiều năm, lập 01 thông báo chung cho cả giai đoạn, trình bày cụ thể số tiền chuyển của từng năm.
5. Thông báo cơ quan thuế: trước ít nhất 07 ngày làm việc
Theo Điều 5 Thông tư 186/2010/TT-BTC, nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp hoặc ủy quyền cho doanh nghiệp được đầu tư thực hiện thông báo việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài (theo mẫu của Thông tư) gửi cơ quan thuế trực tiếp quản lý doanh nghiệp, trước khi chuyển ít nhất 07 ngày làm việc. Nếu ủy quyền cho doanh nghiệp, nhà đầu tư không cần ký vào biểu mẫu thông báo.
Doanh nghiệp nơi nhà đầu tư góp vốn có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước liên quan đến thu nhập hình thành nên khoản lợi nhuận chuyển ra.
6. Hình thức chuyển
- Bằng tiền (VNĐ hoặc ngoại tệ): tuân thủ pháp luật về quản lý ngoại hối, thực hiện qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp;
- Bằng hiện vật: quy đổi giá trị theo pháp luật về xuất nhập khẩu hàng hóa và pháp luật liên quan.
7. Bẫy thường gặp
- Quên thông báo cơ quan thuế trước 07 ngày làm việc → ngân hàng từ chối lệnh chuyển;
- Chưa nộp BCTC kiểm toán / tờ khai quyết toán thuế TNDN đã đòi chuyển lợi nhuận;
- Còn lỗ lũy kế chưa xử lý hết;
- Chuyển qua tài khoản thanh toán thông thường thay vì tài khoản vốn đầu tư trực tiếp;
- Nhầm lẫn giữa chuyển lợi nhuận (thủ tục này) và chuyển vốn đầu tư khi rút lui (thủ tục ngoại hối khác).
Nội dung do FLAW AI Legal Council soạn thảo, đang chờ Hội đồng QA rà soát trước khi trình phê duyệt. Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.
