Kiểm định, giám định, chứng nhận là dịch vụ mà trên giấy tờ cam kết mở cửa khá rộng — nhưng doanh nghiệp FDI vào thực tế mới thấy một lớp rào cản thứ hai: có giấy phép kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp chưa đủ, kết quả của bạn còn phải được cơ quan quản lý và khách hàng ‘công nhận’ trong từng lĩnh vực cụ thể mới có giá trị sử dụng.
Hai lớp điều kiện trong dịch vụ đánh giá sự phù hợp
- Lớp giấy phép kinh doanh dịch vụ — Nghị định 107/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 154/2018/NĐ-CP): dịch vụ chứng nhận, giám định, kiểm định, thử nghiệm là ngành nghề kinh doanh có điều kiện; tổ chức phải đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp và đáp ứng điều kiện về năng lực, nhân sự, trang thiết bị theo lĩnh vực đăng ký.
- Lớp công nhận năng lực (accreditation) — hoạt động công nhận theo hệ thống của Văn phòng Công nhận chất lượng (BoA) và các chương trình thừa nhận quốc tế (ILAC/IAF) quyết định chứng thư của tổ chức có được chấp nhận trong chuỗi cung ứng và hồ sơ xuất khẩu hay không.
- Lớp chỉ định phục vụ quản lý nhà nước — với hàng hóa nhóm 2 và lĩnh vực quản lý chuyên ngành (môi trường, xây dựng, y tế, nông nghiệp), chỉ kết quả của tổ chức được bộ quản lý chỉ định mới dùng được cho thủ tục công bố hợp quy, kiểm tra nhà nước; đây là rào cản thực tế lớn nhất với tổ chức mới, kể cả có vốn ngoại hay không.
- Luật gốc của chất lượng hàng hóa — Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 05/2007/QH12 và Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 68/2006/QH11 tạo khung: sản phẩm nhóm 2 phải chứng nhận hợp quy bởi tổ chức được chỉ định — cầu nối biến ‘chỉ định’ thành điều kiện thị trường bắt buộc.
Chiến lược vào thị trường kiểm định — chứng nhận cho FDI
- Chọn lĩnh vực theo bản đồ chỉ định: ưu tiên lĩnh vực thương mại tự nguyện (chứng nhận hệ thống quản lý, chứng nhận sản phẩm cho xuất khẩu) nơi công nhận quốc tế của tập đoàn phát huy giá trị ngay.
- Lộ trình năng lực: đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp, lấy công nhận BoA cho phòng thử nghiệm/chứng nhận, sau đó mới xin chỉ định theo từng lĩnh vực quản lý nhà nước.
- Cân nhắc M&A hoặc liên doanh với tổ chức trong nước đã có chỉ định ở lĩnh vực mục tiêu — mua thời gian và vị thế chỉ định thay vì xây từ số 0 trong nhiều năm.
Trong ngành kiểm định, giám định, chứng nhận, giấy phép chỉ là vé vào cửa; ‘chỉ định’ và ‘công nhận’ mới là sân chơi thật. Doanh nghiệp FDI lập chiến lược theo đúng thứ tự đó — vào bằng lĩnh vực tự nguyện và công nhận quốc tế, tích lũy năng lực rồi tiến vào lĩnh vực chỉ định — sẽ tránh được cú sốc của nhiều tổ chức mới: có giấy phép đầy đủ mà chứng thư không ai dùng được.
Câu hỏi thường gặp
WTO mở cửa bao nhiêu %?
Dịch vụ đánh giá sự phù hợp không bị trần vốn ngoại chung chi phối; rào cản chính là điều kiện kinh doanh theo Nghị định 107/2016/NĐ-CP và cơ chế chỉ định, công nhận theo lĩnh vực.
Rào cản thực tế là gì?
Là ‘chỉ định’: với hàng hóa nhóm 2 và quản lý chuyên ngành, chỉ kết quả của tổ chức được bộ quản lý chỉ định mới dùng cho thủ tục hợp quy — tổ chức mới phải xây năng lực và xin chỉ định theo từng lĩnh vực.
Được kiểm định hàng xuất khẩu?
Được trong lĩnh vực tự nguyện và theo công nhận quốc tế của tổ chức; nhưng kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng nhập khẩu và công bố hợp quy vẫn cần tổ chức được chỉ định trong nước.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
Bài viết liên quan
- Đánh giá nhà cung cấp về môi trường trong chuỗi cung ứng FDI
- Báo cáo ESG cho nhà máy tại Việt Nam theo yêu cầu công ty mẹ: khung báo cáo
- Thị trường carbon nội địa thí điểm: doanh nghiệp FDI cần chuẩn bị gì?
- Đo lường carbon footprint cho nhà máy tại Việt Nam: phương pháp và đơn vị thực hiện
- Chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC) cho hàng xuất khẩu sang EU: thủ tục mua