FLAT LAW FIRM
Yêu cầu tư vấn

Pháp lý doanh nghiệp

Đo lường carbon footprint cho nhà máy tại Việt Nam: phương pháp và đơn vị thực hiện

4 phút đọcFLAT LAW FIRM

Đo lường carbon footprint cho nhà máy tại Việt Nam hiện có hai động lực chạy song song: nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính trong nước với các cơ sở phát thải lớn, và yêu cầu báo cáo chuỗi cung ứng từ khách hàng EU, Mỹ, Nhật. Hai động lực dùng chung một nền phương pháp — nhưng khác nhau ở ranh giới kiểm kê và mức độ kiểm chứng, và nhầm lẫn hai việc này khiến nhiều nhà máy làm báo cáo hai lần.

Khung kiểm kê khí nhà kính và phương pháp đo

  • Nghĩa vụ kiểm kê trong nước — Nghị định 06/2022/NĐ-CP: cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính (ban hành tại Quyết định 13/2024/QĐ-TTg) — các cơ sở trong lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, giao thông, xây dựng, chất thải với phát thải từ 3.000 tấn CO2 tương đương/năm — phải kiểm kê 2 năm một lần và báo cáo kết quả cho cơ quan quản lý.
  • Phương pháp tính chuẩn — kiểm kê theo hướng dẫn của IPCC và hệ số phát thải do Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố (hệ số phát thải lưới điện quốc gia dùng cho phát thải gián tiếp từ điện mua); cho báo cáo quốc tế, phương pháp tương thích với GHG Protocol và ISO 14064-1 để cùng một bộ số liệu dùng được hai nơi.
  • Ba phạm vi phát thải phải phân định ngay từ đầu — phạm vi 1 (phát thải trực tiếp: đốt nhiên liệu, quy trình), phạm vi 2 (điện, hơi mua ngoài) là lõi của kiểm kê bắt buộc; phạm vi 3 (chuỗi cung ứng, đi lại, chất thải) là yêu cầu thường đến từ khách hàng và công ty mẹ, cần kế hoạch dữ liệu riêng.
  • Kiểm chứng độc lập — kết quả kiểm kê dùng cho báo cáo chính thức và khách hàng lớn nên được thẩm tra bởi tổ chức kiểm chứng có năng lực theo tiêu chuẩn ISO 14064-3/14065; báo cáo tự tính không kiểm chứng là điểm yếu đầu tiên bị thẩm định ESG phát hiện.

Lộ trình đo carbon footprint lần đầu cho nhà máy

  1. Xác định nhà máy có thuộc danh mục phải kiểm kê theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg không và năm kỳ báo cáo gần nhất — đây là mốc pháp lý không được bỏ lỡ.
  2. Xây hệ thống thu thập dữ liệu hoạt động một lần dùng hai nơi: hóa đơn nhiên liệu, điện, sản lượng và nhật ký quy trình được chuẩn hóa theo cả yêu cầu Nghị định 06/2022 và GHG Protocol.
  3. Thuê đơn vị tư vấn có kinh nghiệm kiểm kê được công nhận và cân nhắc kiểm chứng độc lập ngay từ kỳ đầu để bộ số liệu nền đủ tin cậy cho các năm sau so sánh.

Carbon footprint tốt là một bộ số liệu được đo một lần, dùng nhiều nơi: nộp cơ quan Việt Nam, báo cáo công ty mẹ và trả lời khách hàng EU. Nhà máy FDI thiết kế hệ thống dữ liệu theo cả hai chuẩn ngay từ kỳ kiểm kê đầu tiên sẽ tránh được căn bệnh phổ biến của giai đoạn này: mỗi năm làm lại một báo cáo khác nhau cho mỗi nơi hỏi.

Câu hỏi thường gặp

Đo carbon footprint để làm gì?

Để thực hiện nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính với cơ sở thuộc diện (Nghị định 06/2022/NĐ-CP), báo cáo cho công ty mẹ và đáp ứng yêu cầu chuỗi cung ứng, CBAM của khách hàng EU.

Phương pháp nào được quốc tế công nhận?

Hướng dẫn kiểm kê của IPCC, GHG Protocol cho doanh nghiệp và ISO 14064-1 cho định lượng; kiểm chứng kết quả theo ISO 14064-3 bởi tổ chức có năng lực.

Bao lâu phải đo một lần?

Cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính 2 năm một lần theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP; báo cáo cho khách hàng và công ty mẹ thường theo chu kỳ hằng năm.

Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng

Bài viết liên quan