Phân biệt kho bãi và vận tải hàng hóa trong logistics
Theo Điều 3 Nghị định số 163/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 của Chính phủ (hiệu lực từ 20/02/2018, hiện vẫn còn hiệu lực), dịch vụ logistics bao gồm nhiều nhóm, trong đó cần phân biệt rõ:
- Dịch vụ kho bãi: gồm dịch vụ kho bãi container thuộc dịch vụ hỗ trợ vận tải biển và dịch vụ kho bãi thuộc dịch vụ hỗ trợ mọi phương thức vận tải — là dịch vụ hỗ trợ, không trực tiếp vận chuyển hàng hóa;
- Dịch vụ vận tải hàng hóa: vận tải hàng hóa bằng đường biển, đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, đường hàng không — là hoạt động vận chuyển trực tiếp.
Sự phân biệt này quan trọng vì điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài (tỷ lệ vốn góp tối đa, giấy phép con) khác nhau giữa hai nhóm.
Điều kiện chung theo Nghị định 163/2017/NĐ-CP
Theo Điều 5 Nghị định 163/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp FDI muốn kinh doanh kho bãi, vận tải hàng hóa phải đáp ứng:
- Có đăng ký kinh doanh hợp pháp theo pháp luật Việt Nam;
- Có đủ phương tiện, thiết bị, công cụ bảo đảm tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật và đội ngũ nhân viên đáp ứng yêu cầu.
Điều kiện về tỷ lệ vốn của nhà đầu tư nước ngoài
Đối với nhà đầu tư nước ngoài thuộc nước, vùng lãnh thổ là thành viên WTO, khoản 3 Điều 4 Nghị định 163/2017/NĐ-CP quy định:
- Vận tải hàng hóa đường bộ: tỷ lệ vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài không quá 51%; 100% lái xe của doanh nghiệp phải là công dân Việt Nam;
- Vận tải hàng hóa đường biển (trừ vận tải nội địa): không quá 49%; thuyền viên nước ngoài không quá 1/3 định biên tàu; thuyền trưởng hoặc thuyền phó thứ nhất phải là công dân Việt Nam;
- Vận tải hàng hóa đường thủy nội địa, đường sắt: không quá 49%;
- Dịch vụ kho bãi: tỷ lệ vốn góp tối đa của nhà đầu tư nước ngoài áp dụng theo quy định tại Điều 4 Nghị định 163/2017/NĐ-CP và cam kết quốc tế của Việt Nam trong từng thời kỳ — nhà đầu tư cần đối chiếu văn bản hiện hành và các điều ước quốc tế (WTO, CPTPP, EVFTA) để xác định trần vốn áp dụng.
Trường hợp nhà đầu tư thuộc đối tượng áp dụng của các điều ước quốc tế có quy định khác nhau về điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics, nhà đầu tư được lựa chọn áp dụng điều kiện của một trong các điều ước đó (khoản 4 Điều 4).
Giấy phép con: kinh doanh vận tải hàng hóa
Ngoài điều kiện về vốn, doanh nghiệp FDI kinh doanh vận tải hàng hóa đường bộ phải có Giấy phép kinh doanh vận tải do cơ quan có thẩm quyền cấp, đồng thời đáp ứng các điều kiện về phương tiện (phù hợp, có thiết bị giám sát hành trình theo quy định), người điều hành vận tải và lái xe theo quy định của pháp luật về giao thông đường bộ. Doanh nghiệp chỉ được hoạt động vận tải sau khi được cấp giấy phép.
Điều kiện về kho bãi: cơ sở vật chất và an toàn
Đối với dịch vụ kho bãi, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu về cơ sở vật chất: kho bãi được thiết kế, xây dựng bảo đảm an toàn, vệ sinh; tuân thủ quy định về phòng cháy, chữa cháy; hàng hóa lưu kho được quản lý, bảo quản đúng quy định. Doanh nghiệp FDI thường lựa chọn thuê kho trong khu công nghiệp hoặc đầu tư xây dựng kho riêng gắn với dự án — trong trường hợp đầu tư xây dựng, cần thực hiện thêm thủ tục về đất đai và xây dựng.
Lộ trình triển khai cho doanh nghiệp FDI
- Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) theo Luật Đầu tư 2025, trong đó ngành kho bãi/vận tải logistics được ghi nhận là ngành tiếp cận thị trường có điều kiện;
- Thành lập doanh nghiệp (ERC) với cơ cấu vốn tuân thủ trần tỷ lệ;
- Xin cấp giấy phép con (Giấy phép kinh doanh vận tải đối với vận tải hàng hóa; đáp ứng điều kiện PCCC, an toàn đối với kho bãi);
- Vận hành và tuân thủ nghĩa vụ báo cáo, an toàn theo quy định.
Bài viết được soạn thảo với sự soát xét của FLAW AI Legal Council và đang chờ Hội đồng QA rà soát trước khi trình chủ sở hữu phê duyệt. Đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.
