Trần lãi suất 20%/năm: cách tính & tội cho vay lãi nặng

“Vay 100 triệu, lãi 3%/tháng” — nghe quen không? 3%/tháng = 36%/năm, vượt trần luật định. Rất nhiều hợp đồng vay cá nhân tại Việt Nam ghi lãi suất “cho vay nặng lãi” mà các bên không biết. Bài này cho bạn con số 20%/năm và cách tính đúng.

Trần lãi suất 20%/năm (Điều 468 BLDS 2015)

Lãi suất do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
Thỏa thuận vượt quá → phần vượt quá không có hiệu lực — người vay chỉ phải trả lãi trong hạn mức 20%/năm, phần vượt tòa không bảo vệ.
Quy đổi nhanh: 20%/năm ≈ 1,67%/tháng. Bất kỳ mức nào trên 1,67%/tháng (2%, 3%, 5%/tháng…) đều vượt trần.

Lãi trên nợ gốc quá hạn

Hết hạn không trả: bên vay phải trả lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận (trong trần 20%) cho thời gian chậm trả, cộng lãi trên nợ gốc quá hạn theo mức 10%/năm nếu các bên không thỏa thuận khác (Điều 466 BLDS 2015).
Ví dụ: vay 100 triệu, lãi thỏa thuận 12%/năm, quá hạn 6 tháng không trả → lãi trong hạn + lãi quá hạn (10%/năm × 100 triệu × 0,5 năm = 5 triệu) + nợ gốc.

Khi nào thành “cho vay lãi nặng” (Điều 201 BLHS)

Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự: cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên mức lãi suất cao nhất pháp luật quy định (tức từ 100%/năm trở lên) và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên (hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm).
Khung hình phạt: phạt tiền 50–200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm; nặng hơn có thể phạt tù.

Checklist hợp đồng vay an toàn: 6 điểm

1. Lãi suất ≤ 20%/năm — ghi rõ %/năm (đừng ghi %/tháng gây nhầm lẫn).
2. Số tiền bằng số + bằng chữ.
3. Thời hạn vay & ngày đến hạn cụ thể.
4. Phương thức trả (chuyển khoản — có vết giao dịch).
5. Tài sản bảo đảm nếu khoản vay lớn.
6. Chữ ký 2 bên + người làm chứng, mỗi bên giữ 1 bản.

Câu hỏi thường gặp

Đã ký HĐ lãi 36%/năm, giờ sao?

Phần vượt 20% không có hiệu lực — bạn (bên vay) chỉ phải trả tối đa 20%/năm; đã trả vượt thì được trừ vào nợ gốc hoặc đòi lại. Bên cho vay không thể kiện đòi phần vượt.

Vay họ hàng “lãi suất tình cảm” 24%/năm?

Vẫn vượt trần — pháp luật không có ngoại lệ “người nhà”. Ghi ≤20%/năm.

App vay online lãi suất cao?

Nhiều app lách bằng “phí dịch vụ, phí tư vấn” — tổng chi phí thực tế vượt 20%/năm thì phần vượt cũng không được bảo vệ; đồng thời kiểm tra app có được cấp phép hoạt động cho vay không.

Liên hệ tư vấn

FLAT Law Firm tư vấn cho người nước ngoài và gia đình về thừa kế, di chúc, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế và chuyển tiền tại Việt Nam. Liên hệ để được tư vấn cho trường hợp cụ thể của quý khách.