Câu hỏi đưa con ra nước ngoài có cần đồng ý của người cha hoặc mẹ còn lại xuất hiện ở hai tình huống rất khác nhau: chuyến du lịch ngắn ngày và việc chuyển con sang sống hẳn ở nước ngoài. Pháp luật Việt Nam không đặt một mẫu giấy đồng ý chung cho mọi chuyến đi, nhưng quyền thăm nom và quyền quyết định nơi ở của trẻ khiến hai tình huống này có hệ quả hoàn toàn khác biệt.
Đưa con đi du lịch nước ngoài ngắn ngày cần giấy đồng ý không?
Cho chuyến đi có ngày về rõ ràng, trẻ xuất cảnh bằng hộ chiếu của trẻ kèm người đi cùng là cha hoặc mẹ, và cơ quan kiểm soát xuất nhập cảnh Việt Nam chủ yếu kiểm tra giấy tờ du lịch hợp lệ của trẻ. Tuy nhiên, nước đến hoặc hãng hàng không có thể yêu cầu văn bản đồng ý của người cha hoặc mẹ không đi cùng — đây là yêu cầu rất phổ biến trên thế giới để phòng chống bắt cóc trẻ em. Thực hành an toàn là chuẩn bị sẵn văn bản đồng ý có chứng thực của bên còn lại, kèm bản án hoặc thỏa thuận nuôi con nếu cha mẹ đã ly hôn, để tránh bị từ chối lên máy bay hoặc nhập cảnh.
Đã ly hôn rồi đưa con đi định cư: điều kiện chặt hơn nhiều
Khi chuyến đi là di chuyển nơi ở lâu dài, nó thay đổi căn bản quyết định giao con của tòa án và cắt giảm thực tế quyền thăm nom của người không trực tiếp nuôi con theo Điều 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Trường hợp này cần đồng ý của bên còn lại hoặc quyết định của tòa cho phép, và tự ý thực hiện có thể dẫn tới yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84. Ngay cả khi hai bên chưa từng ra tòa, việc một bên đơn phương chuyển con ra nước ngoài sinh sống vẫn có thể bị bên kia khởi kiện tại Việt Nam về quyền nuôi con và nơi cư trú của trẻ.
Tại cửa khẩu và khi làm giấy tờ, cơ quan thường xem gì?
Phía Việt Nam kiểm tra hộ chiếu hoặc giấy tờ xuất cảnh của trẻ và tư cách người đi cùng khi có dấu hiệu bất thường; phía nước đến kiểm tra thị thực, giấy đồng ý của cha mẹ theo luật nước họ và đôi khi yêu cầu chứng cứ quan hệ cha mẹ — con như giấy khai sinh đã dịch thuật. Gia đình hỗn hợp nên mang theo bộ giấy tờ gồm khai sinh của trẻ, giấy kết hôn hoặc bản án ly hôn, văn bản đồng ý của bên còn lại và lịch trình chuyến đi. Chuẩn bị thừa giấy tờ cho một chuyến đi ngắn luôn rẻ hơn cái giá của một chuyến đi bị hủy tại quầy làm thủ tục.
Hành động thực tế: với du lịch, chuẩn bị văn bản đồng ý có chứng thực để thỏa mãn yêu cầu của hãng bay và nước đến; với định cư, đừng khởi hành khi chưa có đồng ý bằng văn bản của bên còn lại hoặc quyết định của tòa — đây là ranh giới không nên thử.
Câu hỏi thường gặp
Đưa con đi du lịch nước ngoài cần giấy đồng ý?
Pháp luật Việt Nam không đặt mẫu giấy đồng ý chung cho chuyến đi ngắn, nhưng hãng hàng không và nước đến thường yêu cầu văn bản đồng ý của cha hoặc mẹ không đi cùng. Nên chuẩn bị văn bản có chứng thực kèm giấy khai sinh của trẻ để tránh bị từ chối làm thủ tục.
Ly hôn rồi mang con đi định cư?
Định cư là thay đổi nơi ở lâu dài, ảnh hưởng quyền thăm nom theo Điều 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13 nên cần đồng ý của bên còn lại hoặc quyết định của tòa. Tự ý đưa con đi có thể dẫn tới yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84.
Hải quan hỏi giấy tờ gì?
Hộ chiếu và thị thực của trẻ, giấy khai sinh đã dịch để chứng minh quan hệ cha mẹ — con, văn bản đồng ý của bên còn lại và bản án hoặc thỏa thuận nuôi con nếu có. Yêu cầu cụ thể khác nhau theo nước đến nên cần kiểm tra trước ngày đi.
