Năm hoạt động đầu tiên của một doanh nghiệp FDI tại Việt Nam thường gắn với chi phí setup lớn, doanh thu chưa ổn định và hệ thống kế toán — thuế còn đang hoàn thiện. Kỳ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đầu tiên vì thế là “bài kiểm tra” quan trọng, diễn ra trong bối cảnh khung thuế TNDN hoàn toàn mới: Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 (thông qua 14/6/2025, hiệu lực 01/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025) thay thế Luật 14/2008/QH12 và các lần sửa đổi; Nghị định hướng dẫn 320/2025/NĐ-CP (ban hành 15/12/2025, hiệu lực 15/12/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025). Dưới đây là 5 lưu ý cốt lõi.
Lưu ý quan trọng về tính cập nhật: ngày 24/4/2026, Quốc hội đã thông qua Luật 09/2026/QH16 (hiệu lực 24/4/2026) sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuế, trong đó có Luật Thuế TNDN. Khi áp dụng các số điều trích dẫn dưới đây vào vụ việc cụ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hợp nhất (VBHN) Luật TNDN mới nhất, vì số hiệu điều khoản có thể đã thay đổi sau sửa đổi.
1. Xác định đúng thuế suất: khung 3 mức theo doanh thu
Điều 10 Luật 67/2025/QH15 quy định thuế suất TNDN phân tầng theo tổng doanh thu năm trước liền kề: 15% (doanh thu năm trước liền kề không quá 3 tỷ đồng); 17% (trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng); 20% (các trường hợp còn lại).
Hai điểm cần thận trọng. Thứ nhất, mức 15%/17% không áp dụng cho một số loại thu nhập như thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, dầu khí, khoáng sản, game online có thưởng, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt… (khoản 9 Điều 23 Nghị định 320/2025/NĐ-CP). Thứ hai, với doanh nghiệp năm đầu — chưa có “doanh thu năm trước liền kề” — cách xác định mức thuế suất áp dụng là vấn đề chưa được chốt chắc chắn tại thời điểm viết; doanh nghiệp không nên mặc định mình được hưởng 15%/17%, mà phải đối chiếu trực tiếp Nghị định 320/2025/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn mới nhất.
2. Tận dụng ưu đãi cho dự án đầu tư mới — nhưng kiểm tra điều kiện kỹ
Luật 67/2025/QH15 dành một chế độ ưu đãi đáng kể cho dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực ưu đãi (Điều 12, 13, 14 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP): thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm (Điều 13); miễn thuế tối đa 04 năm, giảm 50% số thuế phải nộp tối đa 09 năm tiếp theo (Điều 14).
Điểm mấu chốt hay bị tính sai: thời gian miễn, giảm tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư, không phải từ năm thành lập doanh nghiệp; trường hợp trong 03 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu mà không có thu nhập chịu thuế thì thời gian miễn, giảm tính từ năm thứ 4. Ngoài ra, không phải dự án FDI nào cũng được hưởng — điều kiện chi tiết về ngành nghề, địa bàn, quy mô vốn nằm tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải đối chiếu từng điều kiện trước khi tự nhận ưu đãi trong tờ khai quyết toán.
Về chuyển tiếp (Điều 20 Luật 67/2025/QH15): doanh nghiệp có dự án đã được hưởng ưu đãi theo pháp luật cũ được lựa chọn hưởng ưu đãi theo pháp luật cũ hoặc pháp luật mới cho thời gian còn lại (nếu đáp ứng điều kiện của luật mới); dự án trước đây không thuộc diện ưu đãi nhưng thuộc diện ưu đãi theo Luật 67/2025/QH15 thì được áp dụng ưu đãi theo Luật mới cho thời gian còn lại kể từ kỳ tính thuế 2025.
3. Rà soát chi phí được trừ: hai “bẫy” phổ biến của năm đầu
Năm đầu hoạt động, FDI thường phát sinh nhiều chi phí setup — và đây cũng là nơi chi phí bị loại nhiều nhất khi quyết toán. Hai điểm cần đặc biệt lưu ý:
- Ngưỡng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đã siết xuống 05 triệu đồng. Chi phí mua hàng hóa, dịch vụ và tiền lương, tiền công chi trả từng lần từ 05 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ (Luật 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP). Mức 20 triệu đồng trước đây không còn áp dụng.
- Lãi vay tương ứng phần vốn điều lệ còn thiếu không được trừ. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chi trả lãi tiền vay tương ứng với phần vốn điều lệ đã đăng ký còn thiếu theo tiến độ góp vốn (không vượt quá thời hạn góp vốn theo Luật Doanh nghiệp) không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. FDI năm đầu thường góp vốn theo tiến độ đồng thời vay vốn từ công ty mẹ — phải tính toán kỹ phần lãi vay này trước khi đưa vào chi phí.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần rà soát thêm các khoản mục nhạy cảm khác như chi phí khấu hao, chi phí trước hoạt động (pre-operating), chuyển lỗ — bài viết chỉ nêu ở mức “cần rà soát”, các số liệu cụ thể phải đối chiếu văn bản hiện hành.
4. Nắm chắc thời hạn quyết toán và khung thủ tục chuyển tiếp
Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN là chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 03 kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toán thuế (điểm a khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP; khung thủ tục Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, hiệu lực 01/7/2026). Với kỳ tính thuế theo năm dương lịch, hạn quyết toán là 31/3 năm sau — không phải “90 ngày” như cách nói thông thường.
Lưu ý chuyển tiếp: quyết toán thuế năm 2025 (hạn 31/3/2026) vẫn thực hiện dưới Nghị định 126/2020/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 38/2019; từ kỳ tính thuế 2026 mới áp dụng Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Luật 108/2025/QH15. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý: không có quy định miễn quyết toán chỉ vì “năm đầu chưa phát sinh doanh thu”.
5. Cập nhật thay đổi lớn: lệ phí môn bài đã bãi bỏ từ 01/01/2026
Khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định “chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ 01/01/2026”; Nghị định 362/2025/NĐ-CP bãi bỏ Nghị định 139/2016/NĐ-CP và Nghị định 22/2020/NĐ-CP về lệ phí môn bài. Hệ quả: doanh nghiệp FDI thành lập năm 2026 không còn nghĩa vụ môn bài — tuyệt đối không đưa “nộp lệ phí môn bài” vào checklist nghĩa vụ năm đầu.
Một điểm mang tính nguyên tắc cho kỳ quyết toán đầu tiên: số thuế tạm nộp 4 quý trong năm cần được rà soát so với số thuế quyết toán năm (theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP); doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp toàn văn nghị định trước khi áp dụng tỷ lệ cụ thể.
Bài viết liên quan
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp FDI năm đầu có được miễn quyết toán thuế TNDN không?
Không. Không có quy định miễn quyết toán cho năm đầu hoạt động; doanh nghiệp vẫn phải nộp hồ sơ quyết toán đúng hạn 31/3 (với kỳ năm dương lịch).
Thuế suất TNDN năm đầu là bao nhiêu nếu chưa có doanh thu năm trước?
Chưa có câu trả lời chắc chắn tại thời điểm viết — khung 3 mức 15%/17%/20% căn cứ “doanh thu năm trước liền kề”, và cách xác định cho năm đầu cần đối chiếu trực tiếp Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Không mặc định được hưởng 15%/17%.
Doanh nghiệp thành lập 2026 có phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Việc thu, nộp lệ phí môn bài đã chấm dứt từ 01/01/2026 (Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 362/2025/NĐ-CP).
Căn cứ pháp lý: Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 (hiệu lực 01/10/2025, áp dụng kỳ 2025; đã sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16 — đối chiếu VBHN mới nhất); Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 362/2025/NĐ-CP.
Doanh nghiệp FDI của bạn sắp quyết toán thuế TNDN năm đầu tiên? Liên hệ qua trang Liên hệ của FLAT Law Firm để được rà soát ưu đãi thuế, chi phí được trừ và hồ sơ quyết toán theo khung pháp luật mới.
Thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Nội dung pháp lý của bài viết do AI Legal Council của FLAT soát xét và trình chủ sở hữu phê duyệt; đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.