Quên khấu trừ: cơ quan thuế truy thu trực tiếp từ bên Việt Nam, cộng tiền chậm nộp theo ngày
Trách nhiệm khấu trừ thuế nhà thầu thuộc về bên Việt Nam chi trả thu nhập. Khi doanh nghiệp thanh toán toàn bộ cho nhà cung cấp nước ngoài mà không khấu trừ, cơ quan thuế không cần đuổi theo nhà cung cấp ở nước ngoài: số thuế chưa nộp được truy thu trực tiếp từ bên Việt Nam với tư cách người có nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, kèm tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày tính từ ngày hết hạn nộp của lần thanh toán đó đến ngày nộp đủ. Vì khoản thanh toán đã chuyển đi toàn bộ, doanh nghiệp thường phải tự bỏ tiền túi nộp thay và chỉ thu hồi được từ nhà cung cấp nếu hợp đồng có điều khoản phân bổ thuế cho phép khấu trừ bù ở lần thanh toán sau.
Thời hiệu truy thu kéo dài theo khung quản lý thuế khiến rủi ro không mất đi khi năm tài chính đóng lại: một khoản phí dịch vụ bị bỏ sót có thể bị phát hiện trong kỳ kiểm tra thuế sau đó vài năm, khi số ngày chậm nộp đã tích lũy thành khoản tiền đáng kể so với thuế gốc.
Các khoản thanh toán hay bị bỏ sót nhất và cách tự rà soát để được miễn phạt
Thực hành kiểm tra cho thấy các khoản hay bị bỏ sót nhất là phí bản quyền phần mềm và phí thuê bao nền tảng số, phí quảng cáo trực tuyến trả cho nền tảng nước ngoài, phí dịch vụ đám mây, hoa hồng cho đại lý nước ngoài, phí đào tạo và phí bảo trì định kỳ, lãi vay trả cho bên cho vay nước ngoài và cước vận tải quốc tế — điểm chung là các khoản này thường do bộ phận nghiệp vụ thanh toán trực tiếp qua ngân hàng, không đi qua quy trình rà soát thuế như hợp đồng lớn.
Tin tốt là pháp luật có cơ chế khuyến khích tự giác: theo Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP hiệu lực từ ngày 16/01/2026, doanh nghiệp khai bổ sung và nộp đủ số thuế còn thiếu trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi khai sai, chỉ phải nộp thuế và tiền chậm nộp; việc tự nguyện khắc phục hậu quả cũng là tình tiết giảm nhẹ theo Điều 9 Luật Xử lý vi phạm hành chính 15/2012/QH13 trong các trường hợp còn bị xử phạt. Ngược lại, nếu chỉ khai bổ sung sau khi đã có quyết định kiểm tra, hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, và trường hợp gian lận, trốn thuế bị phạt từ 01 đến 03 lần số thuế trốn theo Điều 17 của Nghị định này.
Câu hỏi thường gặp
Thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài mà quên nộp thuế nhà thầu thì bị truy thu thế nào?
Cơ quan thuế truy thu trực tiếp từ bên Việt Nam — chủ thể có nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay — gồm toàn bộ số thuế nhà thầu chưa nộp của các lần thanh toán đó cộng tiền chậm nộp 0,03%/ngày tính từ ngày hết hạn nộp theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; doanh nghiệp chỉ thu hồi được từ nhà cung cấp nếu hợp đồng có điều khoản cho phép.
Những khoản thanh toán nào hay bị bỏ sót nhất?
Hay bị bỏ sót nhất là phí bản quyền và thuê bao phần mềm, phí quảng cáo trực tuyến, phí dịch vụ đám mây, hoa hồng đại lý, phí đào tạo, phí bảo trì định kỳ, lãi vay nước ngoài và cước vận tải quốc tế — các khoản thường được thanh toán thẳng qua ngân hàng mà không qua rà soát thuế.
Tự rà soát và nộp bổ sung có được giảm phạt không?
Có. Tự rà soát, khai bổ sung và nộp đủ thuế còn thiếu trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thì không bị xử phạt hành chính về khai sai theo Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, chỉ phải nộp tiền chậm nộp; tự nguyện khắc phục cũng là tình tiết giảm nhẹ theo Điều 9 Luật Xử lý vi phạm hành chính 15/2012/QH13.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng