Doanh nghiệp đấu giá tài sản là loại hình doanh nghiệp đặc thù với hai điểm mà nhà đầu tư phải nắm rõ ngay từ đầu: chỉ được thành lập dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh (không có công ty TNHH, công ty cổ phần), và nhà đầu tư nước ngoài không được thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản tại Việt Nam. Bài viết phân tích chi tiết điều kiện, tiêu chuẩn đấu giá viên và thủ tục theo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi 2024) cùng cơ chế tạm thời đang áp dụng.
1. Khung pháp lý hiện hành
- Luật Đấu giá tài sản 01/2016/QH14, sửa đổi bởi Luật 16/2023/QH15 và Luật 37/2024/QH15 (27/6/2024, hiệu lực 01/01/2025; văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH).
- Nghị định 172/2024/NĐ-CP (27/12/2024, hiệu lực 01/01/2025) — thay thế Nghị định 62/2017/NĐ-CP và Nghị định 47/2023/NĐ-CP. NĐ 62/2017/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 31/12/2024 — không trích làm căn cứ hiện hành.
2. Hình thức tổ chức: chỉ doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh (Điều 23)
Theo khoản 1 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản, doanh nghiệp đấu giá tài sản chỉ được thành lập, tổ chức và hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh. Tên doanh nghiệp phải bao gồm cụm từ “doanh nghiệp đấu giá tư nhân” hoặc “công ty đấu giá hợp danh” (khoản 2 Điều 23).
Điều kiện đăng ký hoạt động (khoản 3 Điều 23):
- (a) Doanh nghiệp tư nhân có chủ doanh nghiệp là đấu giá viên đồng thời là Giám đốc; công ty đấu giá hợp danh có ít nhất 01 thành viên hợp danh là đấu giá viên, Tổng giám đốc/Giám đốc là đấu giá viên;
- (b) Có trụ sở, cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết bảo đảm cho hoạt động đấu giá.
Vốn pháp định: Luật Đấu giá tài sản không quy định vốn pháp định.
3. Nhà đầu tư nước ngoài KHÔNG được thành lập doanh nghiệp đấu giá — khóa kép
Đây là điểm bắt buộc phải nêu rõ, được khóa bởi hai lớp quy định:
- Lớp 1: “dịch vụ đấu giá tài sản” thuộc Mục A(5) Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP — ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.
- Lớp 2: đấu giá viên phải là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam (Điều 10, sửa đổi bởi khoản 6 Điều 1 Luật 37/2024/QH15) — người nước ngoài không thể đáp ứng tiêu chuẩn để làm chủ doanh nghiệp tư nhân, Giám đốc hoặc thành viên hợp danh của doanh nghiệp đấu giá.
Kết luận: nhà đầu tư nước ngoài không thành lập được doanh nghiệp đấu giá tài sản tại Việt Nam. Bài viết không hướng dẫn thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực này.
4. Tiêu chuẩn đấu giá viên (Điều 10, sửa đổi bởi Luật 37/2024/QH15)
- Là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam;
- Có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên thuộc ngành luật, kinh tế, quản trị kinh doanh, kế toán, kiểm toán, tài chính, ngân hàng;
- Tốt nghiệp khóa đào tạo nghề đấu giá (Điều 11); đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá;
- Điểm mới: bỏ yêu cầu 03 năm kinh nghiệm trước khi học nghề đấu giá; bổ sung nghĩa vụ bồi dưỡng bắt buộc hằng năm (Điều 19);
- Không cấp/cấp lại Chứng chỉ hành nghề đối với người bị kết án về tội vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, các tội tham nhũng — kể cả đã được xóa án tích.
Chứng chỉ hành nghề đấu giá do Bộ Tư pháp cấp; Thẻ đấu giá viên do Sở Tư pháp cấp.
5. Thủ tục — hai lớp: luật định và cơ chế tạm thời
5.1. Thủ tục luật định (Điều 25)
- Nộp 01 bộ hồ sơ đến Sở Tư pháp nơi đặt trụ sở (giấy đề nghị; Điều lệ đối với công ty hợp danh; bản sao chứng thực Chứng chỉ hành nghề đấu giá; giấy tờ chứng minh trụ sở và cam kết về cơ sở vật chất);
- Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Tư pháp cấp Giấy đăng ký hoạt động; doanh nghiệp được hoạt động kể từ ngày được cấp.
5.2. Cơ chế tạm thời 01/7/2026 – 28/02/2027 (NQ 66.18/2026/NQ-CP)
- Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp đấu giá gửi thông báo (tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp) đến Sở Tư pháp — trực tiếp, bưu chính hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia;
- Trong 03 ngày làm việc, Sở Tư pháp ghi tên doanh nghiệp vào danh sách tổ chức hành nghề đấu giá tài sản tại địa phương.
Lưu ý: cơ chế thông báo chỉ áp dụng trong thời gian NQ 66.18 có hiệu lực; không viết cơ chế này như quy định vĩnh viễn. Trạng thái thủ tục sau 28/02/2027 hiện chưa rõ — bài viết không suy đoán.
6. Điểm mới của Luật 37/2024/QH15
- Hạ chuẩn đầu vào đấu giá viên (bỏ 03 năm kinh nghiệm), mở rộng ngành đào tạo, bồi dưỡng bắt buộc hằng năm, siết lý lịch tư pháp;
- Bổ sung đấu giá trực tuyến và Cổng Đấu giá tài sản quốc gia;
- NĐ 172/2024/NĐ-CP thay thế NĐ 62/2017/NĐ-CP và NĐ 47/2023/NĐ-CP (hiệu lực 01/01/2025).
Câu hỏi thường gặp
Người nước ngoài có thể mở công ty đấu giá tại Việt Nam không?
Không. “Dịch vụ đấu giá tài sản” là ngành chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài (Mục A(5) Phụ lục I NĐ 96/2026/NĐ-CP), đồng thời đấu giá viên phải là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam (Điều 10 Luật Đấu giá tài sản).
Thành lập doanh nghiệp đấu giá cần bao nhiêu vốn?
Luật Đấu giá tài sản không quy định vốn pháp định. Điều kiện trọng tâm là nhân sự (đấu giá viên) và cơ sở vật chất, không phải vốn.
Hiện nay đăng ký hoạt động đấu giá theo thủ tục nào?
Trong giai đoạn 01/7/2026 – 28/02/2027 áp dụng cơ chế thông báo tạm thời theo NQ 66.18 (gửi thông báo đến Sở Tư pháp trong 05 ngày làm việc sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp). Ngoài giai đoạn này, thủ tục luật định tại Điều 25 được áp dụng.
Xem thêm: thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
Liên hệ FLAT Law Firm để được tư vấn về điều kiện và thủ tục thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản.
Lưu ý: Thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Quy định pháp luật có thể thay đổi; trường hợp cụ thể cần tham khảo ý kiến luật sư.
Thông tin mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Nội dung do AI Legal Council kiểm tra chất lượng, chưa được luật sư người thật duyệt.
