Một người làm affiliate tại Việt Nam có thể nhận tiền từ ba kênh hoàn toàn khác nhau về pháp lý: doanh nghiệp trong nước chi hoa hồng, nền tảng nước ngoài chuyển khoản về, hoặc sàn thương mại điện tử trả thưởng giới thiệu. Mỗi kênh đặt nghĩa vụ thuế ở một vị trí khác nhau — nhầm kênh là nhầm toàn bộ cách khai.
Căn cứ pháp lý
Phân loại thu nhập: hoa hồng là thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc thu nhập kinh doanh
Với cá nhân không đăng ký kinh doanh, tiền hoa hồng tiếp thị liên kết và hoa hồng giới thiệu khách hàng được xếp vào thu nhập từ tiền lương, tiền công. Điểm c khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC liệt kê trong nhóm thu nhập này các khoản tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa, tiền hoa hồng môi giới, tiền tham gia hoạt động quảng cáo, tiền dịch vụ khác và thù lao khác mà cá nhân nhận được ngoài quan hệ lao động chính thức. Hệ quả thực hành là khoản tiền này không được tính theo biểu thuế kinh doanh mà đi theo cơ chế khấu trừ tại nguồn của thu nhập tiền công.
Với cá nhân có đăng ký kinh doanh (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động tiếp thị, môi giới thường xuyên), khoản hoa hồng lại là doanh thu kinh doanh: người nộp thuế kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, trong đó hoạt động dịch vụ thuộc nhóm tỷ lệ cao (thuế GTGT 5%, thuế TNCN 2% trên doanh thu). Ranh giới giữa hai chế độ nằm ở việc cá nhân có đăng ký kinh doanh hay không và tính thường xuyên của hoạt động — cùng một khoản hoa hồng, hai cá nhân khác nhau có thể chịu hai cơ chế khác nhau một cách hoàn toàn hợp lệ.
Khấu trừ tại nguồn và phạm vi của Nghị định 117/2025
Khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định: tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới ba tháng, có tổng mức trả thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên, phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân. Đây là căn cứ để doanh nghiệp Việt Nam chi hoa hồng giới thiệu khách hàng cho cá nhân phải khấu trừ 10% và cấp chứng từ khấu trừ; cá nhân quyết toán cuối năm theo biểu lũy tiến nếu thuộc diện quyết toán.
Một ngộ nhận đang lan rộng là mọi khoản tiền qua nền tảng đều do sàn khấu trừ theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Nghị định này chỉ giao cho sàn có chức năng thanh toán nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay đối với hộ kinh doanh và cá nhân BÁN hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên sàn. Người làm affiliate không bán hàng của mình trên sàn — họ cung cấp dịch vụ tiếp thị cho người bán hoặc cho sàn; thu nhập của họ nằm ngoài cơ chế nộp thay của Nghị định 117/2025 và quay về cơ chế khấu trừ 10% (nếu bên trả là tổ chức tại Việt Nam) hoặc tự kê khai (nếu bên trả ở nước ngoài).
Phân tích áp dụng
Trường hợp khó nhất là nền tảng affiliate nước ngoài trả hoa hồng thẳng vào tài khoản cá nhân tại Việt Nam. Bên trả thu nhập ở nước ngoài, không có hiện diện tại Việt Nam để thực hiện khấu trừ, nên nghĩa vụ chuyển sang cá nhân: cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công do tổ chức nước ngoài trả thuộc diện trực tiếp kê khai với cơ quan thuế Việt Nam theo kỳ và quyết toán năm. Nhiều cá nhân bỏ qua nghĩa vụ này vì khoản tiền về tài khoản trông giống thu nhập từ nền tảng số; về bản chất pháp lý, đây vẫn là thu nhập chịu thuế phát sinh cho cá nhân cư trú tại Việt Nam và vết giao dịch ngân hàng tồn tại độc lập với tờ khai.
Ở chiều doanh nghiệp, khoản hoa hồng giới thiệu khách hàng là chi phí bán hàng được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp nếu có hợp đồng hoặc thỏa thuận hoa hồng, chứng từ chi và chứng từ khấu trừ thuế TNCN của người nhận là cá nhân. Khi người nhận hoa hồng là doanh nghiệp đối tác, giao dịch đổi bản chất thành mua dịch vụ tiếp thị: bên nhận xuất hóa đơn điện tử với thuế suất giá trị gia tăng phổ thông 10%, bên trả ghi chi phí theo hóa đơn và không khấu trừ thuế TNCN. Trộn hai bản chất này — trả cho doanh nghiệp nhưng lại khấu trừ như cá nhân, hoặc ngược lại — là lỗi bị cơ quan thuế truy thu thường gặp nhất trong các chương trình referral B2B.
Khuyến nghị hành động
- Xác định đúng tư cách người nhận hoa hồng trước khi chi: cá nhân không đăng ký kinh doanh, cá nhân/hộ có đăng ký kinh doanh, hay doanh nghiệp — mỗi tư cách một bộ chứng từ và cơ chế thuế riêng.
- Đưa điều khoản thuế vào hợp đồng affiliate/giới thiệu: giá hoa hồng là trước hay sau khấu trừ, bên nào chịu thuế, nghĩa vụ cấp chứng từ khấu trừ và hóa đơn.
- Với cá nhân nhận tiền từ nền tảng nước ngoài: lưu sao kê ngân hàng, báo cáo hoa hồng của nền tảng và chủ động kê khai trực tiếp với cơ quan thuế quản lý.
- Tách tài khoản và dòng tiền affiliate khỏi doanh thu bán hàng trên sàn để không bị lẫn với doanh thu thuộc cơ chế Nghị định 117/2025 khi đối chiếu quyết toán.
Câu hỏi thường gặp
Thu nhập từ tiếp thị liên kết của cá nhân chịu thuế TNCN theo loại thu nhập nào?
Nếu cá nhân không đăng ký kinh doanh, hoa hồng affiliate là thu nhập từ tiền lương, tiền công theo điểm c khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (nhóm tiền hoa hồng, tiền dịch vụ quảng cáo, thù lao khác). Nếu cá nhân có đăng ký kinh doanh và hoạt động thường xuyên, khoản này là thu nhập từ kinh doanh, nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu tại Thông tư 40/2021/TT-BTC.
Doanh nghiệp chi hoa hồng giới thiệu khách hàng có phải khấu trừ thuế không?
Có, khi người nhận là cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới ba tháng: theo khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, khoản chi từ 2.000.000 đồng/lần trở lên phải khấu trừ 10% trước khi trả và cấp chứng từ khấu trừ cho cá nhân. Nếu người nhận là doanh nghiệp, doanh nghiệp không khấu trừ mà nhận hóa đơn dịch vụ của bên đối tác.
Nền tảng affiliate nước ngoài trả hoa hồng cho cá nhân Việt Nam kê khai thế nào?
Bên trả ở nước ngoài không thực hiện khấu trừ tại Việt Nam, nên cá nhân cư trú tự kê khai thu nhập này với cơ quan thuế Việt Nam như thu nhập từ tiền lương, tiền công do tổ chức nước ngoài chi trả, theo kỳ phát sinh và quyết toán năm. Hồ sơ cần lưu gồm sao kê tài khoản nhận tiền, báo cáo hoa hồng của nền tảng và chứng từ quy đổi ngoại tệ để chứng minh số thu nhập khi cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền ngân hàng.
Hoa hồng affiliate trả cho doanh nghiệp đối tác xuất hóa đơn, tính thuế ra sao?
Bên nhận hoa hồng là doanh nghiệp thì khoản tiền là doanh thu cung cấp dịch vụ tiếp thị: bên nhận lập hóa đơn điện tử với thuế suất giá trị gia tăng phổ thông 10%, kê khai doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo kỳ. Bên chi hoa hồng ghi nhận chi phí bán hàng trên cơ sở hợp đồng và hóa đơn, không khấu trừ thuế thu nhập cá nhân vì người nhận không phải cá nhân.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
