Tình huống: một tập đoàn giáo dục Singapore dự định mở trung tâm đào tạo ngoại ngữ tại TP.HCM, đã thuê mặt bằng 5 năm và tuyển xong đội ngũ giáo viên. Họ nghe nói “xin phép Sở Giáo dục chỉ mất 20 ngày” nên lên kế hoạch khai giảng sau 2 tháng. Ba tháng sau, giấy phép vẫn chưa có vì hồ sơ bị yêu cầu bổ sung tới lần thứ ba. Quy định nói bao nhiêu ngày, thực tế mất bao lâu, và điểm nghẽn nằm ở đâu?
Khung pháp lý hiện hành: NĐ 86/2018 và cú chuyển giao của NĐ 360/2026
Nghị định 86/2018/NĐ-CP ngày 06/6/2018 của Chính phủ về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục vẫn là khung pháp lý chính cho cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài, đã được sửa đổi bởi Nghị định 124/2024/NĐ-CP (hiệu lực 20/11/2024). Điểm thay đổi lớn nhất vừa diễn ra: Nghị định 360/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày ký, 17/9/2026) bãi bỏ toàn bộ Nghị định 125/2024/NĐ-CP và các quy định về cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn, cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông tại các Điều 28, 31, 33–36, 38, 40–42, 45–51 của Nghị định 86/2018. Hệ quả: với mầm non và phổ thông, thẩm quyền cho phép thành lập và cấp phép hoạt động giáo dục không còn nằm ở Sở Giáo dục và Đào tạo như trước mà chuyển về Chủ tịch UBND cấp xã (mầm non, tiểu học, THCS) và Chủ tịch UBND cấp tỉnh (THPT, trong đó Giám đốc Sở GD&ĐT vẫn là người ký quyết định cấp phép hoạt động giáo dục). Với các loại hình còn lại thuộc Nghị định 86/2018 — trường đại học, phân hiệu đại học, văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài — Sở GD&ĐT và Bộ GD&ĐT vẫn giữ vai trò như cũ.
Các mốc thời gian luật định qua Sở GD&ĐT
Với thủ tục cho phép thành lập cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài (Điều 42 Nghị định 86/2018/NĐ-CP), luật định một chuỗi mốc: trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính hợp lệ và gửi hồ sơ xin ý kiến các cơ quan liên quan; cơ quan được hỏi ý kiến phải trả lời bằng văn bản trong 10 ngày làm việc; trong 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan tiếp nhận lập báo cáo thẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định cho phép thành lập. Với thủ tục cho phép hoạt động giáo dục — bước mà Sở GD&ĐT trực tiếp thẩm định đối với trung tâm đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn (Điều 47, 48 Nghị định 86/2018/NĐ-CP) — thời hạn là 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ để cơ quan tiếp nhận chủ trì, phối hợp thẩm định và trình cấp có thẩm quyền quyết định. Nếu hồ sơ không đầy đủ, cơ quan tiếp nhận phải thông báo bằng văn bản trong 05 ngày làm việc; trường hợp cơ sở chưa đủ điều kiện hoạt động, thời hạn trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do cũng là 05 ngày làm việc kể từ khi nhận ý kiến của cấp có thẩm quyền. Riêng văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài: Giám đốc Sở GD&ĐT xem xét, cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động trong 10 ngày làm việc (Điều 59 Nghị định 86/2018/NĐ-CP). Lưu ý mốc “đồng hồ cát”: sau 02 năm (đối với cơ sở quy định tại khoản 2, 3 Điều 28) hoặc 04 năm (khoản 4 Điều 28) kể từ ngày quyết định cho phép thành lập có hiệu lực mà cơ sở chưa được cho phép hoạt động giáo dục thì quyết định cho phép thành lập hết hiệu lực.
Thực tế kẹt ở đâu?
Khoảng cách giữa luật chữ và thực tế nằm ở ba điểm. Thứ nhất, “ngày nhận đủ hồ sơ” là mốc dễ trượt nhất: hồ sơ giáo dục có vốn ngoại gồm đề án thành lập, văn bản chứng minh năng lực tài chính, giấy tờ kiểm định chất lượng của cơ sở nước ngoài (yêu cầu hoạt động ít nhất 05 năm tại nước sở tại, có kiểm định chất lượng còn hiệu lực) — mỗi lần thiếu một giấy tờ là đồng hồ 20/30 ngày chạy lại từ đầu, và thông báo bổ sung thường không liệt kê hết trong một lần. Thứ hai, khâu “xin ý kiến các cơ quan liên quan” (10 ngày làm việc theo luật) là điểm nghẽn liên ngành: Sở GD&ĐT phải chờ ý kiến về quy hoạch đất đai, phòng cháy chữa cháy, và với cơ sở đại học còn có ý kiến của Bộ GD&ĐT — một cơ quan chậm trả lời là cả chuỗi đứng yên mà luật không quy định chế tài cụ thể cho việc chậm này. Thứ ba, giai đoạn chuyển tiếp sau Nghị định 360/2026: các hồ sơ mầm non/phổ thông đang dở dang tại Sở GD&ĐT phải chuyển thẩm quyền về cấp xã/cấp tỉnh, cán bộ cấp xã lần đầu tiếp nhận loại hồ sơ này nên thời gian làm quen thực tế có thể dài hơn mốc 10–15 ngày làm việc mà nghị định mới quy định. Kinh nghiệm thực tiễn: nhà đầu tư nên dự trù gấp đôi thời gian luật định cho lần xin phép đầu tiên, và chuẩn bị hồ sơ theo checklist của chính cán bộ thụ lý thay vì chỉ đọc văn bản.
Checklist rút ngắn thời gian qua Sở GD&ĐT
Thứ nhất, xác định đúng “cửa” nộp hồ sơ sau ngày 17/9/2026: mầm non/tiểu học/THCS nộp tại UBND cấp xã, THPT nộp tại UBND cấp tỉnh (Sở GD&ĐT tham mưu cấp phép hoạt động), các loại hình còn lại thuộc Nghị định 86/2018 vẫn nộp tại Sở GD&ĐT hoặc Bộ GD&ĐT (đại học, phân hiệu đại học). Nộp nhầm cửa là mất vài tuần chỉ để chuyển hồ sơ. Thứ hai, hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng toàn bộ giấy tờ nước ngoài trước khi nộp — đây là nguyên nhân bổ sung hồ sơ phổ biến nhất. Thứ ba, xin văn bản hướng dẫn thành phần hồ sơ bằng văn bản (hoặc email công vụ) từ cán bộ thụ lý và đối chiếu từng mục trước khi nộp chính thức; khi nhận thông báo bổ sung, yêu cầu liệt kê đầy đủ một lần để tránh “bổ sung nhiều đợt”. Thứ tư, theo dõi mốc 05 ngày (thông báo hồ sơ thiếu) và mốc 20/30 ngày bằng văn bản — nếu quá hạn không có phản hồi, gửi văn bản đề nghị trả lời để tạo căn cứ khiếu nại hành chính nếu cần.
Câu hỏi thường gặp
Sở GD&ĐT hay Bộ GD&ĐT cấp phép hoạt động cho trường có vốn ngoại?
Tùy loại hình. Theo Điều 47 Nghị định 86/2018/NĐ-CP, Giám đốc Sở GD&ĐT cho phép hoạt động giáo dục đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn (trước khi NĐ 360/2026 chuyển nhóm này sang cơ chế mới); Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho phép hoạt động đối với cơ sở giáo dục đại học và phân hiệu đại học có vốn đầu tư nước ngoài. Với mầm non/phổ thông, từ 17/9/2026 thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND cấp xã/cấp tỉnh theo Nghị định 360/2026/NĐ-CP.
Hồ sơ bị yêu cầu bổ sung thì thời hạn 20 ngày tính lại từ đầu không?
Có, về thực chất là vậy. Các mốc 20 ngày (cho phép hoạt động) và 30 ngày (cho phép thành lập) đều tính “kể từ ngày nhận đủ hồ sơ” theo Điều 42 và Điều 48 Nghị định 86/2018/NĐ-CP. Mỗi lần bổ sung làm phát sinh một “ngày nhận đủ hồ sơ” mới. Vì vậy số lần bổ sung càng ít thì tổng thời gian càng ngắn — đây chính là lý do cần checklist hồ sơ ngay từ đầu.
Sau Nghị định 360/2026, hồ sơ đang nộp dở tại Sở GD&ĐT xử lý thế nào?
Nghị định 360/2026/NĐ-CP có điều khoản chuyển tiếp: các quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trước ngày nghị định có hiệu lực được tiếp tục áp dụng để giải quyết thủ tục hành chính trong giai đoạn từ 01/7/2026 đến trước ngày nghị định có hiệu lực; thẩm quyền giải quyết thực hiện theo Luật Giáo dục. Nhà đầu tư có hồ sơ đang dở dang nên làm việc trực tiếp với cơ quan thụ lý để xác nhận hồ sơ được chuyển tiếp hay phải nộp lại theo thẩm quyền mới.
Quá thời hạn luật định mà chưa có kết quả thì làm gì?
Gửi văn bản (hoặc đơn qua cổng dịch vụ công) đề nghị cơ quan tiếp nhận trả lời về tình trạng hồ sơ, viện dẫn đúng mốc thời hạn (05 ngày thông báo bổ sung, 20/30 ngày giải quyết) tại Điều 42, 48 Nghị định 86/2018/NĐ-CP. Nếu vẫn không được giải quyết, nhà đầu tư có quyền khiếu nại hành chính theo Luật Khiếu nại. Trên thực tế, văn bản đề nghị chính thức thường đủ để hồ sơ được ưu tiên xử lý.
Bài viết liên quan
- Bản án thương mại của tòa án nước ngoài: khi nào được công nhận và thi hành tại Việt Nam — và khi nào phải kiện lại từ đầu
- Chi phí chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán năm đầu
- Chi phí mở tài khoản DICA và phí ngân hàng năm đầu
- Chi phí dịch thuật, công chứng, hợp pháp hóa hồ sơ FDI
- Phí tư vấn luật thành lập công ty FDI: trọn gói vs theo giờ
Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.
