Chi phí mở tài khoản DICA và phí ngân hàng năm đầu

Tình huống: một nhà đầu tư Đức vừa nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho công ty mới và muốn chuyển đợt vốn đầu tiên vào Việt Nam. Nhân viên ngân hàng hỏi anh có muốn mở “tài khoản ICA” không — nhưng luật sư của anh nói thuật ngữ này đã không còn trong quy định. Vậy tài khoản đó hiện gọi là gì, mở khi nào, và năm đầu tốn bao nhiêu?

Cú thay đổi pháp lý: “ICA” không còn tồn tại — làm quen với tài khoản ICA

Thông tư 06/2019/TT-NHNN về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài — văn bản đã sinh ra khái niệm “tài khoản vốn đầu tư trực tiếp” (DICA) — đã bị Thông tư 38/2026/TT-NHNN thay thế toàn bộ, có hiệu lực từ ngày 18/8/2026. Thông tư mới đổi tên tài khoản thành “tài khoản vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam” (tài khoản ICA) và điều chỉnh các quy định về đối tượng, thời điểm mở tài khoản và chuyển vốn góp, loại tiền tệ sử dụng, cũng như việc chuyển vốn, lợi nhuận và các khoản tiền phát sinh trong giao dịch đầu tư. Động lực thay đổi đến từ Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15, hiệu lực 01/3/2026) và Nghị định 96/2026/NĐ-CP, cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước rồi mới thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư — đảo ngược trình tự cũ mà quy định mở tài khoản vốn phải đi theo. Hệ quả thực tiễn: nhà đầu tư được mở tài khoản ICA ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không cần chờ IRC, để dòng vốn đầu tiên chảy vào chi trả các chi phí giai đoạn thành lập. Mọi bài viết, biểu mẫu, form ngân hàng còn viện dẫn Thông tư 06/2019/TT-NHNN như văn bản điều chỉnh đều đã lỗi thời.

Trình tự mở tài khoản theo cơ chế mới

Tài khoản vốn phải mở tại ngân hàng được phép (hầu hết ngân hàng thương mại đều thực hiện routine). Hồ sơ chuẩn gồm Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư đã hợp pháp hóa, điều lệ công ty và giấy tờ người đại diện theo pháp luật; ngân hàng kiểm tra hồ sơ theo quy định ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước trước khi kích hoạt. Trên thực tế nhà đầu tư thường mở hai tài khoản liên kết: tài khoản vốn bằng VND và tài khoản vốn bằng ngoại tệ (thường là USD). Mọi giao dịch góp vốn, chuyển lợi nhuận và các khoản thu, chi liên quan đến hoạt động đầu tư đều phải đi qua tài khoản vốn — chuyển tiền đầu tư qua tài khoản thanh toán thông thường là vi phạm quy định ngoại hối. Khi dự án chấm dứt, tài khoản được đóng sau khi hoàn tất mọi nghĩa vụ và chuyển phần vốn còn lại ra nước ngoài qua đúng kênh này.

Chi phí ngân hàng năm đầu: ngân hàng thực sự thu những gì

Mở tài khoản thường được miễn phí tại hầu hết ngân hàng — đây là bước thu hút khách hàng, không phải nguồn thu. Các chi phí recurring trong năm đầu gồm: phí quản trị tài khoản hàng tháng — phổ biến khoảng 50.000–100.000 đồng/tháng với tài khoản vốn VND và khoảng 10–20 USD/tháng với tài khoản vốn ngoại tệ (mức tham khảo thị trường, chưa xác minh — mỗi ngân hàng có biểu phí riêng); phí chuyển tiền đến/đi — chuyển vốn quốc tế thường được tính khoảng 0,1–0,2% giá trị giao dịch với mức tối thiểu/tối đa mỗi lượt (mức tham khảo thị trường, chưa xác minh); chênh lệch tỷ giá khi chuyển USD góp vốn sang VND để chi tiêu trong nước — chênh lệch này chứ không phải phí danh nghĩa mới thường là chi phí ẩn lớn nhất; phí xác nhận số dư phục vụ kiểm toán hoặc thủ tục cấp phép, phổ biến khoảng 100.000–200.000 đồng/lần phát hành (mức tham khảo thị trường, chưa xác minh); và yêu cầu số dư tối thiểu — giam vốn lưu động mà không mang tên “phí”. Với công ty góp khoảng 500.000 USD trong năm đầu qua nhiều đợt, tổng chi phí ngân hàng năm đầu thường rơi vào khoảng vài chục triệu đồng — con số nhỏ trong ngân sách setup, nhưng đáng so sánh giữa các ngân hàng vì biểu phí chênh lệch đáng kể.

Lưu ý vận hành: đồng hồ 90 ngày và chuyển lợi nhuận

Hai điểm tuân thủ chi phối vận hành tài khoản năm đầu. Thứ nhất, vốn điều lệ phải được góp đủ trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 2 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020), và mọi đợt góp vốn phải đi qua tài khoản vốn để ngân hàng ghi nhận — đợt góp chuyển nhầm vào tài khoản thường có thể không được ghi nhận là góp vốn. Thứ hai, chuyển lợi nhuận ra nước ngoài: chỉ được chuyển sau khi quyết toán thuế năm tài chính và hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, và phải đi qua tài khoản vốn kèm chứng từ (báo cáo tài chính kiểm toán, quyết toán thuế). Xếp lịch các đợt góp vốn sớm trong khung 90 ngày tránh cảnh “chạy nước rút” phút cuối, và giữ “lý lịch” giao dịch của tài khoản sạch (vốn vào, chi phí có chứng từ ra) giúp cả khâu giám sát của ngân hàng lẫn thanh tra sau này đều nhẹ nhàng.

Câu hỏi thường gặp

Chưa có IRC có mở được tài khoản vốn không?
Được — theo cơ chế mới. Thông tư 38/2026/TT-NHNN (hiệu lực 18/8/2026), đồng bộ với Luật Đầu tư 2025, cho phép mở tài khoản ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, kể cả khi chưa hoàn tất thủ tục cấp IRC. Dưới thời Thông tư 06/2019/TT-NHNN cũ, tài khoản chỉ được mở sau khi có IRC — quy định đó đã không còn.

Góp vốn có bắt buộc qua tài khoản vốn không?
Có. Mọi khoản thu, chi liên quan đến hoạt động đầu tư trực tiếp tại Việt Nam đều phải thực hiện qua tài khoản vốn đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép. Chuyển vốn đầu tư qua tài khoản thanh toán thông thường là vi phạm quy định ngoại hối và có thể khiến đợt góp vốn không được ghi nhận.

Đã mở tài khoản DICA theo thông tư cũ thì có phải chuyển đổi?
Liên hệ ngân hàng nơi mở tài khoản. Văn bản thay thế thường có điều khoản chuyển tiếp cho các tài khoản đang tồn tại, và ngân hàng triển khai việc đổi tên, cập nhật quy định theo lộ trình riêng. Đừng mặc định các điều khoản cũ tiếp tục giữ nguyên — yêu cầu ngân hàng xác nhận bằng văn bản tình trạng tài khoản của mình theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN.

Tổng phí ngân hàng năm đầu khoảng bao nhiêu?
Không có lệ phí nhà nước nào cho việc mở hay duy trì tài khoản; mọi khoản thu theo biểu phí từng ngân hàng công bố. Mức tham khảo thị trường (chưa xác minh): phí quản trị tài khoản VND khoảng 50.000–100.000 đồng/tháng, tài khoản ngoại tệ khoảng 10–20 USD/tháng, chuyển tiền quốc tế khoảng 0,1–0,2%/lượt, xác nhận số dư khoảng 100.000–200.000 đồng/lần — cộng thêm chênh lệch tỷ giá khi chuyển đổi, thường là khoản lớn nhất. Hãy xin biểu phí đầy đủ của ngân hàng trước khi chọn nơi mở tài khoản.

Bài viết liên quan

• Chi phí thẩm định giá: ai trả, tính vào đâu?
• Định giá dây chuyền công nghệ đồng bộ: tách rời hay tổng thể?
• Phương pháp định giá máy móc cũ: khấu hao và giá thị trường
• Chọn đơn vị thẩm định giá: tiêu chí và hợp đồng dịch vụ
• Báo cáo tình hình góp vốn cho Sở KH&ĐT: mẫu và hạn