Mở nhà hàng tại Việt Nam trông đơn giản — thuê mặt bằng, tuyển bếp, khai trương. Nhưng với nhà đầu tư nước ngoài, đằng sau là một chuỗi thủ tục: điều kiện tiếp cận thị trường, thủ tục đầu tư, giấy phép ATTP, PCCC, giấy phép lao động cho bếp trưởng nước ngoài… Thiếu một mắt xích, ngày khai trương phải lùi.
Cẩm nang này hệ thống hóa toàn bộ khung pháp lý.
Mục lục
- 1. Điều kiện tiếp cận thị trường
- 2. Trình tự thủ tục theo Luật Đầu tư 2025
- 3. Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm
- 4. Phòng cháy chữa cháy
- 5. Lao động nước ngoài: bếp trưởng, quản lý
- 6. Nhượng quyền F&B nước ngoài
- Hỏi đáp
1. Điều kiện tiếp cận thị trường {#muc-1}
Kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Với nhà đầu tư nước ngoài, phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường theo cam kết WTO và pháp luật Việt Nam.
Hệ quả: F&B không phải ngành "mở cửa tự do" — phải kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường trước khi lập dự án, ký thuê mặt bằng. Nhiều nhà đầu tư ký hợp đồng thuê mặt bằng tiền tỷ rồi mới phát hiện vướng điều kiện đầu tư.
2. Trình tự thủ tục theo Luật Đầu tư 2025 {#muc-2}
Trình tự cho NĐT nước ngoài mở nhà hàng — theo Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15, hiệu lực 01/3/2026) đã thay đổi đáng kể so với Luật Đầu tư 2020:
- Đăng ký doanh nghiệp trước hoặc sau IRC — nhà đầu tư được chọn. Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 cho phép NĐT nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp/điều chỉnh IRC, với điều kiện đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường (Điều 8). Cách này giúp có tư cách pháp nhân sớm để thuê mặt bằng, ký hợp đồng, tuyển dụng bếp trưởng;
- Hoàn tất thủ tục đầu tư: đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư / cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). Tổ chức kinh tế thành lập trước phải hoàn thành thủ tục IRC trong 12 tháng kể từ ngày thành lập và chỉ được triển khai dự án sau khi có IRC (NĐ 96/2026/NĐ-CP) — muốn giữ trình tự cũ IRC → doanh nghiệp vẫn được;
- Giấy phép con: ATTP, PCCC, và các giấy phép chuyên ngành khác;
- Vận hành: đăng ký lao động, BHXH, hóa đơn điện tử…
Lưu ý: linh hoạt về thứ tự không có nghĩa bỏ thủ tục đầu tư — nhà hàng chưa có IRC mà đi xin ATTP, PCCC thì hồ sơ vẫn kẹt. Ngoài ra, cơ quan cấp IRC theo Điều 27: Sở Tài chính đối với dự án ngoài KCN/KCX/KCNC/KKT; Ban quản lý KCN/KCX/KCNC/KKT đối với dự án trong các khu này (trừ trường hợp khoản 3 Điều 27) — thay cho Sở/Bộ Kế hoạch & Đầu tư trước đây.
3. Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm {#muc-3}
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010 (55/2010/QH12), cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm — trừ trường hợp được miễn theo quy định.
Đây là "giấy phép sống còn" của nhà hàng:
- Không có mà hoạt động: bị xử phạt vi phạm hành chính, có thể bị đình chỉ hoạt động;
- Điều kiện cấp: cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người (kiến thức ATTP, khám sức khỏe) đáp ứng quy chuẩn;
- Nhà hàng có quy mô thông thường đều thuộc diện phải có — đừng trông chờ vào diện miễn.
4. Phòng cháy chữa cháy {#muc-4}
Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc diện phải đảm bảo điều kiện PCCC theo Luật Phòng cháy và chữa cháy — tùy quy mô phải thẩm duyệt thiết kế PCCC, nghiệm thu PCCC trước khi hoạt động.
PCCC là điều kiện tiền khai trương hay bị bỏ quên nhất:
- Nhiều nhà hàng hoàn thiện nội thất đẹp đẽ rồi mới phát hiện chưa nghiệm thu PCCC — không được hoạt động;
- Bếp (lửa, gas) là khu vực rủi ro cháy nổ cao — hệ thống PCCC cho khu bếp phải đúng chuẩn;
- Chi phí sửa chữa để đạt chuẩn PCCC sau khi đã hoàn thiện thường gấp nhiều lần làm đúng từ đầu.
5. Lao động nước ngoài: bếp trưởng, quản lý {#muc-5}
Nhà hàng vốn nước ngoài thường có bếp trưởng, quản lý người nước ngoài. Theo Điều 151, 154 BLLĐ 2019:
- Bếp trưởng/quản lý người nước ngoài cũng cần GPLĐ hoặc xác nhận miễn GPLĐ;
- "Chuyên gia ẩm thực" không phải diện tự động miễn — vẫn phải đáp ứng điều kiện (bằng cấp, kinh nghiệm theo NĐ 152/2020/NĐ-CP sửa đổi NĐ 70/2023/NĐ-CP) và làm thủ tục xác nhận;
- Phải làm trước khi người lao động bắt đầu làm việc — không làm sau.
6. Nhượng quyền F&B nước ngoài {#muc-6}
Mô hình franchise F&B nước ngoài vào Việt Nam cần thêm lớp thủ tục:
- Đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với Bộ Công Thương — trước khi chuyển giao;
- Hợp đồng nhượng quyền tuân thủ Luật Thương mại 2005 về nhượng quyền thương mại (công bố thông tin, nội dung hợp đồng…);
- Bên nhận quyền tại Việt Nam vẫn phải đáp ứng đầy đủ giấy phép ATTP, PCCC như nhà hàng thông thường — nhượng quyền không miễn giấy phép con.
—
Hỏi đáp {#faq}
Hỏi: Nhà đầu tư nước ngoài có được mở nhà hàng tại Việt Nam không?
Đáp: Được, nhưng kinh doanh dịch vụ ăn uống là ngành nghề có điều kiện — phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường theo cam kết WTO và pháp luật Việt Nam (Điều 8 Luật Đầu tư 2025). Theo Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư được đăng ký doanh nghiệp trước khi xin IRC (hoàn tất thủ tục IRC trong 12 tháng), nhưng chỉ được triển khai dự án sau khi có IRC.
Hỏi: Mở nhà hàng cần những giấy phép gì?
Đáp: Bốn nhóm: (1) thủ tục đầu tư — chấp thuận chủ trương/Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; (2) Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; (3) Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; (4) đáp ứng điều kiện PCCC (thẩm duyệt/nghiệm thu tùy quy mô). Ngoài ra có thể cần giấy phép bán lẻ rượu, biển hiệu, âm thanh…
Hỏi: Giấy chứng nhận ATTP có bắt buộc với mọi nhà hàng không?
Đáp: Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, trừ trường hợp được miễn theo quy định (ví dụ: một số loại hình kinh doanh nhỏ theo quy định chi tiết). Nhà hàng có quy mô thông thường đều thuộc diện phải có.
Hỏi: Bếp trưởng người nước ngoài có cần giấy phép lao động không?
Đáp: Có — trừ khi thuộc diện miễn theo Điều 154 BLLĐ 2019 và đã làm thủ tục xác nhận miễn. "Chuyên gia ẩm thực" không phải diện tự động miễn; vẫn phải đáp ứng điều kiện (bằng cấp, kinh nghiệm) và có xác nhận.
Hỏi: Nhượng quyền (franchise) F&B nước ngoài vào Việt Nam cần lưu ý gì?
Đáp: Ba điểm: (1) đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với Bộ Công Thương (trước khi chuyển giao); (2) hợp đồng nhượng quyền phải tuân thủ Luật Thương mại 2005 về nhượng quyền thương mại; (3) bên nhận quyền tại Việt Nam vẫn phải đáp ứng đầy đủ giấy phép ATTP, PCCC như nhà hàng thông thường.
—
Bài viết mang tính chất thông tin pháp lý chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể.
Cần luật sư hỗ trợ mở nhà hàng, F&B — trọn gói giấy phép? Liên hệ FLAT Law Firm — chúng tôi xử lý đầu tư, ATTP, PCCC và lao động nước ngoài cho chuỗi F&B. Hotline: 0988424851.
—
