Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp xuất nhập khẩu chính thức áp dụng cột thuế suất năm 2026 trong các biểu thuế cam kết theo EVFTA, CPTPP và CEPA (UAE) — bước cắt giảm tiếp theo theo lộ trình cam kết của Việt Nam. Mức thuế suất ưu đãi đặc biệt khi đáp ứng điều kiện xuất xứ đã thay đổi so với năm 2025; tra sai cột năm là lỗi phổ biến dẫn tới khai sai thuế, bị ấn định và xử phạt.
Bài viết hướng dẫn tra đúng cột thuế suất năm 2026 theo mã HS trong Phụ lục từng nghị định biểu thuế, và lưu ý cột thuế riêng cho hàng hóa từ Vương quốc Anh theo CPTPP.
1. Vì sao phải tra lại cột thuế suất 2026
Biểu thuế cam kết FTA được xây dựng theo lộ trình nhiều năm, mỗi năm một cột thuế suất riêng. Thuế suất ưu đãi đặc biệt chỉ áp dụng khi hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ của hiệp định và có chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ. Tiếp tục áp cột 2025 trong năm 2026 đồng nghĩa khai sai thuế: khai thiếu bị truy thu, phạt; khai thừa làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh.
Điểm mới năm 2026: Việt Nam có thêm biểu thuế cam kết thực hiện Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA), bên cạnh EVFTA và CPTPP.
2. Ba biểu thuế cam kết cần tra năm 2026
2.1. Biểu thuế EVFTA — Nghị định 116/2022/NĐ-CP
NĐ 116/2022/NĐ-CP (biểu thuế xuất khẩu ưu đãi, nhập khẩu ưu đãi đặc biệt thực hiện EVFTA) còn hiệu lực đến 31/12/2027; cột thuế suất năm 2026 áp dụng từ 01/01/2026. Mức bình quân cam kết khoảng 1,7% chỉ mang tính tham khảo — doanh nghiệp phải tra thuế suất cụ thể theo từng mã HS 8 số trong Phụ lục, vì mỗi dòng hàng có lộ trình riêng (có dòng đã về 0%, có dòng vẫn còn thuế suất dương).
2.2. Biểu thuế CPTPP — NĐ 115/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 68/2023/NĐ-CP, NĐ 13/2025/NĐ-CP)
Biểu thuế CPTPP (NĐ 115/2022/NĐ-CP và các NĐ sửa đổi 68/2023, 13/2025) còn hiệu lực; mức bình quân cam kết khoảng 6,6% (xuất khẩu) và 0,74% (nhập khẩu) — tương tự chỉ là tham khảo, phải tra theo mã HS cụ thể.
Lưu ý về Vương quốc Anh: biểu thuế CPTPP của Việt Nam có cột thuế suất riêng cho hàng hóa xuất xứ Vương quốc Anh (ký hiệu “(VI)”). Nhập khẩu hàng từ Anh phải tra đúng cột “(VI)”, không áp nhầm cột chung của các thành viên CPTPP khác.
2.3. Biểu thuế CEPA Việt Nam – UAE — Nghị định 143/2026/NĐ-CP
NĐ 143/2026/NĐ-CP (biểu thuế cam kết thực hiện CEPA Việt Nam – UAE) hiệu lực từ 03/02/2026 — biểu thuế mới nhất của Việt Nam. Xuất khẩu sang UAE hoặc nhập khẩu hàng xuất xứ UAE cần tra biểu này thay vì áp thuế MFN thông thường.
3. Cách tra cứu đúng cột thuế suất theo mã HS
Bước 1 — Xác định đúng mã HS. Áp sai mã HS thì mọi cột thuế tra được đều vô nghĩa, và là nguyên nhân hàng đầu của tranh chấp phân loại với hải quan.
Bước 2 — Xác định hiệp định áp dụng theo nước xuất xứ/đích đến và C/O có thể xin được: EVFTA (EU), CPTPP (lưu ý cột riêng cho Anh), CEPA (UAE). Mỗi hiệp định một nghị định biểu thuế riêng.
Bước 3 — Tra cột năm 2026 trong Phụ lục của nghị định tương ứng. Từ 01/01/2026 áp dụng cột “2026”, không dùng cột năm cũ.
Bước 4 — Đối chiếu điều kiện hưởng ưu đãi: đáp ứng quy tắc xuất xứ + C/O hợp lệ còn hiệu lực. Thiếu C/O chỉ được hưởng thuế MFN.
4. Rủi ro khi tra sai và khuyến nghị
Khai sai thuế suất do nhầm cột năm hoặc nhầm biểu thuế có thể dẫn tới ấn định thuế, truy thu chênh lệch, xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hải quan. Ngược lại, không tận dụng ưu đãi FTA vì không tra biểu thuế mới đồng nghĩa tự làm tăng chi phí logistics và giá thành.
Khuyến nghị: rà soát lại mã HS các mặt hàng thường xuyên ngay từ đầu năm 2026; cập nhật bảng tra thuế nội bộ theo cột 2026 của đúng nghị định; với lô hàng giá trị lớn hoặc mã HS dễ tranh chấp phân loại, nên xin xác định trước mã số hàng hóa hoặc ý kiến pháp lý trước khi khai báo.
Căn cứ pháp lý
- Nghị định 116/2022/NĐ-CP (biểu thuế thực hiện EVFTA) — còn hiệu lực đến 31/12/2027; cột thuế suất năm 2026 áp dụng từ 01/01/2026.
- Nghị định 115/2022/NĐ-CP; NĐ 68/2023/NĐ-CP; NĐ 13/2025/NĐ-CP (biểu thuế thực hiện CPTPP) — còn hiệu lực; cột riêng “(VI)” cho hàng hóa từ Vương quốc Anh.
- Nghị định 143/2026/NĐ-CP (biểu thuế cam kết thực hiện CEPA Việt Nam – UAE) — hiệu lực từ 03/02/2026.
Các mức thuế suất bình quân chỉ mang tính tham khảo; thuế suất thực tế phải tra theo từng mã HS trong Phụ lục nghị định tương ứng. Cập nhật theo văn bản còn hiệu lực tại ngày 14/10/2026.
Kết luận
Năm 2026, doanh nghiệp làm việc với ba biểu thuế cam kết: EVFTA (NĐ 116/2022/NĐ-CP, cột 2026 từ 01/01/2026), CPTPP (NĐ 115/2022/NĐ-CP và NĐ sửa đổi, lưu ý cột “(VI)” cho hàng từ Anh), CEPA Việt Nam – UAE (NĐ 143/2026/NĐ-CP, từ 03/02/2026). Nguyên tắc vàng: đúng mã HS, đúng hiệp định, đúng cột năm, đủ điều kiện xuất xứ.
Nếu cần rà soát mã HS, tra cứu biểu thuế theo hiệp định hoặc xử lý vướng mắc về xuất xứ hàng hóa và C/O, liên hệ FLAT Law Firm để được tư vấn.
Tuyên bố minh bạch: Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn theo quy trình nội bộ của FLAT Law Firm; nội dung đã được Hội đồng QA rà soát. Bài viết mang tính thông tin pháp lý tổng quát, không phải ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể và không thay thế việc tham vấn luật sư. Văn bản pháp luật được trích dẫn theo tình trạng hiệu lực tại ngày đăng bài; người đọc nên đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
