Hai vợ chồng vẫn đang chung sống hạnh phúc, nhưng muốn chia một phần tài sản chung — chẳng hạn để một người đứng tên riêng căn nhà cho thuận tiện kinh doanh. Liệu pháp luật có cho phép vợ chồng chia tài sản khi hôn nhân vẫn tồn tại? Bài viết trả lời trên khung pháp luật còn hiệu lực tại tháng 10/2026.
1. Trả lời ngắn gọn: được — trừ trường hợp bị vô hiệu
Câu trả lời là được. Theo Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (văn bản hợp nhất mới nhất 121/VBHN-VPQH ngày 27/8/2025), trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung. Nếu không thỏa thuận được, vợ chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết việc chia tài sản chung (khoản 1 Điều 38).
2. Điều kiện về hình thức: bắt buộc lập văn bản
Theo khoản 2 Điều 38, thỏa thuận về việc chia tài sản chung phải lập thành văn bản. Văn bản này được công chứng theo yêu cầu của vợ chồng hoặc theo quy định của pháp luật. Trên thực tế:
- Thỏa thuận không lập văn bản → rất khó chứng minh khi có tranh chấp;
- Với bất động sản, thực tế bắt buộc phải công chứng để sang tên và đối kháng với bên thứ ba.
3. Khi nào thỏa thuận bị vô hiệu? Bẫy trốn nợ
Đây là điểm mấu chốt thực tiễn. Theo Điều 42, thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân bị vô hiệu khi:
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của gia đình, quyền và lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình;
- Nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ: nghĩa vụ nuôi dưỡng, cấp dưỡng, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ thanh toán nợ, nộp thuế và các nghĩa vụ tài sản khác phát sinh sau khi chia tài sản chung.
Nói cách khác, vợ chồng không thể dùng việc chia tài sản để trốn nợ — thỏa thuận như vậy bị coi là vô hiệu.
4. Phân biệt: chia trong hôn nhân khác chia khi ly hôn
Cần phân biệt rõ hai chế định:
- Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (Điều 38): hôn nhân vẫn tồn tại, vợ chồng chủ động thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản;
- Chia tài sản khi ly hôn (Điều 59): Tòa án giải quyết chia tài sản chung khi ly hôn, theo nguyên tắc riêng (có tính đến công sức đóng góp, hoàn cảnh, lỗi của mỗi bên…).
5. Checklist trước khi ký thỏa thuận
- Lập thỏa thuận bằng văn bản, ghi rõ tài sản nào được chia và phần của mỗi người;
- Công chứng văn bản — bắt buộc trên thực tế đối với bất động sản;
- Rà soát: việc chia có ảnh hưởng đến lợi ích gia đình, con cái không;
- Rà soát: việc chia có nhằm trốn nợ, trốn thuế hay nghĩa vụ tài sản nào không;
- Không nhầm lẫn với thủ tục chia tài sản khi ly hôn (Điều 59).
Liên hệ tư vấn
FLAT Law Firm tư vấn về hôn nhân và gia đình: thỏa thuận chia tài sản chung, công chứng văn bản thỏa thuận và giải quyết tranh chấp tài sản vợ chồng. Liên hệ: liên hệ với chúng tôi.
Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính thông tin tham khảo chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Pháp luật có thể thay đổi; bạn nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi áp dụng.
Nhãn minh bạch: Nội dung bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của FLAW AI Legal Council — hệ thống rà soát pháp lý ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải ý kiến pháp lý của luật sư người thật đã xem xét cho trường hợp của bạn.
