Tình huống thực tế: một công ty Mỹ đầu tư nhà máy tại Việt Nam. Cuối năm muốn chuyển 10 triệu USD lợi nhuận về — kế toán hỏi: “Hiệp định tránh đánh thuế hai lần Việt–Mỹ giảm thuế khấu trừ bao nhiêu?” Câu trả lời: không giảm được gì — vì hiệp định chưa có hiệu lực. Việt Nam và Mỹ ký DTA từ 2015 nhưng Mỹ chưa phê chuẩn — 11 năm “treo”. Chuyển lợi nhuận Việt–Mỹ là bài toán không có “đáp án hiệp định”.
1. Chiều Việt Nam: thuế nhà thầu đầy đủ, không giảm trừ hiệp định
Thanh toán ra nước ngoài chịu thuế nhà thầu (FCT) khấu trừ tại nguồn (thuế TNDN + GTGT). Với các nước có DTA (Hà Lan, Đức…), thuế suất được giảm theo hiệp định — nhưng với Mỹ, DTA ký ngày 07/7/2015 chưa được Mỹ phê chuẩn → chưa có hiệu lực — nên áp dụng đầy đủ thuế suất luật nội địa, không có thủ tục giảm trừ hiệp định, không có MAP (thủ tục thỏa thuận song phương) khi tranh chấp đánh thuế hai lần. Đây là điểm khác biệt lớn nhất của hành lang Việt–Mỹ so với Việt–EU.
2. Chiều Mỹ: GILTI, CAMT và thuế 21%
Lợi nhuận về Mỹ chịu: thuế TNDN liên bang 21%; GILTI (thuế tối thiểu với thu nhập vô hình toàn cầu — từ TCJA 2017, khoảng 10,5%) — đánh vào lợi nhuận “vượt chuẩn” của công ty con nước ngoài; CAMT 15% (thuế tối thiểu thay thế — Inflation Reduction Act 2022, áp dụng với tập đoàn có AFSI từ 1 tỷ USD). Hệ thống Mỹ đánh thuế toàn cầu có tín dụng thuế nước ngoài (foreign tax credit) — thuế đã nộp tại Việt Nam được khấu trừ vào thuế Mỹ (trong giới hạn) — nên không bị đánh thuế hai lần đầy đủ, nhưng cũng không có ưu đãi hiệp định.
3. “Cầu” nước thứ ba — và cảnh báo
Nhiều cấu trúc dùng nước thứ ba có DTA với cả Việt Nam và Mỹ (ví dụ Singapore, Hà Lan): lợi nhuận Việt Nam → công ty trung gian → Mỹ — tận dụng DTA Việt–Singapore/Hà Lan để giảm thuế khấu trừ tại Việt Nam. Nhưng: Mỹ có điều khoản chống lạm dụng (LOB — limitation on benefits trong DTA Mỹ; substance requirements); cấu trúc chỉ để “đi qua” mà không có hoạt động thực chất có thể bị bác bỏ và áp thuế đầy đủ + phạt. Quy tắc: cấu trúc phải có mục đích kinh tế thực — “cầu” không có trụ thì sập khi cơ quan thuế kiểm tra.
Chuyển lợi nhuận Việt–Mỹ: tính đủ thuế hai đầu, đừng trông chờ hiệp định
Bài viết mang tính thông tin chung. Mỗi cấu trúc cần tính toán riêng. FLAT Law Firm hỗ trợ doanh nghiệp về thuế xuyên biên giới tại Việt Nam. Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Bài viết chỉ cung cấp thông tin chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Thuế suất thay đổi theo chính sách; vui lòng kiểm tra văn bản hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
1. Việt Nam và Mỹ có DTA?
Ký 07/7/2015 nhưng Mỹ chưa phê chuẩn → chưa có hiệu lực; không giảm thuế khấu trừ, không có MAP.
2. GILTI là gì?
Thuế tối thiểu của Mỹ với thu nhập vô hình toàn cầu (TCJA 2017, khoảng 10,5%) — đánh vào lợi nhuận vượt chuẩn của công ty con nước ngoài.
3. CAMT là gì?
Thuế tối thiểu thay thế 15% của Mỹ (Inflation Reduction Act 2022) — với tập đoàn AFSI từ 1 tỷ USD.
4. Thuế Việt Nam có được khấu trừ ở Mỹ?
Có — foreign tax credit: thuế đã nộp tại Việt Nam được khấu trừ vào thuế Mỹ trong giới hạn.
5. Cấu trúc qua nước thứ ba có an toàn?
Chỉ khi có mục đích kinh tế thực và substance — cấu trúc “đi qua” có thể bị bác bỏ theo điều khoản chống lạm dụng.
Bài viết đang chờ Hội đồng QA rà soát.
Bài viết liên quan
- Vốn tối thiểu công ty 100% vốn nước ngoài: phân biệt 3 khái niệm vốn
- Công ty holding tại Việt Nam: sự thật pháp lý và 3 quyết định cấu trúc
- Công ty con của công ty con (cấp 2, cấp 3): bài kiểm tra quyết định thủ tục
- Công ty mẹ nước ngoài thành lập công ty con tại Việt Nam: 3 hệ quả phải tính trước
- TNHH một thành viên, hai thành viên hay cổ phần: NĐTNN chọn loại hình nào?