Khi một dự án đầu tư có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được chuyển nhượng cho nhà đầu tư mới, các ưu đãi thuế xuất nhập khẩu (như miễn thuế nhập khẩu thiết bị tạo tài sản cố định) đang áp dụng cho dự án có được giữ lại không? Câu trả lời là Có — với điều kiện. Nguyên tắc xuyên suốt: ưu đãi thuế xuất nhập khẩu gắn với DỰ ÁN (đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư), không gắn với danh tính nhà đầu tư cụ thể.
Căn cứ hiện hành: Luật Đầu tư 143/2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP
Mọi phân tích về chuyển nhượng dự án đầu tư phải dựa trên Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (hiệu lực 01/3/2026, thay thế Luật 61/2020/QH14) và Nghị định 96/2026/NĐ-CP (31/3/2026, hiệu lực từ ngày ban hành). Tuyệt đối không trích Luật 61/2020/QH14 hay các Nghị định 31/2021/NĐ-CP, 19/2025, 239/2025 làm căn cứ hiện hành — Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã thay thế toàn bộ các văn bản này (khoản 2 Điều 111).
Kế thừa ưu đãi khi chuyển nhượng dự án: điểm a khoản 6 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP
Theo điểm a khoản 6 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án đầu tư được kế thừa các ưu đãi đầu tư áp dụng đối với dự án đầu tư (nếu có) trước khi nhận chuyển nhượng, nếu vẫn đáp ứng các điều kiện hưởng ưu đãi đầu tư. Điều kiện “vẫn đáp ứng” là then chốt: kế thừa không phải tự động tuyệt đối mà phụ thuộc vào việc dự án tiếp tục thỏa mãn điều kiện ưu đãi sau khi đổi chủ.
Cơ chế thuế xuất nhập khẩu khi đổi chủ dự án
Đối tượng hưởng ưu đãi thuế xuất nhập khẩu là dự án theo khoản 11 Điều 16 Luật 107/2016/QH13 và Điều 14 Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Khi dự án được điều chỉnh (chuyển nhượng) theo pháp luật đầu tư, chính sách thuế được thực hiện tương ứng nếu dự án vẫn đáp ứng điều kiện về đối tượng — nguyên tắc này được Tổng cục Hải quan hướng dẫn tại Công văn 3747/TCHQ-TXNK ngày 06/8/2024 (văn bản hướng dẫn nghiệp vụ; lưu ý công văn này trích Luật 61/2020/QH14 cũ, nên căn cứ luật chính của phân tích vẫn là Luật Đầu tư 143/2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
Nghĩa vụ thủ tục bắt buộc của nhà đầu tư mới
Giữ được ưu đãi thuế xuất nhập khẩu không đồng nghĩa với được miễn làm thủ tục. Nhà đầu tư nhận chuyển nhượng phải:
- (i) Điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo pháp luật đầu tư;
- (ii) Thông báo điều chỉnh Danh mục miễn thuế với cơ quan hải quan theo Điều 30 Nghị định 134/2016/NĐ-CP;
- (iii) Hàng hoá đã được miễn thuế phải tiếp tục sử dụng đúng mục đích của dự án.
Nếu bỏ qua các thủ tục này, nhà đầu tư mới có thể bị truy thu số thuế đã miễn.
Khi nào bị mất ưu đãi và phải nộp thuế trở lại?
- Nếu dự án sau chuyển nhượng không còn đáp ứng điều kiện ưu đãi đầu tư (đổi ngành nghề, đổi địa bàn, dự án bị chấm dứt hoặc điều chỉnh hoạt động), cơ quan hải quan thu hồi số tiền thuế đã miễn tương ứng (theo điểm d khoản 6 Điều 30 Nghị định 134/2016/NĐ-CP — nội dung chi tiết cần đối chiếu trực tiếp nguyên văn nghị định trước khi áp dụng cho từng vụ việc cụ thể);
- Nếu thay đổi mục đích sử dụng hàng hoá đã miễn thuế, phải đăng ký tờ khai hải quan mới và kê khai nộp thuế theo chính sách thuế tại thời điểm đăng ký tờ khai mới — cơ chế tại Điều 17 Luật 107/2016/QH13 (bản hiện hành, tra VBHN 96/VBHN-VPQH 31/3/2026) và khoản 5 Điều 25 Nghị định 08/2015/NĐ-CP (tra VBHN 46/VBHN-BTC 24/11/2025).
Phân biệt bắt buộc: chuyển nhượng dự án và chuyển nhượng vốn
Chuyển nhượng dự án (kế thừa điều kiện ưu đãi của dự án, có điều kiện như phân tích trên) khác với chuyển nhượng vốn/cổ phần (chỉ đổi chủ sở hữu doanh nghiệp — ưu đãi của dự án về nguyên tắc không bị ảnh hưởng trực tiếp). Hai giao dịch có hệ quả pháp lý khác nhau, không được đánh đồng.
Doanh nghiệp đang chuẩn bị nhận chuyển nhượng dự án FDI và cần rà soát điều kiện kế thừa ưu đãi thuế, điều chỉnh Danh mục miễn thuế? Liên hệ FLAT Law Firm để được tư vấn.
Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Thông tin mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Nội dung do AI Legal Council kiểm tra chất lượng, chưa được luật sư người thật duyệt.