Vấn đề: cùng tên, khác luật
Cả Anh và Australia đều có “Đạo luật Chống nô lệ hiện đại” (Modern Slavery Act) yêu cầu doanh nghiệp lớn công bố báo cáo thường niên về chống nô lệ hiện đại. Doanh nghiệp xuất khẩu sang cả hai thị trường thường nghĩ một báo cáo dùng chung được. Không được: ngưỡng áp dụng, quy tắc nội dung, cơ quan lưu trữ và — ngày càng rõ — “răng” thực thi khác nhau. Và cơ chế của Australia sắp sắc bén hơn đáng kể.
Hai luật đặt cạnh nhau
- Anh — Modern Slavery Act 2015, Điều 54: tổ chức thương mại có doanh thu năm từ 36 triệu bảng trở lên, cung cấp hàng hóa/dịch vụ tại Anh, phải công bố báo cáo thường niên về nô lệ và buôn người trên website. Luật liệt kê nội dung gợi ý nhưng không có phạt tiền nếu không công bố; Bộ trưởng có thể yêu cầu tòa ra lệnh buộc thực hiện. Còn hiệu lực tại ngày viết 19/10/2026.
- Australia — Modern Slavery Act 2018 (Cth): thực thể có doanh thu hợp nhất năm từ 100 triệu AUD trở lên, là thực thể Australia hoặc kinh doanh tại Australia, phải nộp báo cáo thường niên về cơ quan đăng ký công khai trung ương, đáp ứng 7 tiêu chí bắt buộc (cơ cấu và hoạt động, chuỗi cung ứng, rủi ro, hành động đã làm, đánh giá hiệu quả, tham vấn và thông tin khác). Hiện chưa có chế tài với không tuân thủ, nhưng Ủy viên Chống nô lệ liên bang đang siết giám sát, và Bộ trưởng Tư pháp có thể công khai nêu tên thực thể không tuân thủ.
Australia đang thay đổi — đọc thông báo tháng 7/2026
Ngày 16/7/2026, Chính phủ Australia thông báo đề xuất tăng cường đạo luật với: phạt dân sự cho vi phạm nghĩa vụ báo cáo, và tội hình sự mới — không ngăn chặn nô lệ hiện đại trong chuỗi cung ứng — nhắm vào thực thể có doanh thu hợp nhất từ 100 triệu AUD, với căn cứ bào chữa là công ty đã thực hiện “các bước hợp lý” để ngăn chặn. Tham vấn công chúng kết thúc 25/9/2026, dự kiến luật mới năm 2027. Với doanh nghiệp Việt Nam bán vào Australia, thông điệp thực tế rất rõ: thời của báo cáo chỉ để “công bố cho có” sắp hết. Hãy xây hồ sơ “các bước hợp lý” ngay từ bây giờ — đánh giá rủi ro, hồ sơ làm việc với nhà cung cấp, nhật ký khắc phục — vì đó chính là thứ tội danh tương lai sẽ kiểm tra.
Chiến lược tuân thủ chung cho cả hai thị trường
Một chương trình nền chung, hai bản công bố riêng. Lõi chung: (1) bản đồ chuỗi cung ứng với xếp hạng rủi ro nô lệ hiện đại theo quốc gia và ngành; (2) quy tắc nhà cung cấp và bằng chứng kiểm toán; (3) quy trình khắc phục với ít nhất một vụ có hồ sơ; (4) phê duyệt ở cấp hội đồng quản trị. Sau đó công bố riêng: báo cáo Anh trên website (có chữ ký, link từ trang chủ), báo cáo Australia nộp vào cơ quan đăng ký theo 7 tiêu chí. Giữ hai bản nhất quán — mâu thuẫn giữa báo cáo Anh và báo cáo Australia là thứ cơ quan quản lý, báo chí hay NGO tìm ra dễ nhất. Và nhớ xu hướng: Chính phủ Anh cũng đã nhiều lần tham vấn về tăng cường cơ chế của mình, nên xây theo chuẩn cao hơn của Australia thì bên nào cũng sẵn sàng.
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu của chúng tôi 60 triệu AUD. Có thuộc diện của luật Australia không?
Không — ngưỡng bắt buộc vẫn là 100 triệu AUD doanh thu hợp nhất, và đề xuất 2026 của chính phủ không hạ ngưỡng (khuyến nghị hạ xuống 50 triệu AUD của đợt rà soát trước đã không được thông qua). Báo cáo tự nguyện thì được và ngày càng được khách hàng lớn kỳ vọng.
Một báo cáo có dùng chung cho cả Anh và Australia được không?
Một nền bằng chứng chung thì được; một văn bản công bố chung thì không. Anh yêu cầu công bố trên website với kỳ vọng nội dung riêng; Australia yêu cầu nộp vào cơ quan đăng ký trung ương theo 7 tiêu chí bắt buộc. Công bố hai văn bản thống nhất nhau.
Căn cứ bào chữa “các bước hợp lý” có thể đòi hỏi gì?
Đợt tham vấn 2026 chưa chốt tiêu chí cuối cùng, nhưng định hướng đã rõ từ các cơ chế tương tự: đánh giá rủi ro có hồ sơ, biện pháp ngăn chặn tương xứng, giám sát và khắc phục. Bắt đầu xây hồ sơ ngay thay vì chờ luật 2027.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng