Nước và xả thải KCN 2026: quy định mới

Quản lý nước và xả thải tại khu công nghiệp (KCN) bước sang giai đoạn chuẩn hóa mới với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2025/BTNMT về nước thải công nghiệp. Song song, Nghị định 346/2025/NĐ-CP áp dụng phí bảo vệ môi trường đối với nước thải từ 01/01/2026, còn Luật Tài nguyên nước 2023 cùng Nghị định 53/2024/NĐ-CP và Nghị định 23/2026/NĐ-CP siết điều kiện khai thác, sử dụng nước. Doanh nghiệp trong KCN cần phân biệt rõ mình thuộc trường hợp nào để áp đúng chuẩn.

1. Chuẩn xả thải thống nhất — QCVN 40:2025/BTNMT

QCVN 40:2025/BTNMT quy định chuẩn xả thải thống nhất với ba cột giới hạn A, B, C áp dụng theo đối tượng và nguồn tiếp nhận:

Dự án mới từ 01/9/2025: áp dụng ngay QCVN 40:2025/BTNMT.
Cơ sở hiện hữu: tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ đến hết 31/12/2031; từ 01/01/2032 bắt buộc áp dụng QCVN 40:2025/BTNMT.
Giá trị giới hạn từng thông số (BOD, COD, TSS, kim loại nặng…) phải được trích trực tiếp từ văn bản QCVN 40:2025/BTNMT — không sử dụng số liệu từ nguồn thứ cấp khi thiết kế hệ thống xử lý.

2. Phân biệt 2 trường hợp doanh nghiệp trong KCN

Trường hợp 1 — đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN: doanh nghiệp xả thải vào hệ thống của chủ đầu tư KCN, tuân thủ yêu cầu đấu nối và tiêu chuẩn đầu vào do chủ đầu tư quy định trong hợp đồng/thỏa thuận đấu nối.
Trường hợp 2 — KCN xả ra nguồn tự nhiên: nước thải sau xử lý xả trực tiếp ra nguồn tiếp nhận phải đáp ứng QCVN 40:2025/BTNMT theo lộ trình nêu trên.

Xác định sai trường hợp dẫn đến áp sai chuẩn — doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng thuê đất, thỏa thuận đấu nối hạ tầng với chủ đầu tư KCN.

3. Phí bảo vệ môi trường với nước thải — Nghị định 346/2025/NĐ-CP

Nghị định 346/2025/NĐ-CP quy định phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Mức phí cụ thể cần được đối chiếu trực tiếp từ văn bản gốc của Nghị định 346/2025/NĐ-CP trước khi đưa vào dự toán chi phí, vì các nguồn tổng hợp có thể chưa cập nhật đầy đủ.

4. Giấy phép khai thác nước và tiền cấp quyền — Luật Tài nguyên nước 2023

Giấy phép: khai thác, sử dụng tài nguyên nước (nước mặt, nước dưới đất) phải có giấy phép theo Luật Tài nguyên nước 2023 và các nghị định hướng dẫn (Nghị định 53/2024/NĐ-CP, Nghị định 23/2026/NĐ-CP).
Tiền cấp quyền khai thác: tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước phải nộp tiền cấp quyền theo quy định.
Giá nước sạch: do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định theo thẩm quyền — không tồn tại bảng giá nước sạch thống nhất toàn quốc, doanh nghiệp cần tra cứu quyết định giá tại địa phương đặt nhà máy.

5. Khuyến nghị cho doanh nghiệp trong KCN

Xác định rõ thuộc trường hợp đấu nối tập trung hay xả ra nguồn tự nhiên để áp đúng chuẩn.
Trích giá trị giới hạn từng thông số trực tiếp từ QCVN 40:2025/BTNMT; cơ sở hiện hữu lập lộ trình đáp ứng chuẩn mới trước 01/01/2032.
Đối chiếu mức phí BVMT với nước thải từ văn bản gốc Nghị định 346/2025/NĐ-CP (áp dụng từ 01/01/2026).
Rà soát giấy phép khai thác nước và nghĩa vụ tiền cấp quyền theo Luật Tài nguyên nước 2023.

Câu hỏi thường gặp

Nhà máy đang hoạt động phải áp QCVN 40:2025 từ khi nào?

Cơ sở hiện hữu được tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ đến hết 31/12/2031; từ 01/01/2032 bắt buộc áp dụng QCVN 40:2025/BTNMT. Dự án mới từ 01/9/2025 áp dụng ngay.

Doanh nghiệp đấu nối vào hệ thống XLNT tập trung của KCN có phải tuân QCVN 40:2025 không?

Doanh nghiệp này xả vào hệ thống của chủ đầu tư KCN và tuân thủ yêu cầu đấu nối do chủ đầu tư quy định; QCVN 40:2025 áp dụng với nước thải xả ra nguồn tự nhiên.

Giá nước sạch có bảng giá chung toàn quốc không?

Không. Giá nước sạch do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định; doanh nghiệp tra cứu quyết định giá tại địa phương.

Nguồn văn bản trích dẫn

QCVN 40:2025/BTNMT
Nghị định 346/2025/NĐ-CP (áp dụng từ 01/01/2026)
Luật Tài nguyên nước 2023
Nghị định 53/2024/NĐ-CP, Nghị định 23/2026/NĐ-CP

Xem thêm chuyên mục: Pháp lý doanh nghiệp.

Lưu ý pháp lý

Nội dung pháp lý của bài viết do FLAW AI Legal Council soát xét và trình chủ sở hữu phê duyệt; đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.

Cần tư vấn tuân thủ môi trường và tài nguyên nước cho nhà máy? Liên hệ FLAT Law Firm để được hỗ trợ.