FLAT LAW FIRM

Thuế

Thuế nhà thầu với dịch vụ đào tạo trực tuyến (e-learning) từ nước ngoài

Senior woman teaching geometry concepts online with laptop and whiteboard.

Một gói e-learning cho hai trăm nhân viên có thể được mua bằng thẻ công ty trong mười phút, và đó chính là lý do nó hay trở thành khoản chi không ai hỏi thuế. Nhưng với cơ quan thuế, đây là một khoản trả cho nhà cung cấp nước ngoài mua dịch vụ đào tạo, và câu hỏi duy nhất là thuế của nó được thu qua kênh nào: nền tảng tự nộp, hay doanh nghiệp khấu trừ thay.

Hai kênh thu như mọi dịch vụ số: nền tảng đã đăng ký tự nộp, chưa đăng ký thì bên mua khấu trừ

Các nền tảng học trực tuyến lớn bán cho doanh nghiệp Việt Nam phần nhiều đã đăng ký thuế tại Việt Nam qua cổng thông tin dành cho nhà cung cấp nước ngoài và tự kê khai thuế trên doanh thu dịch vụ số của mình, gồm thuế giá trị gia tăng 10 phần trăm theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 và thuế thu nhập doanh nghiệp 5 phần trăm trên doanh thu dịch vụ theo khung thuế nhà thầu hiện hành. Khi mua từ các nền tảng này, doanh nghiệp không khấu trừ gì thêm, việc cần làm là lưu hóa đơn của nền tảng và chứng cứ trạng thái đăng ký để bảo vệ tính hợp lệ của chi phí đào tạo khi quyết toán.

Với các nhà cung cấp chưa đăng ký, như trường đào tạo chuyên ngành nhỏ ở nước ngoài bán khóa học trực tiếp cho từng doanh nghiệp, nghĩa vụ quay về bên mua: doanh nghiệp Việt Nam khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế nhà thầu theo phương pháp trực tiếp với thuế giá trị gia tăng 5 phần trăm và thuế thu nhập doanh nghiệp 5 phần trăm trên doanh thu dịch vụ đào tạo. Ranh giới thực tế hay bị nhầm nằm ở các khóa học lai: nền tảng trực tuyến kèm giảng viên nước ngoài vào Việt Nam dạy trực tiếp vài ngày; phần dạy tại chỗ là dịch vụ thực hiện tại Việt Nam và luôn thuộc diện khấu trừ, tách riêng khỏi phần truy cập trực tuyến.

Thuế suất đào tạo và đường biên với tiền bản quyền nội dung

Thu nhập từ dịch vụ đào tạo chịu thuế thu nhập nhà thầu 5 phần trăm như các dịch vụ thông thường khác, và đây là con số áp cho hợp đồng mà doanh nghiệp mua là hoạt động dạy và học: bài giảng, chấm bài, cấp chứng chỉ và hỗ trợ học viên. Vấn đề phức tạp hơn xuất hiện khi hợp đồng được cấu trúc như mua quyền sử dụng một thư viện nội dung có sẵn để doanh nghiệp tự khai thác, vì tiền trả cho quyền sử dụng tác phẩm và nội dung có thể bị xác định là tiền bản quyền chịu thuế thu nhập nhà thầu 10 phần trăm và được miễn thuế giá trị gia tăng, thay vì dịch vụ đào tạo.

Đường biên thực tế nằm ở cách nhân viên dùng nội dung. Mua quyền truy cập cho nhân viên học theo chương trình của nền tảng, có tiến độ, đánh giá và chứng chỉ, thì bản chất vẫn là dịch vụ đào tạo dù nội dung được ghi sẵn. Mua quyền nhúng nội dung vào sản phẩm của mình, phân phối lại cho khách hàng hoặc dùng nội dung như một tài sản khai thác độc lập thì đã bước sang lãnh thổ bản quyền. Doanh nghiệp có hợp đồng lớn nên tách hai cấu phần truy cập đào tạo và quyền khai thác nội dung thành hai dòng giá riêng trong hợp đồng, thay vì để một con số chung bị cơ quan thuế định tính lại toàn bộ.

Ai khấu trừ khi mua qua đối tác phân phối và trách nhiệm hồ sơ của doanh nghiệp

Nhiều gói e-learning tại Việt Nam được mua qua nhà phân phối hoặc đối tác triển khai trong nước, và khi đó chuỗi thanh toán thay đổi bản chất thuế: doanh nghiệp trả cho đối tác trong nước theo hóa đơn giá trị gia tăng thông thường, còn nghĩa vụ với nhà cung cấp nước ngoài thuộc về đối tác phân phối nếu họ là bên ký và trả tiền ra nước ngoài. Nhưng nếu đối tác chỉ giới thiệu và doanh nghiệp ký hợp đồng, trả tiền trực tiếp cho nền tảng nước ngoài, nghĩa vụ khấu trừ khi nền tảng chưa đăng ký vẫn nằm ở doanh nghiệp, bất kể trên hợp đồng có in logo của ai.

Hồ sơ tối thiểu để khoản chi đứng vững gồm hợp đồng hoặc điều khoản mua gói, hóa đơn của nền tảng hoặc đối tác, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, và bằng chứng đào tạo thật như danh sách học viên, báo cáo hoàn thành khóa học. Điểm cuối cùng này hay bị xem nhẹ nhất: một khoản chi đào tạo không có bất kỳ dấu vết học tập nào của nhân viên là ứng viên đầu tiên bị loại khỏi chi phí được trừ, trước cả khi câu hỏi thuế nhà thầu được đặt ra.

Câu hỏi thường gặp

Mua khóa học online nước ngoài cho nhân viên có chịu thuế nhà thầu?

Có thuộc diện thuế nhà thầu như một dịch vụ từ nước ngoài, nhưng kênh thu phụ thuộc trạng thái đăng ký của nhà cung cấp: nền tảng đã đăng ký trên cổng nhà cung cấp nước ngoài thì tự kê khai và nộp thuế tại Việt Nam và doanh nghiệp không khấu trừ; nhà cung cấp chưa đăng ký thì doanh nghiệp Việt Nam phải khấu trừ và nộp thay. Riêng phần giảng viên nước ngoài vào Việt Nam dạy trực tiếp luôn là dịch vụ thực hiện tại Việt Nam và thuộc diện khấu trừ kể cả khi bán kèm trong một gói trực tuyến.

Nền tảng e-learning thu phí thì ai khấu trừ?

Nếu nền tảng đã đăng ký thuế tại Việt Nam qua cổng nhà cung cấp nước ngoài, nền tảng tự kê khai và nộp, không ai khấu trừ cả. Nếu nền tảng chưa đăng ký, bên chi trả tại Việt Nam là doanh nghiệp mua khóa học sẽ khấu trừ, kê khai và nộp thay tại thời điểm thanh toán. Khi mua qua đối tác phân phối trong nước đứng tên ký và trả tiền ra nước ngoài, nghĩa vụ với nhà cung cấp nước ngoài thuộc về đối tác phân phối đó, còn doanh nghiệp chỉ nhận hóa đơn trong nước cho phần mình mua.

Thuế suất bao nhiêu?

Với dịch vụ đào tạo: nếu doanh nghiệp khấu trừ thay nhà cung cấp chưa đăng ký, thuế thu nhập doanh nghiệp nhà thầu là 5 phần trăm và thuế giá trị gia tăng là 5 phần trăm trên doanh thu dịch vụ theo phương pháp trực tiếp. Nếu nền tảng đã đăng ký và tự kê khai, thuế giá trị gia tăng trên dịch vụ số là 10 phần trăm theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 và thuế thu nhập doanh nghiệp vẫn 5 phần trăm trên doanh thu. Lưu ý nếu hợp đồng thực chất là mua quyền khai thác nội dung, khoản trả có thể bị định tính là tiền bản quyền chịu 10 phần trăm thuế thu nhập và miễn thuế giá trị gia tăng.

Bài viết liên quan

Kiểm duyệt chuyên môn: Hội đồng Luật sư – Công ty Luật TNHH FLAT (FLAT LAW FIRM)

Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.