FLAT LAW FIRM

Thuế

Thuế GTGT với hàng khuyến mãi, cho biếu tặng của doanh nghiệp FDI

Person holding a black pen at meeting

Hàng khuyến mại và hàng tặng trông giống nhau trên kệ kho nhưng đứng ở hai vị trí thuế hoàn toàn khác nhau. Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 giữ nguyên tắc phân biệt cốt lõi này: hàng dùng cho khuyến mại thực hiện đúng pháp luật thương mại được tính thuế theo giá bằng không, còn hàng biếu tặng ngoài chương trình khuyến mại hợp lệ phải tính thuế như một giao dịch bán hàng thông thường theo giá của hàng hóa cùng loại.

Hàng khuyến mại đúng luật thương mại: giá tính thuế bằng 0

Theo nguyên tắc xác định giá tính thuế trong Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn, đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy định của pháp luật về thương mại, giá tính thuế giá trị gia tăng được xác định bằng 0. Điều kiện then chốt nằm ở vế khuyến mại theo quy định của pháp luật về thương mại: chương trình phải thuộc các hình thức khuyến mại được phép và thực hiện thủ tục thông báo hoặc đăng ký với Sở Công Thương theo Luật Thương mại và Nghị định 81/2018/NĐ-CP trong các trường hợp phải thông báo, đăng ký.

Khi giá tính thuế bằng 0, doanh nghiệp vẫn phải xuất hóa đơn cho hàng khuyến mại theo quy định về hóa đơn, ghi nhận đúng tính chất chương trình, và được khấu trừ thuế đầu vào của hàng hóa dùng cho khuyến mại như hoạt động phục vụ sản xuất kinh doanh thông thường. Rủi ro thực tế nằm ở hồ sơ chứng minh: chương trình không thông báo khi thuộc diện phải thông báo, hoặc thể lệ chương trình không khớp hàng hóa xuất ra, đều có thể khiến cơ quan thuế không công nhận tính chất khuyến mại và truy thu theo giá trị hàng hóa.

Hàng biếu tặng ngoài khuyến mại: tính thuế theo giá cùng loại

Hàng hóa biếu tặng cho đối tác, khách hàng hoặc dùng cho các hoạt động không phải khuyến mại theo pháp luật thương mại thuộc nhóm hàng hóa dùng cho biếu, tặng, cho, và giá tính thuế được xác định là giá tính thuế của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh hoạt động. Doanh nghiệp phải xuất hóa đơn và kê khai thuế đầu ra cho lượng hàng này như khi bán ra, dù không thu tiền của người nhận.

Điểm cần phân biệt thêm là hàng hóa luân chuyển nội bộ và hàng dùng cho tiêu dùng nội bộ không phục vụ sản xuất kinh doanh, mỗi nhóm có xử lý riêng theo quy định về giá tính thuế và hóa đơn. Sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là gộp mọi hàng xuất miễn phí vào một nhãn khuyến mại để áp giá tính thuế bằng 0; khi bị thanh tra, cơ quan thuế sẽ phân loại lại theo bản chất từng chương trình và truy thu phần chênh lệch kèm tiền chậm nộp.

Hồ sơ chương trình: phần thuế quyết định từ khâu marketing

Vì ranh giới thuế nằm ở tính hợp lệ thương mại của chương trình, hồ sơ khuyến mại phải được xây từ khi thiết kế chương trình chứ không phải lúc quyết toán: thể lệ chương trình, văn bản thông báo hoặc xác nhận đăng ký với Sở Công Thương khi thuộc diện, danh sách hàng hóa dùng cho chương trình và hóa đơn xuất hàng khớp nhau. Bộ phận thuế nên là một bên ký duyệt trong quy trình ra chương trình khuyến mại, ngang hàng với marketing và bán hàng.

Với hàng tặng ngoài chương trình, kỷ luật hồ sơ đơn giản hơn nhưng không kém phần quan trọng: quyết định tặng, danh sách người nhận và hóa đơn xuất theo giá cùng loại tại thời điểm tặng. Doanh nghiệp có cả hai dòng hàng miễn phí nên tách riêng hai quy trình phê duyệt và hạch toán, để một cuộc thanh tra không biến toàn bộ hàng xuất miễn phí của năm thành một nhóm bị phân loại lại theo hướng bất lợi nhất.

Câu hỏi thường gặp

Hàng khuyến mãi, cho biếu tặng có phải tính thuế GTGT không?

Khác biệt nằm ở tính chất pháp lý của chương trình. Hàng khuyến mại thực hiện đúng pháp luật thương mại, với chương trình thông báo hoặc đăng ký với Sở Công Thương khi thuộc diện, có giá tính thuế giá trị gia tăng bằng 0 theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15. Hàng biếu tặng không thuộc chương trình khuyến mại hợp lệ thì phải tính thuế theo giá tính thuế của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh, và xuất hóa đơn kê khai như giao dịch bán.

Đăng ký chương trình khuyến mãi với Sở Công Thương thế nào?

Thủ tục có hai tầng theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại về khuyến mại. Phần lớn hình thức khuyến mại chỉ phải thông báo: doanh nghiệp gửi hồ sơ thông báo tới Sở Công Thương nơi tổ chức khuyến mại trước khi thực hiện, nêu thể lệ chương trình, hàng hóa, dịch vụ khuyến mại và thời gian thực hiện, rồi triển khai đúng nội dung đã thông báo. Hình thức khuyến mại mang tính may rủi phải đăng ký và chỉ được thực hiện khi có văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền, là Sở Công Thương hoặc Bộ Công Thương tùy phạm vi địa bàn của chương trình. Cả hai thủ tục hiện thực hiện qua cổng dịch vụ công trực tuyến.

Không đăng ký khuyến mãi thì thuế tính ra sao?

Chương trình thuộc diện phải thông báo hoặc đăng ký mà không thực hiện sẽ không được cơ quan thuế công nhận là khuyến mại theo pháp luật thương mại, nên phần hàng xuất ra bị tính thuế như hàng biếu tặng hoặc giao dịch thông thường: giá tính thuế là giá tính thuế của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh, doanh nghiệp bị truy thu thuế giá trị gia tăng đầu ra kèm tiền chậm nộp. Bên cạnh hệ quả thuế, việc khuyến mại không thông báo hoặc không đăng ký còn bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật thương mại về xúc tiến thương mại.

Kết luận cho doanh nghiệp có hàng miễn phí

Thuế giá trị gia tăng với hàng miễn phí quyết định bởi giấy tờ chương trình, không bởi ý định của doanh nghiệp: khuyến mại hợp lệ theo luật thương mại thì giá tính thuế bằng 0, hàng tặng ngoài chương trình thì tính thuế theo giá cùng loại. Tách hai dòng này từ khâu phê duyệt chương trình là cách rẻ nhất để tránh truy thu.

Bài viết liên quan

Kiểm duyệt chuyên môn: Hội đồng Luật sư – Công ty Luật TNHH FLAT (FLAT LAW FIRM)

Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.