Livestream bán hàng của công ty FDI: quy định quảng cáo và thuế

Livestream bán hàng nhìn như một hoạt động tiếp thị tự do, nhưng với công ty FDI tại Việt Nam nó đồng thời chạm ba hệ thống quy định: thương mại điện tử, quảng cáo và thuế. Một phiên live có thể vô tình trở thành quảng cáo chưa được xác nhận cho hàng hóa đặc biệt, một kênh bán hàng chưa được thiết lập đúng trên sàn, và một dòng doanh thu kê khai sai nếu doanh nghiệp không thiết kế tuân thủ từ đầu.

Khung thương mại điện tử và quảng cáo cho phiên livestream

Hoạt động bán hàng qua livestream trên sàn hoặc mạng xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 52/2013/NĐ-CP cùng thời điểm. Doanh nghiệp bán hàng phải cung cấp thông tin trung thực về hàng hóa, giá, điều kiện giao dịch và chịu trách nhiệm với tư cách người bán, dù phiên live do nhân viên công ty hay đối tác bên ngoài thực hiện.

Về quảng cáo, nội dung livestream giới thiệu hàng hóa tới công chúng là hoạt động quảng cáo. Hàng hóa thuộc nhóm đặc biệt như thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe hay dịch vụ y tế vẫn phải có xác nhận nội dung quảng cáo trước khi phát hành, và phiên live không phải ngoại lệ. Các khẳng định về công dụng, giảm giá và so sánh trong phiên live phải có căn cứ; quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn bị xử phạt theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP, trong đó người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo chịu mức phạt riêng tại Điều 51, từ 40 đến 100 triệu đồng tùy hành vi đối với cá nhân.

Thuế đối với doanh thu livestream

Doanh thu từ livestream của công ty FDI là doanh thu bán hàng thông thường của doanh nghiệp: phải xuất hóa đơn điện tử, kê khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp theo kỳ như mọi kênh bán khác. Điểm đặc thù nằm ở cơ chế thu qua sàn: từ ngày 01/7/2025, Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế cho người bán là cá nhân và hộ kinh doanh, trong khi doanh nghiệp có mã số thuế tự kê khai theo cơ chế doanh nghiệp.

Rủi ro thuế thực tế của công ty FDI nằm ở khâu đối chiếu: doanh thu ghi nhận từ sàn, từ cổng thanh toán và từ các ví khuyến mãi phải khớp với sổ kế toán và tờ khai. Các khoản hoa hồng cho người livestream, chiết khấu tài trợ bởi sàn và quà tặng kèm đơn hàng đều có cách xử lý thuế riêng, và việc gộp chung thành một con số doanh thu thuần là nguồn sai lệch phổ biến nhất khi cơ quan thuế kiểm tra kênh bán online.

Trách nhiệm khi thuê người livestream bên ngoài

Khi công ty thuê cá nhân hoặc agency livestream, trách nhiệm pháp lý không chuyển toàn bộ sang người thực hiện. Công ty với tư cách người bán và chủ thể quảng cáo vẫn chịu trách nhiệm về thông tin hàng hóa, điều kiện bán và nội dung khẳng định công dụng trong phiên live. Người livestream chịu trách nhiệm theo vai trò người quảng cáo hoặc người có ảnh hưởng, và agency chịu trách nhiệm theo hợp đồng dịch vụ cùng vai trò thực tế của họ trong chuỗi phát hành.

Hợp đồng thuê livestream vì vậy cần chốt rõ: kịch bản và giới hạn khẳng định được phép nói, nghĩa vụ công khai quan hệ tài trợ theo quy định về quảng cáo, trách nhiệm lưu trữ bản ghi phiên live, và cơ chế bồi hoàn khi một bên vượt kịch bản gây vi phạm. Một điều khoản thường bị quên là quyền gỡ bỏ và cải chính nội dung sau phiên live, vì biện pháp khắc phục khi bị xử phạt quảng cáo thường bao gồm cả tháo gỡ nội dung sai phạm.

Câu hỏi thường gặp

Công ty FDI livestream bán hàng thì phải tuân thủ quy định quảng cáo và thuế gì?

Công ty FDI livestream bán hàng phải tuân thủ đồng thời: quy định thương mại điện tử về thông tin người bán và hàng hóa theo Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP; quy định quảng cáo, gồm xác nhận nội dung trước cho hàng hóa đặc biệt và cấm khẳng định gây nhầm lẫn theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP; và nghĩa vụ thuế như kênh bán thông thường, gồm hóa đơn điện tử, kê khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Livestream có phải xin phép quảng cáo không?

Livestream tự nó không phải là một loại giấy phép quảng cáo riêng, nhưng nếu nội dung live quảng cáo hàng hóa thuộc nhóm đặc biệt như thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc dịch vụ khám chữa bệnh thì nội dung đó phải được xác nhận trước khi quảng cáo như mọi kênh khác. Với hàng hóa thông thường, phiên live vẫn là hoạt động quảng cáo phải tuân thủ quy định về thông tin trung thực, và công ty nên lưu bản ghi cùng kịch bản để chứng minh nội dung đã phát hành.

Doanh thu livestream kê khai thuế thế nào?

Doanh thu livestream được kê khai như doanh thu bán hàng của doanh nghiệp: xuất hóa đơn điện tử cho giao dịch, kê khai thuế giá trị gia tăng đầu ra và ghi nhận vào thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp theo kỳ. Cơ chế khấu trừ nộp thay qua sàn theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP áp cho người bán là cá nhân, hộ kinh doanh; công ty FDI có mã số thuế tự kê khai, nhưng phải đối chiếu kỹ doanh thu giữa sàn, cổng thanh toán và sổ kế toán.

Người livestream thuê ngoài thì trách nhiệm thuộc về ai?

Trách nhiệm được chia theo vai trò và không biến mất khi thuê ngoài: công ty FDI với tư cách người bán và chủ thể quảng cáo chịu trách nhiệm về thông tin hàng hóa và nội dung khẳng định trong phiên live; người livestream chịu trách nhiệm theo vai trò người quảng cáo, người có ảnh hưởng với mức phạt riêng tại Điều 51 Nghị định 87/2026/NĐ-CP; agency chịu trách nhiệm theo hợp đồng và vai trò thực tế. Hợp đồng thuê cần chốt kịch bản, giới hạn khẳng định và nghĩa vụ bồi hoàn.

Kết luận cho đội thương mại điện tử

Livestream của công ty FDI là một kênh bán hàng đầy đủ nghĩa vụ, không phải vùng xám tiếp thị. Thiết kế đúng gồm ba lớp: thông tin người bán và hàng hóa theo luật thương mại điện tử, nội dung live tuân thủ luật quảng cáo, và dòng doanh thu đối chiếu được giữa sàn, thanh toán và sổ kế toán.