Tranh chấp quyền biểu quyết: tính phiếu, ủy quyền biểu quyết và phiếu trắng

Rất nhiều nghị quyết bị lật không phải vì nội dung sai, mà vì cách tính phiếu sai: tính cả cổ phần chưa thanh toán, nhận ủy quyền hết hạn, hoặc loại phiếu trắng tùy tiện. Bài này mổ xẻ khâu kiểm phiếu — nơi tranh chấp biểu quyết thật sự thắng hoặc thua.

Căn cứ pháp lý

• Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14
• Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13

Nguyên tắc tính phiếu: ai được biểu quyết và tính trên mẫu số nào

Chỉ cổ phần phổ thông đã thanh toán và có quyền biểu quyết mới được tính; cổ phần chưa thanh toán đủ không mang quyền tương ứng theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Nghị quyết được thông qua khi đạt tỷ lệ trên tổng số phiếu biểu quyết của cổ đông dự họp theo luật và điều lệ (mức thông thường và mức cao hơn cho các vấn đề đặc biệt như thay đổi ngành nghề, tổ chức lại, giải thể). Sai lầm kinh điển là đổi mẫu số giữa chừng: lúc công bố tỷ lệ dự họp dùng một mẫu số, lúc tính thông qua lại dùng mẫu số khác.

Ủy quyền biểu quyết: hình thức quyết định hiệu lực

Cổ đông được ủy quyền cho người khác dự họp và biểu quyết bằng văn bản ủy quyền theo mẫu của công ty hoặc văn bản có đủ nội dung luật định. Tranh chấp thường nằm ở: ủy quyền không ghi rõ phạm vi (dự họp hay cả biểu quyết từng vấn đề), người được ủy quyền vượt phạm vi, và ủy quyền của cổ đông tổ chức thiếu dấu/chữ ký người có thẩm quyền. Ban tổ chức họp phải lập danh sách cổ đông dự họp (trực tiếp + ủy quyền) trước khi khai mạc và lưu hồ sơ này cùng biên bản kiểm phiếu.

Phiếu trắng, phiếu không hợp lệ và hệ quả với nghị quyết

Phiếu trắng (không đánh dấu ý kiến) và phiếu không hợp lệ (đánh dấu sai quy chế, thừa lựa chọn) phải được xử lý theo quy chế biểu quyết đã công bố trước khi bỏ phiếu, và ghi rõ số lượng từng loại trong biên bản kiểm phiếu. Nếu số phiếu bị loại đủ lớn để làm thay đổi kết quả đạt/không đạt ngưỡng, nghị quyết có nguy cơ bị yêu cầu hủy trong thời hạn luật định. Cách phòng thủ tốt nhất là quy chế kiểm phiếu viết sẵn, ban kiểm phiếu độc lập và biên bản ghi từng bước — không phải “chữa cháy” sau khi có đơn kiện.

Bài viết liên quan trên flaw.vn: “Tranh chấp quyền biểu quyết giữa cổ đông nước ngoài và cổ đông Việt” — bài này chỉ xử lý góc riêng nêu trong tiêu đề, phần khung chung xem bài liên quan.

Câu hỏi thường gặp

Phiếu biểu quyết tính thế nào (theo vốn)?

Phiếu được tính trên cổ phần phổ thông có quyền biểu quyết đã thanh toán, của cổ đông dự họp trực tiếp hoặc qua ủy quyền hợp lệ. Nghị quyết cần đạt tỷ lệ luật định/điều lệ trên tổng số phiếu biểu quyết dự họp — các vấn đề đặc biệt theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 đòi hỏi tỷ lệ cao hơn mức thông thường.

Ủy quyền biểu quyết có được không?

Ủy quyền phải lập thành văn bản, ghi rõ người ủy quyền, người được ủy quyền, số cổ phần và phạm vi ủy quyền, ký (và đóng dấu nếu là tổ chức) đúng thẩm quyền. Người được ủy quyền chỉ biểu quyết trong phạm vi được ủy; vượt phạm vi là căn cứ để loại phiếu và tấn công nghị quyết.

Phiếu trắng có tính không?

Tùy quy chế biểu quyết đã công bố: phiếu trắng thường được tính vào tổng số phiếu dự họp nhưng không tính là tán thành, phiếu không hợp lệ bị loại khỏi kết quả vấn đề đó. Điểm mấu chốt là quy chế phải có trước, áp dụng thống nhất và biên bản kiểm phiếu phải ghi rõ số phiếu từng loại.

Tranh chấp kết quả biểu quyết thì sao?

Cổ đông đủ điều kiện có thể yêu cầu tòa án/trọng tài hủy nghị quyết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận nghị quyết nếu trình tự, thủ tục triệu tập/biểu quyết hoặc nội dung vi phạm luật, điều lệ. Hồ sơ cần: giấy mời, danh sách dự họp, giấy ủy quyền, biên bản kiểm phiếu và biên bản họp.

Bài viết liên quan

• Mua hàng bị lỗi, hàng giả: khiếu nại người tiêu dùng ở Việt Nam
• Bị bôi nhọ, vu khống trên mạng xã hội ở Việt Nam
• Bị đối tác lừa trong giao dịch cá nhân: thu thập chứng cứ thế nào?
• Bị cướp, hành hung ở Việt Nam: thủ tục trình báo và bồi thường
• Kịch bản: nếu đối tác vỡ nợ, thu hồi công nợ thế nào?