Tình huống: nhóm nhà đầu tư muốn lập hãng bay nội địa, hỏi “vốn pháp định bao nhiêu”; đồng thời một công ty logistics hỏi mở tuyến vận tải biển có cần vốn pháp định không. Hai câu hỏi, hai chế độ khác hẳn: hàng không có nấc vốn chủ sở hữu tối thiểu theo quy mô đội bay (Nghị định 208/2026/NĐ-CP); hàng hải không có vốn pháp định — dùng cơ chế bảo lãnh thay thế.
Hàng không: vốn chủ sở hữu theo quy mô đội bay
Khung hiện hành là Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 130/2025/QH15 (Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 66/2006/QH11 đã được sửa đổi, bổ sung) và Nghị định 208/2026/NĐ-CP về vận tải hàng không (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Nghị định 208/2026/NĐ-CP quy định vốn chủ sở hữu tối thiểu để thành lập và duy trì hoạt động kinh doanh vận tải hàng không thương mại như sau:
- Vận tải hàng không thương mại thường lệ: 300 tỷ đồng nếu khai thác đến 10 tàu bay; 600 tỷ đồng nếu khai thác từ 11 đến 30 tàu bay; 700 tỷ đồng nếu khai thác trên 30 tàu bay;
- Vận tải hàng không thương mại không thường lệ: 100 tỷ đồng.
Điểm khác biệt cốt lõi so với khung cũ: mức vốn thường lệ nay chỉ căn cứ vào quy mô đội bay — không còn tách theo tuyến quốc tế hay nội địa. Cơ cấu tách quốc tế/nội địa từng nằm trong Nghị định 92/2016/NĐ-CP thuộc khung đã bị thay thế; ngay Nghị định 89/2019/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 92/2016/NĐ-CP) cũng đã bỏ cách tách này. Trích cơ cấu cũ đó như quy định hiện hành là sai.
Điểm đặc thù của hàng không: vốn chủ sở hữu gắn với an toàn khai thác — điều kiện vốn phải được đáp ứng khi thành lập và duy trì trong suốt quá trình khai thác, dưới sự giám sát của Cục Hàng không Việt Nam, không chỉ tại thời điểm cấp phép. Tăng đội bay vượt nấc đã đăng ký mà vốn chủ sở hữu không đạt nấc tương ứng là không đáp ứng điều kiện kinh doanh.
Hàng hải: không vốn pháp định, dùng bảo lãnh 5 tỷ
Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 không quy định vốn pháp định cho kinh doanh vận tải biển. Thay vào đó, Nghị định 147/2018/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển phải có bảo lãnh 5 tỷ đồng — bảo lãnh của tổ chức tín dụng để đảm bảo nghĩa vụ tài chính, thay cho việc “đóng cứng” vốn pháp định.
Logic chính sách khác nhau: hàng không rủi ro an toàn bay cao nên Nhà nước “khóa” vốn thật; hàng hải dùng bảo lãnh linh hoạt hơn nhưng vẫn đảm bảo có tổ chức tín dụng đứng sau nghĩa vụ của doanh nghiệp.
Kết luận: hỏi đúng ngành, áp đúng chế độ
Lập hãng bay: tra nấc vốn chủ sở hữu theo quy mô đội bay và tính thường lệ của hoạt động — thường lệ 300/600/700 tỷ đồng theo đội bay, không thường lệ 100 tỷ đồng; không còn nấc riêng cho tuyến quốc tế. Mở tuyến biển: không có vốn pháp định, chuẩn bị bảo lãnh 5 tỷ. Hai ngành cùng chữ “vận tải” nhưng chế độ vốn không liên quan gì nhau.
Câu hỏi thường gặp
1. Lập hãng bay thường lệ cần vốn chủ sở hữu tối thiểu bao nhiêu?
300/600/700 tỷ đồng theo quy mô đội bay: đến 10 tàu bay — 300 tỷ đồng; từ 11 đến 30 tàu bay — 600 tỷ đồng; trên 30 tàu bay — 700 tỷ đồng (Nghị định 208/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/7/2026).
2. Vốn hàng không có phân biệt tuyến quốc tế và nội địa không?
Không. Khung hiện hành (Nghị định 208/2026/NĐ-CP) chỉ phân biệt hoạt động thường lệ/không thường lệ và quy mô đội bay. Cơ cấu tách quốc tế/nội địa của Nghị định 92/2016/NĐ-CP thuộc khung cũ đã bị thay thế, không còn áp dụng.
3. Vận tải hàng không thương mại không thường lệ (bay thuê chuyến, ngoài lịch cố định)?
100 tỷ đồng vốn chủ sở hữu tối thiểu.
4. Mở tuyến vận tải biển có cần vốn pháp định không?
Không. Bộ luật Hàng hải 2015 không quy định vốn pháp định; cần bảo lãnh 5 tỷ đồng theo NĐ 147/2018/NĐ-CP.
5. Bảo lãnh 5 tỷ là gì?
Bảo lãnh của tổ chức tín dụng đảm bảo nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp — thay cho việc đóng cứng vốn pháp định.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
