Từ ngày 01/8/2026, “bản đồ” nơi cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) của Việt Nam đã thay đổi: thẩm quyền cấp C/O được phân cấp lại giữa Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố theo từng mẫu C/O cụ thể. Nộp hồ sơ sai nơi có thẩm quyền sẽ bị trả hồ sơ, mất thời gian và có nguy cơ trễ tiến độ giao hàng.
Bài viết chỉ tập trung vào điểm MỚI năm 2026 về thủ tục cấp C/O — thẩm quyền mới, thủ tục hành chính mới, hệ thống nộp hồ sơ điện tử. Kiến thức nền (C/O là gì, các form cơ bản) xem tại C/O là gì? Các loại giấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam đang cấp.
1. Điểm mới lớn nhất: phân cấp nơi cấp C/O từ 01/8/2026
Theo Nghị định 146/2025/NĐ-CP và Thông tư 26/2026/TT-BCT (hiệu lực 01/8/2026), thẩm quyền cấp C/O được phân định lại:
- Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cấp C/O theo Mẫu số 17 (12 mẫu C/O thuộc diện này);
- Sở Công Thương các tỉnh, thành phố cấp C/O theo Mẫu số 18.
Từ 01/8/2026, câu hỏi đầu tiên doanh nghiệp phải trả lời là “mẫu C/O của mình thuộc Mẫu số 17 hay Mẫu số 18?” — đáp án quyết định nơi nộp hồ sơ.
2. Checklist 4 bước xác định đúng nơi nộp
Bước 1 — Xác định mẫu C/O cần xin theo hiệp định áp dụng cho lô hàng (EVFTA, CPTPP, CEPA UAE, ATIGA…).
Bước 2 — Tra mẫu C/O thuộc Mẫu số 17 hay 18 theo Phụ lục Thông tư 26/2026/TT-BCT. Tra nhầm dẫn tới nộp sai cơ quan.
Bước 3 — Doanh nghiệp đang dùng mẫu E lưu ý: kiểm tra việc chuyển đổi sang Mẫu số 03 theo quy định mới và xác định lại nơi cấp — không mặc định nộp tại nơi cũ.
Bước 4 — Nộp tại cơ quan có thẩm quyền: Mẫu số 17 → Cục Xuất nhập khẩu; Mẫu số 18 → Sở Công Thương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở/đăng ký. Chuẩn bị hồ sơ đúng danh mục từng cơ quan để tránh bổ sung nhiều lần.
3. Thủ tục mới: cấp C/O điện tử trong 06 giờ làm việc
Các TTHC về cấp C/O được làm mới theo Quyết định 771/QĐ-BCT và 3361/QĐ-BCT, áp dụng từ 01/5/2026: quy trình cấp C/O điện tử với thời gian giải quyết 06 giờ làm việc cho hồ sơ hợp lệ.
Về kênh nộp điện tử, cần phân biệt rõ hai hệ thống: ecosys.gov.vn và co.moit.gov.vn — phục vụ các nhóm mẫu C/O và quy trình khác nhau theo phân cấp mới. Nộp nhầm hệ thống khiến hồ sơ bị treo; nên xác nhận với cơ quan cấp có thẩm quyền trước khi tạo tài khoản và nộp lần đầu.
4. Sắp tới: tiêu chí “Xuất xứ Việt Nam” cho hàng bán trong nước
Nghị định 384/2026/NĐ-CP quy định tiêu chí “Xuất xứ Việt Nam” cho hàng hóa tiêu thụ trong nước, trong đó có tiêu chí hàm lượng giá trị Việt Nam (VVC) từ 30% trở lên. Nghị định có hiệu lực từ 01/01/2027 — hiện chưa có hiệu lực.
Từ 2027, hàng ghi nhãn “Made in Vietnam” bán nội địa sẽ phải đáp ứng tiêu chí xuất xứ riêng, thay vì chỉ tuân thủ quy định ghi nhãn chung như hiện nay. Doanh nghiệp sản xuất, phân phối hàng nội địa nên rà soát chuỗi cung ứng và tính toán VVC từ bây giờ.
5. Khung pháp lý nền vẫn còn hiệu lực
Nghị định 31/2018/NĐ-CP (quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa) vẫn còn hiệu lực với vai trò khung pháp lý chung. Các quy định mới 2026 được ban hành trên nền khung này, không thay thế toàn bộ.
Căn cứ pháp lý
- NĐ 146/2025/NĐ-CP và TT 26/2026/TT-BCT — phân cấp cấp C/O: Cục XNK (Mẫu số 17, 12 mẫu) / Sở Công Thương (Mẫu số 18); hiệu lực 01/8/2026.
- QĐ 771/QĐ-BCT và QĐ 3361/QĐ-BCT — TTHC cấp C/O mới (điện tử 06 giờ làm việc); áp dụng từ 01/5/2026.
- NĐ 384/2026/NĐ-CP — tiêu chí “Xuất xứ Việt Nam” cho hàng nội địa (VVC ≥ 30%); hiệu lực 01/01/2027 (chưa có hiệu lực).
- NĐ 31/2018/NĐ-CP về xuất xứ hàng hóa — còn hiệu lực.
Cập nhật tại ngày 14/10/2026. Danh mục Mẫu số 17/18 chi tiết đối chiếu Phụ lục TT 26/2026/TT-BCT.
Kết luận
Năm 2026 “thay bản đồ” thủ tục cấp C/O: phân cấp nơi cấp theo mẫu (01/8/2026), TTHC mới 06 giờ làm việc (01/5/2026), tiêu chí xuất xứ riêng cho hàng nội địa từ 01/01/2027. Doanh nghiệp cần cập nhật quy trình nội bộ: tra đúng Mẫu số 17/18, nộp đúng cơ quan, dùng đúng hệ thống điện tử.
Nếu cần rà soát quy trình xin C/O theo phân cấp mới, xử lý hồ sơ bị trả hoặc chuẩn bị cho tiêu chí “Xuất xứ Việt Nam” 2027, liên hệ FLAT Law Firm để được tư vấn.
Tuyên bố minh bạch: Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn theo quy trình nội bộ của FLAT Law Firm; nội dung đã được Hội đồng QA rà soát. Bài viết mang tính thông tin pháp lý tổng quát, không phải ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể và không thay thế việc tham vấn luật sư. Văn bản pháp luật được trích dẫn theo tình trạng hiệu lực tại ngày đăng bài; người đọc nên đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.