Luật Thi hành án dân sự 2025: những điểm mới về kê biên tài sản doanh nghiệp
Từ 01/7/2026, Luật Thi hành án dân sự 2025 (106/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế khung pháp luật thi hành án cũ. Với doanh nghiệp — đặc biệt là doanh nghiệp đang có tranh chấp, nợ phải thi hành án — nhóm quy định về kê biên tài sản là phần cần đọc kỹ nhất: nó quyết định tài sản nào của doanh nghiệp có thể bị "đóng băng", và doanh nghiệp có công cụ gì để tự vệ.
Bài viết tóm tắt những điểm mới cốt lõi liên quan đến kê biên tài sản doanh nghiệp.
Mục lục
- 1. Khung mới: Luật THADS 2025
- 2. Kê biên trong hệ thống biện pháp cưỡng chế
- 3. Tài sản nào không được kê biên
- 4. Kê biên tài sản của doanh nghiệp: các dạng tài sản
- 5. Quyền và công cụ tự vệ của doanh nghiệp
- Câu hỏi thường gặp
- Khi nào cần luật sư
- Căn cứ pháp lý
1. Khung mới: Luật THADS 2025
Luật Thi hành án dân sự 2025 (số 106/2025/QH15) được Quốc hội thông qua năm 2025 và có hiệu lực từ 01/7/2026. Đây là lần sửa đổi toàn diện đầu tiên sau nhiều năm, với mục tiêu nâng hiệu quả thu hồi tài sản thi hành án và tăng cường bảo vệ quyền của các bên.
Doanh nghiệp cần lưu ý quy định chuyển tiếp: các vụ việc đang trong quá trình thi hành án tại thời điểm 01/7/2026 được xử lý theo nguyên tắc chuyển tiếp của Luật — không phải mọi thủ tục cũ đều tự động "làm lại từ đầu", nhưng các biện pháp cưỡng chế áp dụng sau thời điểm hiệu lực phải tuân thủ luật mới.
2. Kê biên trong hệ thống biện pháp cưỡng chế
Kê biên tài sản là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành án quy định tại Điều 71 Luật THADS 2025. Bản chất: khi người phải thi hành án không tự nguyện thi hành, Chấp hành viên ra quyết định kê biên để tạm giữ, phong tỏa tài sản — ngăn tẩu tán — rồi tiến hành định giá, bán đấu giá để thu tiền thi hành án.
Trình tự logic của cưỡng chế bằng kê biên:
- Xác minh điều kiện thi hành án (bản án/quyết định có hiệu lực, hết thời hạn tự nguyện);
- Ra quyết định cưỡng chế kê biên tài sản;
- Thực hiện kê biên: lập biên bản, niêm phong/giao bảo quản;
- Định giá tài sản kê biên;
- Bán đấu giá và thanh toán cho người được thi hành án.
Mỗi bước đều phải tuân thủ trình tự tại Điều 80 và các quy định hướng dẫn — vi phạm trình tự là căn cứ để khiếu nại, thậm chí yêu cầu hủy bỏ biện pháp.
3. Tài sản nào không được kê biên?
Không phải tài sản nào của doanh nghiệp cũng bị kê biên được. Điều 79 Luật THADS 2025 liệt kê các tài sản không được kê biên, bao gồm các nhóm:
- Tài sản bị cấm lưu thông theo quy định pháp luật;
- Tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng;
- Các tài sản thiết yếu khác theo danh mục luật định.
Với doanh nghiệp FDI, điểm cần rà soát: tài sản nào trong nhà máy/kho bãi thuộc diện cấm kê biên (ví dụ: tài sản thuê, tài sản của bên thứ ba đang lưu giữ tại doanh nghiệp). Kê biên nhầm tài sản của người thứ ba là căn cứ để người thứ ba khởi kiện yêu cầu hủy bỏ.
4. Kê biên tài sản của doanh nghiệp: các dạng tài sản
Trên thực tế, cơ quan thi hành án có thể kê biên nhiều dạng tài sản của doanh nghiệp:
- Bất động sản, nhà xưởng, máy móc thiết bị — nhóm tài sản hữu hình điển hình;
- Tiền và tài khoản ngân hàng — phong tỏa/khấu trừ số dư;
- Phần vốn góp, cổ phần trong doanh nghiệp khác — là tài sản vô hình có thể kê biên; khi xử lý phải tôn trọng quyền ưu tiên mua của thành viên/cổ đông còn lại theo Luật Doanh nghiệp;
- Khoản phải thu, quyền đòi nợ — kê biên quyền tài sản;
- Hàng hóa, nguyên vật liệu trong kho.
Điểm mới đáng chú ý của Luật 2025 là việc hoàn thiện cơ chế xử lý các tài sản đặc thù của doanh nghiệp (vốn góp, quyền tài sản), giảm tình trạng "kê biên được nhưng bán không được" như trước đây.
5. Quyền và công cụ tự vệ của doanh nghiệp
Bị kê biên không có nghĩa là hết đường. Doanh nghiệp có các công cụ:
- Tự nguyện thi hành trước khi bị cưỡng chế — luôn là phương án rẻ nhất;
- Thỏa thuận với người được thi hành án về phương thức, thời hạn thanh toán (có thể đề nghị hoãn, phân kỳ);
- Chứng minh tài sản thuộc diện không được kê biên (Điều 79) hoặc thuộc sở hữu của người thứ ba;
- Khiếu nại quyết định, hành vi của Chấp hành viên nếu cho rằng trái pháp luật, không đúng trình tự;
- Yêu cầu định giá lại nếu cho rằng giá trị tài sản bị định giá thấp bất hợp lý.
Khuyến nghị quản trị: doanh nghiệp nên rà soát định kỳ các bản án/quyết định có hiệu lực chưa thi hành, lập dự phòng và kế hoạch thanh toán — để không bao giờ phải nhận quyết định kê biên một cách bị động.
Câu hỏi thường gặp
5 câu hỏi (hiệu lực, khái niệm kê biên, tài sản miễn kê biên, công cụ tự vệ, kê biên vốn góp) xem đầy đủ trong frontmatter `faq_items`.
Khi nào cần luật sư
Khi bạn cần: đánh giá rủi ro bị cưỡng chế kê biên; chứng minh tài sản thuộc diện miễn kê biên; khiếu nại quyết định/hành vi của Chấp hành viên; đàm phán phương án thi hành án với bên được thi hành; hoặc xử lý kê biên phần vốn góp, cổ phần. Liên hệ FLAT Law Firm — hotline 0988424851.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thi hành án dân sự 2025 (106/2025/QH15), hiệu lực 01/7/2026 — Điều 71 (biện pháp cưỡng chế thi hành án), Điều 79 (tài sản không được kê biên), Điều 80 (kê biên tài sản). Đã đối chiếu văn bản gốc qua thuvienphapluat.vn ngày 28/9/2026.