Thuê công ty đòi nợ thuê: giới hạn pháp lý

Tình huống: trên mạng vẫn còn những quảng cáo «công ty thu hồi nợ chuyên nghiệp, bao thu hồi, phí theo tỷ lệ». Nhưng từ 01/01/2021, một sự thật pháp lý đã thay đổi toàn bộ thị trường này: kinh doanh dịch vụ đòi nợ là ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Doanh nghiệp thuê nhầm dịch vụ này không chỉ mất phí — còn có thể vướng trách nhiệm từ hành vi của bên được thuê.

Lệnh cấm từ 01/01/2021 và trạng thái hiện nay

Luật Đầu tư 61/2020/QH14 đưa «kinh doanh dịch vụ đòi nợ» vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, hiệu lực từ 01/01/2021; các doanh nghiệp đăng ký ngành này trước đó phải chấm dứt hoạt động đòi nợ thuê. Hệ quả: từ 2021 không còn tồn tại hợp pháp mô hình «công ty đòi nợ thuê» thu phí theo tỷ lệ thu hồi như một ngành dịch vụ độc lập.

Cập nhật hiệu lực cần lưu ý tại ngày viết 20/10/2026: Luật Đầu tư 61/2020 đã được thay thế bởi Luật Đầu tư 143/2025/QH15 từ 01/3/2026. Trước khi ký bất kỳ thỏa thuận «hỗ trợ thu hồi nợ» nào, doanh nghiệp phải đối chiếu danh mục cấm hiện hành dưới luật mới thay vì dựa vào bài viết cũ trên mạng — nhưng định hướng chính sách nhất quán là hoạt động đòi nợ thuê thương mại vẫn nằm ngoài vòng pháp lý, và mọi chào mời «đòi nợ bao thu hồi» đều phải bị đặt dấu hỏi.

Vậy những ai được đòi nợ thay chủ nợ một cách hợp pháp?

Luật sư và tổ chức hành nghề luật sư: đại diện theo ủy quyền để thương lượng, gửi thư yêu cầu, khởi kiện và tham gia thi hành án — đây là kênh thay thế chính thống nhất cho «đòi nợ thuê»;
Người được ủy quyền theo hợp đồng ủy quyền (Điều 562 BLDS 2015): nhân viên, đối tác của chủ nợ có thể thay mặt làm việc với con nợ trong khuôn khổ pháp luật — ủy quyền cho hành vi hợp pháp, không phải «khoán trắng» kết quả;
Chuyển nhượng khoản nợ (Điều 365 BLDS 2015): bán hẳn khoản nợ cho bên thứ ba — bên mua tự đòi với tư cách chủ nợ mới, khác hẳn thuê dịch vụ đòi;
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền: tòa án, trọng tài và cơ quan thi hành án — kênh cưỡng chế duy nhất hợp pháp.

Giới hạn đỏ: hành vi đòi nợ nào biến thành tội phạm?

Dù là chủ nợ tự đòi hay người được ủy quyền, các hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần, xâm phạm chỗ ở, giữ người, giữ tài sản trái phép để ép trả nợ đều vượt khỏi phạm vi dân sự — điển hình là nguy cơ tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13 và các tội xâm phạm sức khỏe, danh dự liên quan. Chủ nợ thuê bên thứ ba làm những việc này không đứng ngoài cuộc: thỏa thuận «khoán thu hồi» kèm hành vi trái luật có thể kéo chủ nợ vào vòng điều tra với vai trò đồng phạm hoặc người tổ chức.

Quy tắc an toàn khi làm việc với bất kỳ đơn vị «hỗ trợ thu hồi nợ» nào: hợp đồng phải ghi rõ phương thức làm việc hợp pháp (thư từ, đàm phán, tố tụng), cấm mọi hành vi đe dọa, theo dõi, gây áp lực ngoài khuôn khổ pháp luật — và kiểm tra tư cách hành nghề của đơn vị (thẻ luật sư, giấy đăng ký hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư) trước khi giao hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Thuê công ty đòi nợ thuê hiện nay có hợp pháp không?

Không còn mô hình hợp pháp cho dịch vụ này: kinh doanh dịch vụ đòi nợ đã bị cấm từ 01/01/2021 theo Luật Đầu tư 2020. Luật Đầu tư 143/2025/QH15 thay thế luật cũ từ 01/3/2026 — cần đối chiếu danh mục cấm hiện hành, nhưng chào mời «đòi nợ thuê bao thu hồi» vẫn nằm ngoài khuôn khổ hợp pháp.

Chủ nợ được ủy quyền cho người khác đi đòi nợ không?

Được, bằng hợp đồng ủy quyền theo Điều 562 BLDS 2015, cho các công việc hợp pháp: gửi thông báo, đàm phán, làm việc với cơ quan có thẩm quyền, tham gia tố tụng với tư cách người đại diện. Ủy quyền không hợp thức hóa các hành vi đe dọa, cưỡng ép ngoài pháp luật.

Thay thế đòi nợ thuê bằng cách nào cho hiệu quả?

Ba kênh chính thống: thuê luật sư/tổ chức hành nghề luật sư đại diện đòi nợ và khởi kiện; chuyển nhượng khoản nợ theo Điều 365 BLDS cho bên mua tự thu hồi; và đi thẳng vào tố tụng — khởi kiện, xin biện pháp khẩn cấp tạm thời, thi hành án.

Bên đòi nợ thuê dùng đe dọa thì chủ nợ có liên đới không?

Có nguy cơ. Nếu chủ nợ biết, thỏa thuận hoặc hưởng lợi từ phương thức đòi nợ trái pháp luật (đe dọa, uy hiếp — diện tội cưỡng đoạt tài sản Điều 170 BLHS), chủ nợ có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo vai trò của mình, chưa kể thiệt hại dân sự và uy tín.

Bài viết liên quan

Kiểm duyệt chuyên môn: Hội đồng Luật sư – Công ty Luật TNHH FLAT (FLAT LAW FIRM)

Nội dung phân tích được đối chiếu trực tiếp với quy định pháp luật Việt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết hồ sơ đầu tư nước ngoài (FDI) tại FLAT LAW FIRM.

Xem hồ sơ Đội ngũ Luật sư Đặt lịch tham vấn trực tiếp